Przejdź do treści
niedziela, 18 października 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]
PILNE:

Polski smog bardziej szkodliwy od innych! Są wyniki badań

Badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku przeanalizowali dane 8 mln mieszkańców z pięciu wschodnich województw pod kątem wpływu zanieczyszczeń powietrza na choroby układu krążenia - ostre zespoły wieńcowe oraz udary niedokrwienne. Odkryli, że mieszanka szkodliwych związków chemicznych, którą wdychamy wraz z powietrzem, jest w Polsce bardziej trująca niż w innych miejscach świata, a najmocniej szkodzi kobietom w młodym i średnim wieku.

fot. pixabay.com

– Prawie 25 tys. zawałów mięśnia sercowego oraz udarów niedokrwiennych w ciągu dekady można by uniknąć tylko we wschodniej Polsce, zmniejszając poziom zanieczyszczeń powietrza do spełniającego normy zdrowotne.

– Zagrożenie dla życia i zdrowia ze strony tzw. polskiego smogu dotyczy w największym stopniu kobiet przed 65. rokiem życia.

– Badanie objęło 8 mln mieszkańców pięciu wschodnich województw: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego, które na co dzień nie są kojarzone ze smogiem. Mimo to stwierdzono, że powietrze jest w nich bardziej szkodliwe niż klasyczny smog londyński.

Ponad 200 lat temu Wielka Brytania jako pierwszy kraj na świecie zaczęła intensywny rozwój przemysłu i mieszkańcy jej miast jako pierwsi zetknęli się z dużo silniejszym niż wcześniej zanieczyszczeniem powietrza. Stąd też mieszankę powstałą z połączenia produktów spalania węgla z chłodną i wilgotną mgłą określa się do dzisiaj jako smog londyński lub klasyczny. O konieczności walki z tego typu smogiem przekonała londyńczyków zima 1952 r., kiedy po kilkudniowym intensywnym epizodzie smogowym zmarło kilkanaście tysięcy osób.

Z czasem okazało się, że rodzajów smogu można wyróżnić więcej, np. fotochemiczny, zwany smogiem z Los Angeles, związany ze spalinami samochodowymi. Udowodniono, że rozmaite typy zanieczyszczeń mają odmienne właściwości biochemiczne i różny wpływ na zdrowie. Wciąż jednak relatywnie nieduża jest wiedza na temat stopnia szkodliwości rozmaitych typów smogu i samego mechanizmu jego działania. Niejasna pozostawała też relacja pomiędzy wiekiem czy płcią pacjentów a ich podatnością na utratę zdrowia przez wdychanie smogu – zwłaszcza jeśli chodzi o choroby, takie jak udar niedokrwienny i zawał mięśnia sercowego.

Te właśnie zagadnienia były przedmiotem badania grupy lekarzy z Kliniki Kardiologii Inwazyjnej na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku. Pozwoliły one uznać zanieczyszczenia wiszące nad naszym krajem za osobny typ, który badacze nazwali polskim smogiem. Okazał się on bardziej trujący od klasycznego, zwłaszcza jeśli chodzi o negatywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy.

– Nasze badanie podkreśla znaczenie zanieczyszczeń powietrza jako kluczowego czynnika dla zdrowia publicznego nawet na obszarach powszechnie postrzeganych jako wolne od zanieczyszczeń powietrza. Pomimo braku klasycznego przemysłu na tych terenach istnieje tutaj tzw. “polski smog” – rodzaj zanieczyszczenia powstający “wokół komina”. Ponadto szkodliwy styl życia – szczególnie wysokie spożycie tytoniu i alkoholu – dodatkowo zwiększa negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza – mówi dr hab. n. med. Łukasz Kuźma z Kliniki Kardiologii Inwazyjnej na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku.

Badania projektu Polish Smog

Analiza białostockich naukowców objęła okres od 2011 do 2020 r. i dotyczyła 8 milionów mieszkańców wschodnich województw Polski: warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego. Oznacza to, że wzięto pod uwagę dane z 80 mln “osobolat” obserwacji. Zestawiono w nich informacje o hospitalizacjach z powodu udaru niedokrwiennego i zawałów mięśnia sercowego z tego okresu, których łącznie było 289 tys., z danymi dotyczącymi warunków atmosferycznych oraz poziomów zanieczyszczenia powietrza, w szczególności: pyłów zawieszonych, benzopirenu oraz NO2, SO2 i CO. Informacje o zanieczyszczeniach pochodziły z globalnych systemów monitorowania atmosfery wykorzystujących dane lokalnych stacji pomiarowych oraz dane satelitarne.

Tych zachorowań mogliśmy uniknąć

Najistotniejsza informacja wynikająca z analizy zespołu Polish Smog to fakt, że 11 331 udarów oraz 12 019 zawałów serca (czyli niemal co 12. przypadek) moglibyśmy uniknąć, gdyby powietrze w pięciu wschodnich województwach spełniało zalecane przez Światową Organizację Zdrowia normy jakości powietrza.

Polski smog wykazuje najbardziej negatywny efekt zdrowotny spośród znanych typów smogu (czyli w porównaniu ze smogiem fotochemicznym i londyńskim) zarówno przy udarze krwotocznym, jak i udarze niedokrwiennym. W przypadku obu schorzeń specyficzne dla Polski zanieczyszczenia działają silniej na osoby, które nie ukończyły 65 lat niż na seniorów, jak również silniej na kobiety niż na mężczyzn. Oznacza to, że grupą najbardziej narażoną na kłopoty z układem krążenia w wyniku oddychania polskim smogiem są kobiety w młodym i średnim wieku.

– Jako autorzy badania postulujemy wprowadzenie miejsca zamieszkania pacjenta i występujący tam średni poziom zanieczyszczeń powietrza jako czynnik ryzyka w modelach oceniających ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Zachęcamy też lokalne władze i lekarzy do edukowania pacjentów na temat wpływu smogu na ich zdrowie, a pacjentów do korzystania z aplikacji monitorujących stan powietrza – mówi dr hab. n. med. Łukasz Kuźma.

W przyszłości badacze chcieliby stworzyć ogólnodostępne narzędzie online, które każdej osobie szacowałoby prawdopodobieństwo wystąpienia u niej chorób układu krążenia, bazując nie tylko na wieku i typowych medycznych parametrach, ale także koncepcji tzw. pyło-lat (ePM-years). Idea ta ma stać się podstawą aplikacji, która będzie stratyfikować ryzyko sercowo-naczyniowe oraz informować o bieżących zagrożeniach zdrowotnych dla mieszkańców Polski.

Pełne wyniki badań projektu Polish Smog dostępne są na stronie https://polishsmog.com/

(Źródło: Projektu Polish Smog)

12 komentarzy

  1. J
    Odpowiedz

    A ja się pytam kto sponsorował badania??? Przy każdych badaniach powinno być to jasno sprecyzowane,inaczej są niewiarygodne.

  2. realny
    Odpowiedz

    Chcieli głąby i bezmózgi N O W E G O no to jest !!
    Depolonizacja, rugi – i nie tylko chłopskie, likwidacja przemysłu i zarąbiste długi – oto cel chunty 13 grudnia .!

  3. realny
    Odpowiedz

    Depolonizacja, rugi – i nie tylko chłopów, zajebiste długi i rozpierdziel wszystkiego co polskie – oto cel chunty z 13 grudnia 2023 . To przyszło Wasze N O W E – jak mówili nawiedzeni wybiórcy przed wielkim spędem w pażdzierniku 2023.!!.
    Tylko PO winszować jasności umysłów i PO djętych decyzji .

  4. jahira
    Odpowiedz

    Im więcej wódy tym gorszy smog i pomyśleć że jakimś nachlanym profesorom powskim za to zapłacono

  5. jahira
    Odpowiedz

    Szwab jak budda ma pachnące goowna.

  6. OTTO
    Odpowiedz

    A jakby inaczej nawet nasze odchody są bardziej śmierdzące od innych .

  7. Marian
    Odpowiedz

    wszystkim palącym w piecach polecam czysteogrzewanie pl – brak wiedzy jest największym źródłem zanieczyszczeń, a można palić efektywniej tylko trzeba chcieć

  8. Taka prawda
    Odpowiedz

    Polski smog szkodzi Niemiecki smog jest leczniczy.

  9. Mgr Rozstep
    Odpowiedz

    Niemiecki smog ma wrecz dzialanie lecznicze, wjezdzajac do zaglebia Ruhry powinno sie wnosic oplate turystyczna – tak tam zdrowo. Niczym w jakim Karlsbadzie! No a Polska to wiadomo

  10. Sroka
    Odpowiedz

    Polski smog brudniejszy od niemieckiego smogu. No ludzie, szwabski gaz może lepszy od polskiego? Bo tak, humanitarnie zabijał Polaków.

    1. witold janusz
      Odpowiedz

      Gaz w proszku. Nie każdy umie coś takiego zrobić. No, jeszcze ruscy zrobili wodę w proszku- wystarczy dodać wodę i włala!

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

O godzinie 18 zawyją syreny. Polska straż pożarna odda hołd strażakom z Niska

W piątek, 16 października, o godzinie 18.00 w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych w całym kraju zostaną uruchomione sygnały świetlne i dźwiękowe pojazdów pożarniczych. Strażacy uczczą w ten sposób pamięć dwóch funkcjonariuszy z Niska, którzy zginęli podczas działań ratowniczych.

1 komentarz
Kraj

Nowy system alarmowania w Polsce. Telefon zawyje w przypadku wystąpienia zagrożenia

Telefon komórkowy ma stać się dodatkową syreną alarmową. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zapowiada wdrożenie technologii Cell Broadcast, która pozwoli błyskawicznie przekazywać ostrzeżenia osobom znajdującym się na obszarze zagrożenia. Na uruchomienie rozwiązania rząd zamierza przeznaczyć blisko 100 mln zł. System ma zacząć działać w drugiej połowie 2027 roku.

44 komentarzy
Kraj

Groźby wobec szkół. Blisko 138 tys. kontroli i 183 osoby zatrzymane

Blisko 138 tys. kontroli placówek oświatowych i 183 zatrzymane osoby - to bilans ogólnopolskich działań przekazany przez Policję Polską. Funkcjonariusze sprawdzają zgłoszenia dotyczące zagrożeń i całodobowo monitorują internet, dbając o bezpieczeństwo uczniów oraz pracowników szkół.

5 komentarzy
Kraj

Były terytorials zatrzymany przez policję. WOT: nie jest już żołnierzem

Wojska Obrony Terytorialnej zabrały głos w sprawie zatrzymania byłego żołnierza przez policję. Jak przekazała formacja, mężczyzna został zwolniony ze służby 14 sierpnia 2026 roku. Powodem były zachowania zakwalifikowane jako naruszenie dyscypliny wojskowej, związane z jego działalnością medialną.

3 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Trzy medale dla Perły. Lubelskie piwa znów docenione przez ekspertów

Lubelska Perła znów ma powody do świętowania. Piwa z Browaru Perła - Browary Lubelskie zdobyły trzy medale w konkursie Good Beer International 2026. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno tegoroczna nowość, jak i piwa dobrze znane miłośnikom lubelskiego browaru.

26 komentarzy

Polityka

Polityka

Gawkowski chce szybkiego blokowania nielegalnych treści. Krytykuje prezydenckie weto

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski wezwał do zdecydowanej walki z nawoływaniem do przemocy w internecie. Zapowiedział przyjęcie przez Sejm przepisów dotyczących usług cyfrowych, które — według niego — mają umożliwić szybsze blokowanie nielegalnych treści. Skrytykował również prezydenckie weto wobec poprzedniej ustawy.

17 komentarzy
Polityka

102,4 mld zł na ochronę ludności. Rząd przyjął program na lata 2027–2031

Budowle ochronne, systemy ostrzegania, bezpieczna łączność i sprzęt ratowniczy — to najważniejsze inwestycje przewidziane w nowym Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Rada Ministrów przyjęła również program rozwoju kolei metropolitalnej w Trójmieście, który ma poprawić dojazd z południowych dzielnic Gdańska do centrum.

6 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Sąd orzekł przepadek samochodu. RPO wskazuje na niewyjaśnioną kwestię własności

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w sprawie przepadku auta należącego — według ustaleń ujawnionych po wyroku — do ojca skazanego. Zdaniem RPO sąd przed wydaniem orzeczenia nie sprawdził dostatecznie, kto był właścicielem pojazdu, mimo sprzecznych deklaracji oskarżonego.

10 komentarzy
Społeczeństwo

ZUS wykrył nieprawidłowości w 88 proc. kontroli w Lubelskiem

Prawie 1,2 tys. kontroli i ponad tysiąc spraw z nieprawidłowościami — to wyniki działań ZUS w województwie lubelskim od stycznia do sierpnia 2026 roku. Łączny skutek finansowy wykrytych błędów wyniósł 11,1 mln zł. Zakład coraz skuteczniej wskazuje płatników, u których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.

6 komentarzy
Społeczeństwo

Składki ZUS opłacisz w telefonie. Nowa funkcja w mZUS dla Płatnika

Przedsiębiorcy mogą już opłacać składki bezpośrednio w aplikacji mZUS dla Płatnika. Nowa funkcja umożliwia przekazanie należności z kont w obsługiwanych bankach, a koszt pojedynczego przelewu wynosi 55 groszy. ZUS zapowiada także kolejne możliwości płatności.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Ponad 42 proc. pracujących Polaków opiekuje się bliskimi. GUS pokazuje codzienność rodzin

Praca zawodowa, wychowanie dzieci i pomoc krewnym wymagającym wsparcia — tak wygląda codzienność znacznej części Polaków. W 2025 roku obowiązki opiekuńcze sprawowało 35,9 proc. osób w wieku 18–74 lata. Badanie Głównego Urzędu Statystycznego pokazuje również, że kobiety znacznie częściej niż mężczyźni dostosowywały życie zawodowe do potrzeb rodziny.

2 komentarzy
Społeczeństwo

Pierwsze efekty nowych przepisów widoczne na drogach. Coraz więcej dzieci jeździ na rowerach i hulajnogach w kaskach

Coraz więcej dzieci i młodzieży korzysta z kasków podczas jazdy rowerem i hulajnogą elektryczną – wynika z pierwszych obserwacji Policji po wejściu w życie nowych przepisów w czerwcu. Obowiązek używania kasków przez osoby do 16. roku życia ma zwiększyć bezpieczeństwo najmłodszych. PZU przekazało policjantom w całym kraju 3,6 tys. kasków, które są rozdawane dzieciom podczas kontroli i spotkań profilaktycznych.

19 komentarzy

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Atak hakerski na FELG. Firma zakończyła analizę i powiadamia placówki medyczne

FELG Software poinformowała o zakończeniu analizy zdarzenia bezpieczeństwa i zidentyfikowaniu placówek, których ono dotyczyło. W aktualizacji z 7 października spółka przekazała, że rozpoczyna wysyłkę indywidualnych powiadomień. Placówki objęte zdarzeniem mają otrzymać także pakiet dokumentów i rozwiązań umożliwiających zgłoszenie naruszenia oraz poinformowanie pacjentów.

Nauka i technologie

Rekord Politechniki Lubelskiej. 29 naukowców w World’s Top 2% Scientists

Politechnika Lubelska osiągnęła najlepszy wynik w swojej historii w rankingu World’s Top 2% Scientists. W dziewiątej edycji międzynarodowego zestawienia znalazło się 29 badaczek i badaczy z uczelni. Wyróżnienia dotyczą zarówno całego dorobku naukowego, jak i osiągnięć za 2025 rok.

Nauka i technologie

Treści terrorystyczne w internecie. Godzina na usunięcie po otrzymaniu nakazu

Dostawcy usług hostingowych mają obowiązek usunąć treści terrorystyczne lub zablokować dostęp do nich najpóźniej w ciągu godziny od otrzymania nakazu. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przypomina, że odpowiednie narzędzia prawne już funkcjonują, a właściwe służby mogą z nich korzystać bez oczekiwania na nowe rozwiązania związane z Aktem o usługach cyfrowych.

8 komentarzy
Nauka i technologie

Eksperci: zanim zapytasz AI, pomyśl sam

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki zdobywamy wiedzę, podejmujemy decyzje i rozumiemy świat. Chatboty wyszukują informacje, piszą teksty, tworzą obrazy i coraz częściej doradzają w sprawach osobistych - wskazali eksperci podczas Festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik. Zwrócili uwagę, że zdobywanie określonych umiejętności oraz sprawczości wymaga wysiłku intelektualnego, a nie bezkrytycznego przyjmowania odpowiedzi i rozwiązań dostarczanych przez algorytmy.

Nauka i technologie

Studenci Politechniki Lubelskiej na podium IBM AI Racing League. Dwa drugie miejsca

Zespół Apex Dynamics z Politechniki Lubelskiej zajął drugie miejsce w klasyfikacji generalnej oraz w kategorii najlepszego czasu przejazdu w ogólnopolskim konkursie IBM AI Racing League – Country Challenge 2026. Studenci zaprogramowali autonomicznego kierowcę, który samodzielnie pokonywał wirtualny tor. Do finału awansowało 12 spośród 61 drużyn z całej Polski.

1 komentarz