Zamość: archeolodzy odkryli relikty historycznej studni na Rynku Wielkim

14:19 26-03-2026 | Autor: redakcja

Na Rynku Wielkim w Zamościu rozpoczęto badania archeologiczne, które doprowadziły do odsłonięcia reliktów dawnej studni funkcjonującej od XVI do XX wieku. Odkrycie stanowi istotny element poznania historii miasta i może przyczynić się do dalszych działań konserwatorskich.

fot. LWKZ

24 marca 2026 roku w Zamościu rozpoczęły się prace archeologiczne mające na celu odsłonięcie pozostałości historycznej studni zlokalizowanej na Rynku Wielkim, przed kamienicą pod św. Kazimierzem. Studnia funkcjonowała w tym miejscu w latach 1582–1938 i stanowiła ważny element infrastruktury miejskiej w okresie rozwoju miasta.

Badania zostały zorganizowane oraz sfinansowane przez Miasto Zamość, które podjęło decyzję o ich realizacji na wniosek Komitetu Społecznego im. Bogumiły Sawy. Postać ta, jako historyk zajmujący się dziejami miasta, od lat podkreślała znaczenie odtworzenia tego obiektu dla zachowania dziedzictwa kulturowego Zamościa. Kierownictwo nad pracami objął mgr Artur Witkowski, specjalista w zakresie archeologii miejskiej.

Istotnym źródłem ikonograficznym, które pomogło w określeniu lokalizacji oraz wyglądu studni, jest akwarela wykonana w 1824 roku przez Joachima Lelewela. Reprodukcja tego dzieła została umieszczona na ogrodzeniu zabezpieczającym teren badań, co umożliwia mieszkańcom i turystom zapoznanie się z historycznym wyglądem obiektu.

Realizacja wykopu była znacząco utrudniona ze względu na współczesne zagospodarowanie przestrzeni. W miejscu dawnej studni funkcjonują obecnie ogródki restauracyjne, a pod powierzchnią przebiegają liczne instalacje infrastruktury technicznej, w tym sieci wodociągowe, kanalizacyjne oraz telekomunikacyjne. Pomimo tych ograniczeń archeologom udało się wyznaczyć niewielki obszar badawczy.

W trakcie prac odsłonięto relikty studni, które obecnie podlegają szczegółowej dokumentacji i analizie. Odkryte elementy stanowią cenne źródło wiedzy o dawnych rozwiązaniach architektonicznych stosowanych w przestrzeni miejskiej Zamościa. Jak dotąd nie natrafiono jednak na fragmenty zewnętrznej obudowy studni ani konstrukcji zadaszenia, które widoczne są na historycznej akwareli.

Eksperci podkreślają, że dalsze badania mogą dostarczyć nowych informacji na temat funkcjonowania tego obiektu oraz jego znaczenia w kontekście życia codziennego mieszkańców miasta na przestrzeni wieków. Wyniki analiz będą miały istotne znaczenie dla ewentualnych decyzji dotyczących przyszłej rekonstrukcji studni lub jej upamiętnienia w przestrzeni publicznej.