Jak karmiono pacjentów w polskich szpitalach? Sanepid wykrył nieprawidłowości

19:16 13-08-2026 | Autor: redakcja

Bezpieczeństwo żywności, jakość posiłków i sposób komponowania szpitalnych diet były przedmiotem kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Sprawdzono setki szpitalnych bloków żywienia, w tym placówki korzystające z usług firm cateringowych. Wyniki pokazują, że problemy dotyczyły nie tylko warunków przygotowywania jedzenia, ale również jego jakości i wartości żywieniowej.

fot. UMWL

Państwowa Inspekcja Sanitarna przedstawiła raport, w którym znaleźć można wyniki kontroli żywienia pacjentów w szpitalach. W ich trakcie pracownicy Sanepidu sprawdzali zarówno warunki sanitarno-techniczne pomieszczeń i wyposażenia, jak i sposób przechowywania, przygotowywania oraz transportowania posiłków.

Szczególną uwagę zwracano na temperaturę przechowywania produktów i gotowych potraw, ich pochodzenie i prawidłowe oznakowanie, higienę procesów technologicznych oraz sposób dostarczania posiłków na poszczególne oddziały. Kontrolowano również mycie i dezynfekcję sprzętu oraz naczyń, sposób postępowania z odpadami, a także dokumentację dotyczącą systemów GHP, GMP i HACCP. Sprawdzano także, czy osoby mające kontakt z żywnością posiadają wymagane orzeczenia lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych.

W rejestrach Państwowej Inspekcji Sanitarnej znajdują się 1042 bloki żywienia w szpitalach. Około 68 proc. z nich działa w systemie cateringowym, czyli korzysta z posiłków przygotowywanych i dostarczanych przez zewnętrzne firmy. W całym ubiegłym roku skontrolowano 761 tego typu miejsc, w tym 478 w szpitalach korzystających z usług firm cateringowych. Łącznie przeprowadzono 1106 kontroli, z czego 68 miało charakter interwencyjny.

Kontrole nie ograniczały się do sprawdzenia, czy kuchnie spełniają wymagania sanitarne. Inspektorzy oceniali również sposób żywienia pacjentów, przede wszystkim w zakresie tzw. diety podstawowej. W 546 blokach żywienia przeanalizowano jadłospisy i zestawienia produktów, a także zbadano laboratoryjnie próbki posiłków. W ramach kontroli oceniono 501 jadłospisów, 296 zestawień dekadowych produktów oraz 87 próbek posiłków.

Nieprawidłowości stwierdzono w: 70 jadłospisach, 56 zestawieniach dekadowych produktów, 40 przebadanych laboratoryjnie próbkach posiłków. Znaczna część uchybień dotyczyła szpitali korzystających z cateringu. W tej grupie nieprawidłowości wykryto w 46 jadłospisach, 35 zestawieniach dekadowych oraz 17 próbkach posiłków.

Za mało warzyw, za dużo soli i smażenia

Inspektorzy zwracali uwagę na problemy związane z komponowaniem jadłospisów. Wśród stwierdzanych uchybień znalazły się między innymi mała różnorodność posiłków oraz zbyt niski udział warzyw, owoców i roślin strączkowych. Problemem było również zbyt częste planowanie potraw smażonych oraz zbyt wysoka podaż produktów zawierających duże ilości sodu. W części jadłospisów pojawiały się także nieprecyzyjne informacje dotyczące alergenów, planowanych potraw czy ich gramatury. Zdarzało się również, że skład posiłku dostarczonego przez firmę cateringową nie odpowiadał temu, co przewidziano w jadłospisie.

Inspekcja zwracała uwagę także na zbyt długie przerwy między posiłkami. W przypadku niektórych placówek przekraczały one cztery godziny w ciągu dnia i 14 godzin w porze nocnej.

Zdarzała się przeterminowana żywność

Kontrole wykazały również uchybienia bezpośrednio związane z bezpieczeństwem żywności. Dotyczyły one między innymi niewłaściwego stanu higieniczno-technicznego pomieszczeń i wyposażenia produkcyjnego oraz nieprawidłowego przechowywania surowców i produktów. Stwierdzano także braki w dokumentacji dotyczącej kontroli wewnętrznej, w tym GHP, GMP i HACCP. W niektórych przypadkach pracownicy mający kontakt z żywnością nie posiadali wymaganych orzeczeń lekarskich. Jednym z poważniejszych uchybień było wykorzystywanie do przygotowywania posiłków przeterminowanych środków spożywczych.

Sanepid nakładał mandaty i wydawał decyzje

W przypadku stwierdzenia naruszeń warunków sanitarno-higienicznych Państwowa Inspekcja Sanitarna podejmowała działania mające doprowadzić do ich usunięcia. W zależności od charakteru problemu wydawano zalecenia pokontrolne, decyzje administracyjne lub nakładano mandaty. Tych ostatnich było łącznie 22 na kwotę 6300 zł. W szpitalach korzystających z cateringu wystawiono 15 mandatów na łączną kwotę 4100 zł. Inspekcja wydała również 165 decyzji administracyjnych, z czego 58 dotyczyło żywienia prowadzonego w systemie cateringowym.

W przypadku uchybień dotyczących jakości żywienia do dyrektorów szpitali kierowano pisma zawierające uwagi dotyczące zasad racjonalnego żywienia oraz zalecenia dotyczące działań naprawczych.

Niestety Państwowa Inspekcja Sanitarna nie zdecydowała się udostępnić nazwy placówek, w których stwierdzono zastrzeżenia. Postanowiliśmy sprawdzić więc, jakie zdanie na temat wydawanych posiłków, mają pacjenci szpitali z naszego regionu. Posiłkowaliśmy się wpisami na facebookowej grupie „Jedzenie w szpitalach”. Nietrudno znaleźć tam zgłoszenia placówek, gdzie pacjent otrzymuje na kolację zimną parówkę słabej jakości z kromką chleba. Trzeba jednak przyznać, że osoby przebywające w szpitalach na Lubelszczyźnie w większości publikują pochwalne wpisy dotyczące żywienia.