Problemy z rozróżnianiem kolorów mogą być sygnałem choroby. Naukowiec z Lublina stworzył aplikację

Testy rozróżniania kolorów wielu osobom kojarzą się przede wszystkim z badaniami kierowców. Tymczasem prawidłowe postrzeganie barw ma znaczenie w wielu dziedzinach życia i może dostarczać informacji o stanie zdrowia.

– Kolory mają w naszym życiu większe znaczenie niż nam się wydaje. Problemy z ich rozpoznawaniem kojarzymy zwykle z transportem i często bagatelizujemy ten temat. Myślimy: „przecież nawet jeśli nie widzę barw, to wiem, że na sygnalizatorze czerwone jest zawsze na górze”. Wystarczy zapamiętać kolejność – mówi dr inż. Maciej Laskowski z Katedry Inteligencji Obliczeniowej. – Niestety, to tak nie działa. Daltonizm występuje w różnych odmianach. Możemy, upraszczając, mylić zielony z czerwonym, widząc oba jako odcienie brązu. Może się jednak zdarzyć, że czerwieni zwyczajnie nie dostrzeżemy. Wtedy patrząc na sygnalizator, odniesiemy wrażenie, że jest zepsuty, bo dla nas nic się na nim nie wyświetla.

Widzenie kolorów ważne także w pracy

Prawidłowe rozróżnianie barw ma znaczenie w wielu zawodach. Problemy w tym zakresie mogą utrudnić dermatologowi rozpoznawanie zmian skórnych, kucharzowi ocenę stopnia przygotowania potrawy, a nauczycielowi prawidłową ocenę pracy ucznia. Kłopotliwe może stać się nawet odczytywanie map.

Są jednak dziedziny, w których zaburzenia widzenia barw mogą paradoksalnie okazać się zaletą.

– Amerykanie odkryli, że osoby ze zdrowym wzrokiem mają problem z dostrzeżeniem kamuflażu, bo ten zlewa im się z tłem. Osoby z zaburzeniami barw widzą go znacznie wyraźniej. Dlatego tacy specjaliści są często angażowani do analizy zdjęć satelitarnych w poszukiwaniu niepasujących wzorców – wyjaśnia badacz.

Zaburzenia widzenia barw mogą ostrzegać przed chorobą

Szczególnie istotne są problemy z rozpoznawaniem kolorów, które pojawiają się lub nasilają wraz z upływem czasu. Według naukowca mogą one towarzyszyć różnym problemom zdrowotnym.

– Może to być skutek zatrucia, ale też symptom cukrzycy, stwardnienia rozsianego czy pewnych typów nowotworów – podkreśla naukowiec. – Dlatego warto profilaktycznie wykonywać test, by uchwycić moment, w którym należy zgłosić się do specjalisty.

Opracowana przez dr. Laskowskiego aplikacja ma pozwalać zarówno na samodzielne przeprowadzenie testu w domu, jak i wykorzystanie rozwiązania podczas profesjonalnego badania w gabinecie.

Sześć minut na sprawdzenie widzenia barw

Dotychczas jednym z najbardziej rozpoznawalnych sposobów badania widzenia kolorów są tablice Ishihary, na których cyfry ukryto wśród różnobarwnych elementów. Rozwiązanie opracowane na Politechnice Lubelskiej wykorzystuje inną metodę.

– Standardem są obecnie tablice Ishihary – barwne koła z ukrytymi cyframi. Moje rozwiązanie polega na wskazywaniu koloru zgodnego z barwą kontrolną. Badanie trwa około 6 minut i pozwala określić nie tylko rodzaj zaburzenia, ale i jego stopień. Jeśli system wykryje nieprawidłowości, wyświetli sugestię wizyty lekarskiej.

Według informacji Politechniki Lubelskiej aplikacja została skalibrowana dla wyświetlaczy wyprodukowanych po 2000 roku, aby na różnych urządzeniach prezentowany był ten sam zakres barw.

Narzędzie poddano również badaniom z udziałem kilkuset osób.

– Przebadałem około 600 osób w wieku od 18 do 57 lat. W grupie kontrolnej skuteczność aplikacji oceniono na 100 procent – podsumowuje dr Laskowski.

Badania przeprowadzono na Politechnice Lubelskiej we współpracy z Instytutem Medycyny Wsi oraz Państwowymi Szkołami Budownictwa i Geodezji w Lublinie. W pracach uczestniczyli przedstawiciele różnych grup wiekowych, a opracowane rozwiązanie ma służyć zarówno profilaktyce, jak i dokładniejszej ocenie zaburzeń rozpoznawania barw.

Test można wykonać na stronie: http://idcvd.pl/login.php. Aby uzyskać dostęp do systemu, należy wysłać zgłoszenie na adres e-mail: [email protected]. W odpowiedzi zostaną przesłane dane logowania (login i hasło).