Przejdź do treści
sobota, 24 października 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Dwie tematyczne wystawy w gmachu Biblioteki Głównej UMCS. Ekspozycje dostępne są jeszcze tylko kilka dni (zdjęcia)

Jedynie przez najbliższe dni (do końca miesiąca) w Sali Wystawienniczej Muzeum Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz w holu Biblioteki Głównej UMCS (ul. Radziszewskiego 11) można nadal zwiedzać dwie tytułowe ekspozycje. 

fot. Leszek Mikrut

Pierwsza z nich, zatytułowana „Heraldyczne i kostiumologiczne oblicze Cmentarza Rzymskokatolickiego przy ul. Lipowej w Lublinie” zlokalizowana jest w Muzeum UMCS. Wystawa ta była wcześniej prezentowana w ramach XIX edycji Lubelskiego Festiwalu Nauki, a jest ona pokłosiem studenckiego projektu Koła Nauk Pomocniczych Historii funkcjonującego na Wydziale Historii i Archeologii UMCS.

– Koło podjęło się badań nad najstarszą nekropolią lubelską założonym w 1794 r., identyfikując kilkadziesiąt nagrobków, na których umieszczone są herby lub fotografie porcelanowe ukazujące lublinian w poprzednich epokach – informuje Aneta Adamska, rzecznik prasowy uczelni. – Obiekty te znajdują się na nagrobkach dawnych i nam współczesnych, większość jest widoczna z perspektywy spacerowicza, jednak nigdy lubelskie nagrobki heraldyczne i fotografie porcelanowe nie były objęte badaniami naukowymi. W pewnym sensie zostały odkryte „na nowo” przez członków koła naukowego.

Prezentowany projekt jest zatem pionierskim przedsięwzięciem, wymagającym znajomości heraldyki, genealogii, epigrafiki, kostiumologii, dziejów fotografii, a także historii Lublina. Nawiązuje on do lubelskiej szkoły nauk pomocniczych historii założonej przez wybitnego historyka Józefa Szymańskiego.

– Nagrobki heraldyczne i fotografie porcelanowe występujące na polskich cmentarzach zazwyczaj nie są inwentaryzowane, a z uwagi na egzystowanie w przestrzeni publicznej, podlegają niszczeniu w wyniku działań ludzkich i pod wpływem czynników atmosferycznych – przypomina Aneta Adamska. – Dokumentowanie ich ma więc na celu zachowanie, a właściwie ocalenie treści tych przekazów dla badań nad przeszłością.  Ważną rolę odgrywa tutaj dokumentacja rysunkowa, która pozwala na ukazanie utraconych elementów zabytków.

Herby na nagrobkach są wspaniałym źródłem wiedzy o naszych przodkach żyjących w XIX i XX wieku, a w przypadku niektórych z nich, nawet XVIII wieku. Herby te, zazwyczaj wykute w kamieniu, są manifestacją statusu szlacheckiego i przynależności rodowej oraz przejawem sztuki heraldycznej. Badane w kontekście genealogicznym przynoszą ciekawe informacje zarówno o pochowanych na cmentarzu, jak i fundatorach nagrobków.

– Fotografie porcelanowe stanowią portret zbiorowy mieszkańców Lublina – konkluduje rzecznik prasowy UMCS. – Zdjęcia zmarłych rodziców i dziadków wybierano takie, jakie po ich śmierci pragnęły oglądać dzieci i wnuki. Osobno należy potraktować fotografie wykonane małym dzieciom. Szczególne są fotografie wykonane „post mortem”. Cel, dla którego zostały wykonane i wykorzystane na nagrobkach, wyróżnia te fotografie od zdjęć archiwalnych zachowanych w albumach i szufladach oraz wymaga szczególnej metodyki badawczej. Dane zdjęcia są dowodem żywej tęsknoty za zmarłymi.

Nagrobne fotografie porcelanowe ukazują podobizny w realnych strojach z epoki. Oblicze kostiumologiczne tego zespołu zabytków charakteryzuje panująca moda z uwzględnieniem jej ograniczeń, zwłaszcza po upadku powstania styczniowego. Na fotografiach widać przejawy eksponowania żałoby narodowej. Na wystawie prezentowane są także rekonstrukcje strojów z tego okresu,

W holu Biblioteki Głównej UMCS demonstrowana jest druga wystawa zatytułowana „Mariusz Kiryła. Malarstwo”.

Autor prezentowanych prac – Mariusz Witold Kiryła (rocznik 1956) – to świdniczanin z wyboru i z zamiłowania. Jest absolwentem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. C. K. Norwida w Lublinie, uczestnikiem kontrkulturowych działań artystycznych w Polsce w latach 70./80. XX wieku

– Artysta uwielbia malarstwo plenerowe – zaznacza Aneta Adamska – od kilkunastu lat zajmuje się fotografiką, publikuje zdjęcia na łamach portali internetowych i prasy drukowanej. Jako fotograf stara się dokumentować przemijanie pejzaży miejskich, odchodzących bezpowrotnie z krajobrazu urbanistycznego; przygotował projekty okładek wielu książek związanych ze Świdnikiem. Mariusz Kiryłła ceni czysto rzemieślnicze przygotowanie twórców, jakiego nie znajduje w kulturze ponowoczesnej. Jako artysta jest postacią niezwykle wyrazistą, na trwałe wpisaną w kulturalny pejzaż miasta i regionu. Aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym naszego miasta jako twórca i animator kultury – dodaje.

Wejście na obydwie wystawy jest bezpłatne, może odbywać się w godzinach pracy Biblioteki Głównej.

tekst Leszek Mikrut

10 komentarzy

  1. Bibliotekarz z UMCS
    Odpowiedz

    Radzę przyjrzeć się procedurze przetargowej na remont m.in. magazynów biblioteki, tfu.. salę senatu UMCS za ponad 70mln… Pieniążki się znalazły, czy kredycik?

  2. krytyk przez duże K
    Odpowiedz

    Jak takie coś można w ogóle wystawiać? To ma być sztuka? Każdy przeciętny Kowalski takie coś może stworzyć. Ale taki chory jest ten świat :/ A gdyby te bochomazy były jakiego znanego światowego artysty to pewnie kosztowały by mln $ . Chore ! Michał Anioł to był dopiero artysta !

  3. Chichot Losu
    Odpowiedz

    Panie autorze tekstu: zagrożenie wojną, lada dzień Dzień Zmarłych, zmiana rządu i (p)osłów na Wiejskiej, budżet nie ustalony, a pan, ludziom jakimiś bohomazami nie tylko głowy zawracasz ? 😆

    1. jahira
      Odpowiedz

      Moja odpowiedź była na tyle niepochlebna dla autora, że usunął mój komentarz.
      Nie dowiesz się więc jak to było z myśleniem pana autora.

      1. Sztuk Mistrzyni
        Odpowiedz

        Rzadko to masz w gaciach z rana aahahahhaahahaha

  4. dżesika
    Odpowiedz

    co to za bochomazy? mój 4 letni alanek potrafi tak malować!

    1. ART TY Sta
      Odpowiedz

      Chyba kupką z pieluchy palcem po podłodze

      1. jahira
        Odpowiedz

        ART TY Sto – nie ważne jest tło i”farby”, a umiejętności i talent. Czytaj ze zrozumieniem, środku kapusty.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Trwa bekowisko danieli. W lasach słychać chrapliwe odgłosy

Krótkie, chrapliwe dźwięki przypominające bekanie oznaczają, że daniele przeżywają okres godowy. Bekowisko zwykle przypada na czas od połowy października do połowy listopada. To okazja do obserwacji charakterystycznych zachowań tych zwierząt, pod warunkiem zachowania ciszy i odpowiedniego dystansu.

4 komentarzy
Kraj

Groźby wobec szkół. Blisko 258 tys. kontroli i 195 zatrzymanych

Blisko 258 tysięcy kontroli placówek oświatowych i 195 zatrzymanych osób — to bilans policyjnych działań prowadzonych w całej Polsce. Funkcjonariusze sprawdzają zgłoszenia dotyczące zagrożeń i kontynuują działania mające zapewnić bezpieczeństwo uczniom, nauczycielom oraz pozostałym pracownikom szkół.

3 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

Lubelski biznes

Trzy medale dla Perły. Lubelskie piwa znów docenione przez ekspertów

Lubelska Perła znów ma powody do świętowania. Piwa z Browaru Perła - Browary Lubelskie zdobyły trzy medale w konkursie Good Beer International 2026. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno tegoroczna nowość, jak i piwa dobrze znane miłośnikom lubelskiego browaru.

27 komentarzy

Polityka

Polityka

Pejo i Mentzen krytykują ustawę alkoholową. Wskazują na skutki dla winnic i browarów

Bartłomiej Pejo i Sławomir Mentzen sprzeciwiają się zmianom w przepisach dotyczących alkoholu. Politycy Konfederacji przekonują, że nowe ograniczenia mogą utrudnić rozwój polskich browarów, winnic i turystyki regionalnej. Domagają się zasad, które zapewnią lokalnym przedsiębiorcom pewność prowadzenia działalności.

15 komentarzy
Polityka

Adam Olejniczak nowym prezesem Ruchu Narodowego w Zamościu

Adam Olejniczak stanął na czele zamojskich struktur Ruchu Narodowego. Działacze wybrali go podczas zebrania wyborczego w niedzielę, 18 października. Nowy prezes jest liderem Klubu Konfederacji Zamość, a dotychczas pełnił funkcję pełnomocnika koła powiatowego RN.

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Sąd orzekł przepadek samochodu. RPO wskazuje na niewyjaśnioną kwestię własności

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w sprawie przepadku auta należącego — według ustaleń ujawnionych po wyroku — do ojca skazanego. Zdaniem RPO sąd przed wydaniem orzeczenia nie sprawdził dostatecznie, kto był właścicielem pojazdu, mimo sprzecznych deklaracji oskarżonego.

11 komentarzy
Społeczeństwo

ZUS wykrył nieprawidłowości w 88 proc. kontroli w Lubelskiem

Prawie 1,2 tys. kontroli i ponad tysiąc spraw z nieprawidłowościami — to wyniki działań ZUS w województwie lubelskim od stycznia do sierpnia 2026 roku. Łączny skutek finansowy wykrytych błędów wyniósł 11,1 mln zł. Zakład coraz skuteczniej wskazuje płatników, u których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.

6 komentarzy
Społeczeństwo

Składki ZUS opłacisz w telefonie. Nowa funkcja w mZUS dla Płatnika

Przedsiębiorcy mogą już opłacać składki bezpośrednio w aplikacji mZUS dla Płatnika. Nowa funkcja umożliwia przekazanie należności z kont w obsługiwanych bankach, a koszt pojedynczego przelewu wynosi 55 groszy. ZUS zapowiada także kolejne możliwości płatności.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Ponad 42 proc. pracujących Polaków opiekuje się bliskimi. GUS pokazuje codzienność rodzin

Praca zawodowa, wychowanie dzieci i pomoc krewnym wymagającym wsparcia — tak wygląda codzienność znacznej części Polaków. W 2025 roku obowiązki opiekuńcze sprawowało 35,9 proc. osób w wieku 18–74 lata. Badanie Głównego Urzędu Statystycznego pokazuje również, że kobiety znacznie częściej niż mężczyźni dostosowywały życie zawodowe do potrzeb rodziny.

2 komentarzy
Społeczeństwo

Pierwsze efekty nowych przepisów widoczne na drogach. Coraz więcej dzieci jeździ na rowerach i hulajnogach w kaskach

Coraz więcej dzieci i młodzieży korzysta z kasków podczas jazdy rowerem i hulajnogą elektryczną – wynika z pierwszych obserwacji Policji po wejściu w życie nowych przepisów w czerwcu. Obowiązek używania kasków przez osoby do 16. roku życia ma zwiększyć bezpieczeństwo najmłodszych. PZU przekazało policjantom w całym kraju 3,6 tys. kasków, które są rozdawane dzieciom podczas kontroli i spotkań profilaktycznych.

19 komentarzy

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Resort chce granicy 15 lat w mediach społecznościowych. Gawkowski żąda skuteczniejszej ochrony dzieci

Skuteczna weryfikacja wieku, szybsze usuwanie szkodliwych treści i sprawniejsza współpraca z polskimi służbami — takich działań od platform cyfrowych oczekuje wicepremier Krzysztof Gawkowski. Ministerstwo Cyfryzacji dąży również do wprowadzenia granicy 15 lat dla dostępu do serwisów społecznościowych. Podczas spotkania z przedstawicielami firm wskazano na niewystarczającą ochronę najmłodszych użytkowników.

11 komentarzy
Nauka i technologie

Atak hakerski na FELG. Firma zakończyła analizę i powiadamia placówki medyczne

FELG Software poinformowała o zakończeniu analizy zdarzenia bezpieczeństwa i zidentyfikowaniu placówek, których ono dotyczyło. W aktualizacji z 7 października spółka przekazała, że rozpoczyna wysyłkę indywidualnych powiadomień. Placówki objęte zdarzeniem mają otrzymać także pakiet dokumentów i rozwiązań umożliwiających zgłoszenie naruszenia oraz poinformowanie pacjentów.

Nauka i technologie

Rekord Politechniki Lubelskiej. 29 naukowców w World’s Top 2% Scientists

Politechnika Lubelska osiągnęła najlepszy wynik w swojej historii w rankingu World’s Top 2% Scientists. W dziewiątej edycji międzynarodowego zestawienia znalazło się 29 badaczek i badaczy z uczelni. Wyróżnienia dotyczą zarówno całego dorobku naukowego, jak i osiągnięć za 2025 rok.

Nauka i technologie

Treści terrorystyczne w internecie. Godzina na usunięcie po otrzymaniu nakazu

Dostawcy usług hostingowych mają obowiązek usunąć treści terrorystyczne lub zablokować dostęp do nich najpóźniej w ciągu godziny od otrzymania nakazu. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przypomina, że odpowiednie narzędzia prawne już funkcjonują, a właściwe służby mogą z nich korzystać bez oczekiwania na nowe rozwiązania związane z Aktem o usługach cyfrowych.

8 komentarzy
Nauka i technologie

Eksperci: zanim zapytasz AI, pomyśl sam

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki zdobywamy wiedzę, podejmujemy decyzje i rozumiemy świat. Chatboty wyszukują informacje, piszą teksty, tworzą obrazy i coraz częściej doradzają w sprawach osobistych - wskazali eksperci podczas Festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik. Zwrócili uwagę, że zdobywanie określonych umiejętności oraz sprawczości wymaga wysiłku intelektualnego, a nie bezkrytycznego przyjmowania odpowiedzi i rozwiązań dostarczanych przez algorytmy.