Przejdź do treści
poniedziałek, 12 października 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Macewy z żydowskiego cmentarza służyły jako płytki chodnikowe i narzędzie do ostrzenia narzędzi (zdjęcia)

Jedna z płyt chodnikowych okazała się macewą ze zniszczonego w okresie II wojny światowej cmentarza żydowskiego. Kiedy członkowie stowarzyszenia zajmowali się oczyszczaniem odnalezionej macewy, podeszła do nich mieszkająca tuż obok kobieta. Oświadczyła, że podobny "kamień" leży u niej na podwórku.

We wtorek w miejscowości Zamostek koło Gorzkowa w powiecie krasnostawskim odnalezione zostały macewy ze sprofanowanego i zniszczonego przez Niemców w okresie II wojny światowej cmentarza żydowskiego w Gorzkowie. Jedna z nich służyła jako płyta chodnikowa. Jej wydobycie zostało przeprowadzone przez członków Stowarzyszenia Historyczno-Etnograficznego Miłośników Ziemi Lubelskiej „Wschód” z Gorzkowa w uzgodnieniu z urzędem konserwatorskim i za zgodą Urzędu Gminy Gorzków.

Po jej podniesieniu okazało się, że macewa jest w dobrym stanie. Zachowała się również inskrypcja upamiętniająca zmarłego. Jak wyjaśnia Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków, nawet pomimo częściowo zniszczonego zwieńczenia nagrobka, czytelny był płaskorzeźbiony motyw dekoracyjny, otwarta szafa z książkami, symbolizująca: rabina, osobę uczoną w Torze i Talmudzie, autora rozpraw religijnych lub sofera, czyli osobę przepisującą święte księgi. Na półkolumnach flankujących wnękę inskrypcyjną dotrwała do naszych czasów czerwona monochromia.

Kiedy członkowie stowarzyszenia zajmowali się oczyszczaniem odnalezionej macewy, podeszła do nich mieszkająca tuż obok kobieta. Oświadczyła, że podobny „kamień” leży u niej na podwórku. Od razu postanowiono sprawdzić tą informację. Okazało się, że jest to kolejna macewa, która została „dostosowana” do ostrzenia narzędzi. Piaskowiec uformowano bowiem na kształt koła, po środku wywiercono zaś otwór. Odnalezione macewy zostały tymczasowo zabezpieczone do czasu podjęcie decyzji o ich dalszym losie w uzgodnieniu z Naczelnym Rabinem Polski i Fundacją Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego.

Jak wyjaśniają członkowie Stowarzyszenia Historyczno-Etnograficznego Miłośników Ziemi Lubelskiej „Wschód”, którzy za pozwoleniem Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków prowadzą społecznie poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, odnalezienie macew ma charakter precedensowy. Nigdy wcześniej w tych okolicach nie natrafiono na tego typu znalezisko. Obecnie trwają poszukiwania pozostałych macew z datowanego na 1834 rok gorzkowskiego kirkutu.

(fot. LWKZ)

31 komentarzy

  1. urban
    Odpowiedz

    Róbcie tak dalej, to zaraz trzeba będzie oddać ten grunt, na którym kiedyś był cmentarz. W Kołobrzegu z niemieckiego cmentarza zrobili park, parę płyt stoi na pamiątkę, reszta zgruzowana albo leży jako chodnik, i nic. A mówimy o Niemcach zmarłych przed „wynalezieniem” nazizmu.

    1. jerzy
      Odpowiedz

      Spokojnie, to jest skrawek gruntu na górce porośnięty sosnami, którym od wojny pies z kulawą nogą się nie interesuje. Co innego gdyby to była okazała kamienica w atrakcyjnym miejscu to i 140-letni spadkobiercy ją odzyskają.

  2. Kat
    Odpowiedz

    No to fakt…za dobrze za dużo….i wiecznie mało…

  3. Kat
    Odpowiedz

    Był…Pokłosie…ale po co to rozgrzebywać….i tak nieźle sobie radzą….

    1. Jarus
      Odpowiedz

      No właśnie dzięki bo zapomniałem tytuł i to podobno na faktach

        1. bas
          Odpowiedz

          a teraz tvn do Gorzkowa zawitał

  4. Jarus
    Odpowiedz

    Kiedyś był polski film ludzie z cmentarnych płyt zrobili drogę a jeden gościu postawił na polu

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Lubelski biznes

Polityka

Społeczeństwo

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Eksperci: zanim zapytasz AI, pomyśl sam

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki zdobywamy wiedzę, podejmujemy decyzje i rozumiemy świat. Chatboty wyszukują informacje, piszą teksty, tworzą obrazy