Zabytki Jedwabnego Szlaku w cyfrowym świecie. Naukowcy Politechniki Lubelskiej skanują zabytki w Uzbekistanie i Kirgistanie

Politechnika Lubelska kontynuuje międzynarodową współpracę naukową z uczelniami z Azji Centralnej. Lubelska uczelnia przedłużyła umowy z National University of Uzbekistan, Urgench State University Named After Abu Rayhan Biruni, Chirchik State Pedagogical University oraz Kyrgyz State Technical University im. I. Razzakova.

Partnerstwo trwa od 2015 roku i koncentruje się na wspólnych badaniach naukowych oraz cyfrowej dokumentacji dziedzictwa kulturowego. Jednym z jego najważniejszych efektów są trójwymiarowe modele obiektów z Uzbekistanu i Kirgistanu, przygotowywane przez zespół Lab 3D z Katedry Informatyki Politechniki Lubelskiej.

Cyfrowa dokumentacja dziedzictwa Azji Centralnej

Zespół Lab 3D zajmuje się cyfryzacją trójwymiarową obiektów materialnego dziedzictwa kulturowego. Naukowcy dokumentują zarówno duże obiekty architektoniczne, w tym ich bryły i wnętrza, jak również mniejsze eksponaty muzealne. Prace prowadzone są przede wszystkim na terenie Uzbekistanu i Kirgistanu.

– Współpraca rozpoczęła się od kontaktu z Uniwersytetem w Samarkandzie. Od 2017 roku członkowie naszego zespołu zaczęli regularnie wyjeżdżać do regionu, rozwijając kolejne projekty badawcze i szkoleniowe – podkreśla prof. Jerzy Montusiewicz z Katedry Informatyki Politechniki Lubelskiej. – W tym roku była to już jedenasta wyprawa.

Podczas ostatnich prac badacze działali m.in. w Dolinie Fergańskiej w Uzbekistanie. Skanowali tam nie tylko miejscowe dziedzictwo kulturowe, ale także polonika, w tym cmentarz polskich żołnierzy armii generała Andersa.

Z kolei w Kirgistanie naukowcy dokumentowali m.in. dobrze zachowany karawanseraj położony głęboko w górach, na wysokości 3200 m n.p.m. To historyczne miejsce postoju karawan przemieszczających się po Jedwabnym Szlaku.

Nowoczesne technologie w służbie historii

Do cyfrowej dokumentacji zabytków wykorzystywane są różne technologie, pozwalające precyzyjnie odwzorować zarówno duże obiekty, jak i mniejsze elementy dziedzictwa materialnego.

– Korzystaliśmy m.in. z naziemnego skanowania laserowego, fotogrametrii polegającej na wykonywaniu licznej serii zdjęć 2D służących do generowania modeli 3D oraz technologii LiDAR dostępnej w iPhonach serii Pro przeznaczonej do skanowania małych i średnich obiektów – wyjaśnia prof. Montusiewicz.

Jednym z najważniejszych rezultatów współpracy jest portal 3D Digital Silk Road, który odwiedziło już ponad półtora miliona użytkowników z ponad 170 krajów. Platforma umożliwia oglądanie interaktywnych modeli 3D, panoram dookolnych oraz opisów przygotowanych w czterech językach.

– Umieszczamy na nim informacje o tym, co robimy, gdzie jeździmy, ale przede wszystkim interaktywne modele 3D, które można oglądać, obracać, skalować i w ten sposób zapoznawać się z tymi obiektami, z kulturą materialną tego regionu. Są tam również panoramy dookolne i opisy dostępne w czterech językach. Niektóre obiekty można pobierać – zaznacza badacz.

Kolejne modele trafią do sieci

Naukowcy Politechniki Lubelskiej zamierzają teraz opracować materiały zebrane podczas ostatniej wyprawy. To 40 GB skanów oraz 60 GB fotografii. Badacze będą kontynuować prace nad cyfrowymi bliźniakami obiektów dziedzictwa kulturowego, przygotowywać publikacje naukowe oraz zamieszczać nowe modele na portalu.

W dotychczasowych ekspedycjach badawczych uczestniczyło już 20 osób z Katedry Informatyki Politechniki Lubelskiej. Realizowane działania pokazują, jak nowoczesne technologie mogą wspierać ochronę, popularyzację i udostępnianie dziedzictwa kulturowego odbiorcom na całym świecie.

Galeria zdjęć