Przejdź do treści
sobota, 24 października 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Te budynki dawnego Lublina przestały istnieć. Pozostały po nich tylko zdjęcia (wideo)

Paweł Małkowski, miłośnik historii z Lublina, przygotował kolejną, niezwykle ciekawą opowieść dotyczącą historii Lublina. Tym razem na temat historycznych obiektów, które już nie istnieją.

fot. Paweł Małkowski

Nieistniejące budynki często są obiektem wspomnień a często też westchnień. Spośród tych, które zniknęły na stałe z krajobrazu miasta, najbardziej wartościowymi są zwłaszcza te, których nie mieliśmy okazji widzieć osobiście.

Dawni mieszkańcy Lublina żyli pośród nich często korzystając z tychże budynków w życiu codziennym. Mowa tu np. o wieży ciśnień, która dostarczała wody pitnej czy Kościele Farnym, będącym przez prawie 600 lat miejscem modlitw.

W Lublinie było jedno wyjątkowe na skalę europejską miejsce, z którego przez stulecia mieszkańcy byli dumni. Chodzi o Zamek Królewski, który metryką sięgał XIV wieku i powstał za czasów Kazimierza Wielkiego.

W 1569 był on miejscem obrad sejmu po podpisaniu aktu aktu unii polsko-litewskiej, ponadto na Zamku Królewskim w Lublinie książę pruski Albert Hohenzollern złożył hołd Zygmuntowi II Augustowi. Kres tej wspaniałej rezydencji nadszedł podczas wojen gdy kolejno Szwedzi, Węgrzy czy wojska moskiewskie zajmowały budowlę.

Dziś na prastarym wzgórzu w miejscu wspaniałej królewskiej rezydencji, stoi wzniesione w neogotyckim stylu carskie więzienie będące do dziś symbolem rosyjskiego zaborcy.

Podobnym symbolem, ale o innym przeznaczeniu był Sobór Podwyższenia Krzyża Pańskiego, stojący niegdyś na Placu Litewskim. Ten wielki obiekt sakralny był solą w oku dla wielu Lublinian do tego stopnia, że gdy Polska odzyskała niepodległość chętnych do rozbiórki cerkwi nie brakowało.

Dziś bez wątpienia możemy stwierdzić, że gdyby Lublin posiadał zamek Królewski, Farę czy wspomniane w filmie budowle byłby zupełnie innym miastem czy ładniejszym? Kwestię oceny pozostawiam otwartą.

Autor: Paweł Małkowski

12 komentarzy

  1. Basia
    Odpowiedz

    Bardzo pięknie, że ktoś stworzył taki film – to nasza kultura i dziedzictwo, które odchodzi – warto choć tu ocalić od zapomnienia i pokazać młodym. Niech wiedzą co i dlaczego.

  2. Pawlik
    Odpowiedz

    Super materiał panie Pawle, czekam na następne, pozdrawiam

  3. PanBuk
    Odpowiedz

    Po 5 kosciolow ma metr kwadratowy, to chore.

    1. Ufo ubek
      Odpowiedz

      Dendrofilu idź się lepiej przykuć do sosny.

  4. kronikidewelorozwoju
    Odpowiedz

    Warto by zrobić filmik o historycznych budynkach, które zostały wyburzone i o miejscach, które zniknęły P0d rządami Dewelo-Duce

    1. Pola
      Odpowiedz

      W TVP3 był taki film między innymi prezentowane było kino Kosmos i stara Kalinowszczyzna.

  5. Zygmunt
    Odpowiedz

    Należy zburzyć to carskie szkaradztwo i odbudować piękny, renesansowy zamek. Należy się to pomordowanym na lubelskim „zamku”, którzy walczyli o piękną Polskę. Jarosław Kaczyński wie jak ważne dla tożsamości narodowej są zabytki, stąd pomysł odbudowy wszystkich zamków kazimierzowskich w Polsce jak Ogrodzieniec, Olsztyn koło Częstochowy czy zamek w Kazimierzu Dolnym. Zamek w Stobnicy pokazuje jak można pięknie budować. Herr Thusk nie chce aby w Polsce cokolwiek budowano, tymczasem jego rodacy masowo burzą NRDowskie dziadostwo w Berlinie czy Dreźnie i odbudowują zabytki. U nas tymczasem szykują się do remontu pałacu Stalina w Warszawie.

  6. Pola
    Odpowiedz

    Ktoś kto nie jest z Lublina, jemu to Lotto. Dla mnie piękny film, miło było popatrzeć, przenieś się w czasie.

    1. Gościówa
      Odpowiedz

      Racja. Chodząc po Lublinie mijam miejsca związane z historią rodzinną . Wspomnienia wracają. Kamienie zaczynają mówić. Element naplywowy tego nie rozumnie. Lubelaki z dziada pradziada wiedzą o czym piszesz.

      1. Lubliniak
        Odpowiedz

        Mniej pij to kamienie przestaną do ciebie gadać. A dziadami to się tak nie chwal (przed II ws. prawie połowa mieszkańców to byli rzymianie).

  7. Dziadunio z Willolowa
    Odpowiedz

    Tyle mamy wspólnego z tamtymi Polakami sprzed 500 lat, co współcześni Włosi z Rzymianami. Na co to komu? Tylko zajmuje miejsce w centrum miasta. Wyburzyć, postawić bloki, jak z miejscu dawnego kina Kosmos. Wyobrażacie sobie, po ile by szły apartamenty na wzgórzu zamkowym? Albo na placu po farze? Develosamorząd, do dzieła!

    1. Janek
      Odpowiedz

      dziadunio najlepiej jedź do swoich do Moskwy. Gdyby wtedy nie było Twoich przodków to na szczęście nie byłoby teraz ciebie i twoich idiotycznych jak gadki Tuska i Kosniniaka wywodów.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Trwa bekowisko danieli. W lasach słychać chrapliwe odgłosy

Krótkie, chrapliwe dźwięki przypominające bekanie oznaczają, że daniele przeżywają okres godowy. Bekowisko zwykle przypada na czas od połowy października do połowy listopada. To okazja do obserwacji charakterystycznych zachowań tych zwierząt, pod warunkiem zachowania ciszy i odpowiedniego dystansu.

4 komentarzy
Kraj

Groźby wobec szkół. Blisko 258 tys. kontroli i 195 zatrzymanych

Blisko 258 tysięcy kontroli placówek oświatowych i 195 zatrzymanych osób — to bilans policyjnych działań prowadzonych w całej Polsce. Funkcjonariusze sprawdzają zgłoszenia dotyczące zagrożeń i kontynuują działania mające zapewnić bezpieczeństwo uczniom, nauczycielom oraz pozostałym pracownikom szkół.

3 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

Lubelski biznes

Trzy medale dla Perły. Lubelskie piwa znów docenione przez ekspertów

Lubelska Perła znów ma powody do świętowania. Piwa z Browaru Perła - Browary Lubelskie zdobyły trzy medale w konkursie Good Beer International 2026. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno tegoroczna nowość, jak i piwa dobrze znane miłośnikom lubelskiego browaru.

27 komentarzy

Polityka

Polityka

Pejo i Mentzen krytykują ustawę alkoholową. Wskazują na skutki dla winnic i browarów

Bartłomiej Pejo i Sławomir Mentzen sprzeciwiają się zmianom w przepisach dotyczących alkoholu. Politycy Konfederacji przekonują, że nowe ograniczenia mogą utrudnić rozwój polskich browarów, winnic i turystyki regionalnej. Domagają się zasad, które zapewnią lokalnym przedsiębiorcom pewność prowadzenia działalności.

15 komentarzy
Polityka

Adam Olejniczak nowym prezesem Ruchu Narodowego w Zamościu

Adam Olejniczak stanął na czele zamojskich struktur Ruchu Narodowego. Działacze wybrali go podczas zebrania wyborczego w niedzielę, 18 października. Nowy prezes jest liderem Klubu Konfederacji Zamość, a dotychczas pełnił funkcję pełnomocnika koła powiatowego RN.

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Sąd orzekł przepadek samochodu. RPO wskazuje na niewyjaśnioną kwestię własności

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w sprawie przepadku auta należącego — według ustaleń ujawnionych po wyroku — do ojca skazanego. Zdaniem RPO sąd przed wydaniem orzeczenia nie sprawdził dostatecznie, kto był właścicielem pojazdu, mimo sprzecznych deklaracji oskarżonego.

11 komentarzy
Społeczeństwo

ZUS wykrył nieprawidłowości w 88 proc. kontroli w Lubelskiem

Prawie 1,2 tys. kontroli i ponad tysiąc spraw z nieprawidłowościami — to wyniki działań ZUS w województwie lubelskim od stycznia do sierpnia 2026 roku. Łączny skutek finansowy wykrytych błędów wyniósł 11,1 mln zł. Zakład coraz skuteczniej wskazuje płatników, u których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.

6 komentarzy
Społeczeństwo

Składki ZUS opłacisz w telefonie. Nowa funkcja w mZUS dla Płatnika

Przedsiębiorcy mogą już opłacać składki bezpośrednio w aplikacji mZUS dla Płatnika. Nowa funkcja umożliwia przekazanie należności z kont w obsługiwanych bankach, a koszt pojedynczego przelewu wynosi 55 groszy. ZUS zapowiada także kolejne możliwości płatności.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Ponad 42 proc. pracujących Polaków opiekuje się bliskimi. GUS pokazuje codzienność rodzin

Praca zawodowa, wychowanie dzieci i pomoc krewnym wymagającym wsparcia — tak wygląda codzienność znacznej części Polaków. W 2025 roku obowiązki opiekuńcze sprawowało 35,9 proc. osób w wieku 18–74 lata. Badanie Głównego Urzędu Statystycznego pokazuje również, że kobiety znacznie częściej niż mężczyźni dostosowywały życie zawodowe do potrzeb rodziny.

2 komentarzy
Społeczeństwo

Pierwsze efekty nowych przepisów widoczne na drogach. Coraz więcej dzieci jeździ na rowerach i hulajnogach w kaskach

Coraz więcej dzieci i młodzieży korzysta z kasków podczas jazdy rowerem i hulajnogą elektryczną – wynika z pierwszych obserwacji Policji po wejściu w życie nowych przepisów w czerwcu. Obowiązek używania kasków przez osoby do 16. roku życia ma zwiększyć bezpieczeństwo najmłodszych. PZU przekazało policjantom w całym kraju 3,6 tys. kasków, które są rozdawane dzieciom podczas kontroli i spotkań profilaktycznych.

19 komentarzy

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Resort chce granicy 15 lat w mediach społecznościowych. Gawkowski żąda skuteczniejszej ochrony dzieci

Skuteczna weryfikacja wieku, szybsze usuwanie szkodliwych treści i sprawniejsza współpraca z polskimi służbami — takich działań od platform cyfrowych oczekuje wicepremier Krzysztof Gawkowski. Ministerstwo Cyfryzacji dąży również do wprowadzenia granicy 15 lat dla dostępu do serwisów społecznościowych. Podczas spotkania z przedstawicielami firm wskazano na niewystarczającą ochronę najmłodszych użytkowników.

11 komentarzy
Nauka i technologie

Atak hakerski na FELG. Firma zakończyła analizę i powiadamia placówki medyczne

FELG Software poinformowała o zakończeniu analizy zdarzenia bezpieczeństwa i zidentyfikowaniu placówek, których ono dotyczyło. W aktualizacji z 7 października spółka przekazała, że rozpoczyna wysyłkę indywidualnych powiadomień. Placówki objęte zdarzeniem mają otrzymać także pakiet dokumentów i rozwiązań umożliwiających zgłoszenie naruszenia oraz poinformowanie pacjentów.

Nauka i technologie

Rekord Politechniki Lubelskiej. 29 naukowców w World’s Top 2% Scientists

Politechnika Lubelska osiągnęła najlepszy wynik w swojej historii w rankingu World’s Top 2% Scientists. W dziewiątej edycji międzynarodowego zestawienia znalazło się 29 badaczek i badaczy z uczelni. Wyróżnienia dotyczą zarówno całego dorobku naukowego, jak i osiągnięć za 2025 rok.

Nauka i technologie

Treści terrorystyczne w internecie. Godzina na usunięcie po otrzymaniu nakazu

Dostawcy usług hostingowych mają obowiązek usunąć treści terrorystyczne lub zablokować dostęp do nich najpóźniej w ciągu godziny od otrzymania nakazu. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przypomina, że odpowiednie narzędzia prawne już funkcjonują, a właściwe służby mogą z nich korzystać bez oczekiwania na nowe rozwiązania związane z Aktem o usługach cyfrowych.

8 komentarzy
Nauka i technologie

Eksperci: zanim zapytasz AI, pomyśl sam

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki zdobywamy wiedzę, podejmujemy decyzje i rozumiemy świat. Chatboty wyszukują informacje, piszą teksty, tworzą obrazy i coraz częściej doradzają w sprawach osobistych - wskazali eksperci podczas Festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik. Zwrócili uwagę, że zdobywanie określonych umiejętności oraz sprawczości wymaga wysiłku intelektualnego, a nie bezkrytycznego przyjmowania odpowiedzi i rozwiązań dostarczanych przez algorytmy.