Przejdź do treści
wtorek, 17 listopada 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Przed laty część Lubelszczyzny przejęli Sowieci. Sprawa ta nadal wzbudza ogromne kontrowersje

Mija rocznica korekty granic, jaka ponad 70 lat temu została przeprowadzona między Polską a Rosją. Wszystko było ukrywane przed społeczeństwem, gdyż wyraźnie było zauważalne, kto na tym zyskał, a kto stracił.

fot. Podkarpackie.pl

Dokładnie 73 lata temu zmienił się przebieg polskiej granicy. Sprawa ta, określana często przez historyków mianem wielkiego oszustwa, dotyczy naszego regionu, gdyż wcześniej nasz region był znacznie większy. W jego skład wchodziły bowiem jeszcze gminy: Krystynpol, Bełz, Chorobrow i Uhnów oraz tereny znajdujące się w gminach Warąża, Dołhobyczow i Tarnoszyna. Wszystkie z nich znajdują się obecnie na Ukrainie. Za wszystkim jednak stoją władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich z Józefem Stalinem na czele.

Wszystko zaczęło się od polskich geologów, którzy kilka lat po wojnie rozpoczęli badania w tzw. „kolanie Bugu”. Jest to obszar usytuowany między rzekami Bug, Sołokija oraz Huczwa, na wysokości obecnych powiatów hrubieszowskiego i tomaszowskiego. Prace przyniosły niespodziewane efekty. Odkryto tam bowiem ogromne złoża węgla kamiennego. Informacja została przekazana władzom, jednak to automatycznie sprawiło, iż o wszystkim dowiedzieli się radzieccy towarzysze.

Od tego momentu sprawy nieoczekiwanego obrotu. Moskwa postanowiła bowiem „zaopiekować się” tym naturalnym bogactwem. Wszystko, jak wiele spraw w tamtych czasach, odbyło się w tajemnicy przed społeczeństwem. Oficjalnie to strona polska wystąpiła do Rosji z propozycją wymiany terenów. Wśród argumentów, które miały „przekonać” Stalina wskazano na konieczność wybudowania zbiornika wodnego w dorzeczu górnego Sanu, który ma zapobiegać powodziom, wskazywano też, że pozwoli to na wyprostowanie granicy między krajami.

W zamian za 480 kilometrów kwadratowych obecnej Lubelszczyzny nasz kraj otrzymał podobnej wielkości obszar na terenie Bieszczad. Są to tereny od Smolnika po Solinę z Ustrzykami Dolnymi oraz wsie: Czarna, Lutowiska, Krościenko, Bandrów, Bystre i Liskowate. Strona radziecka podkreślała, że to Polska skorzysta na tej wymianie, gdyż otrzyma tereny gazo i roponośne oraz bogate w drewno. Sowieci jednak wcześniej wycięli lasy w pień a rzekome bogactwa naturalne były już bardzo mocno wyeksploatowane.

Jak czytamy w kronikach, na przełomie stycznia i lutego 1951 r., kiedy to odpowiednie decyzje zostały już podjęte, osoby mieszkające na obszarze, jaki miał trafić do Polski zostały poinformowane, że zostaną przesiedleni na wschód Związku Radzieckiego. Łącznie było to kilkadziesiąt miejscowości. Zanim jednak to się stało, musieli ruszyć do pracy. „Od świtu do nocy mężczyźni i kobiety pracowali siekierami, toporami, dwuosobowymi piłami ręcznymi. Zewsząd niósł się odgłos rąbanych drzew. W krótkim czasie lasy bardzo się przerzedziły” – wspominają mieszkańcy.

Umowa podpisana została 14 lutego 1951 r. w Moskwie zaś przebieg granicy zmieniono 26 listopada 1951 r. O tym, że wszystko od początku miało jeden cel wyraźnie wskazuje fakt, iż od razu po zamianie terenów Sowieci ruszyli z zagospodarowaniem „Kolana Bugu”. Jedna za drugą zaczęły tam powstawać kopalnie. Z historycznych danych wynika, iż wydobywano w nich ok. 15 milionów ton węgla rocznie. Była to połowa ówczesnej polskiej produkcji, gdyż w tamtych czasach polskie kopalnie wydobywały ok. około 30 mln ton węgla kamiennego.

W najgorszej sytuacji znaleźli się przesiedleńcy, którzy trafili w Bieszczady. W większości budynki, w których mieli zamieszkać, okazały się ruiną. Dodatkowo na kamienistej, mało urodzajnej glebie oraz w ostrym górskim klimacie prawie nic nie chciało rosnąć. Obszar ten był też prawie całkowicie pozbawiony dróg. Dlatego też przez lata dosłownie walczyli oni o przetrwanie.

30 komentarzy

  1. Gruba Helga
    Odpowiedz

    Tak a za Odrą nadal mówi się za dokończeniem zjednoczenia Niemiec.

  2. Jan z egzekutywy KC I-szy sekretarz
    Odpowiedz

    To paszkwil nie artykuł. Wielki i wspaniały Związek Radziecki nigdy nie oszukał Polski i nigdy w historii nic nie zagarnął . Niósł pokój, dobrobyt, miłość, przyjaźń i pomoc.

    1. Dziadek Józek ze Slamsowa
      Odpowiedz

      Jaśku… wiem, że ludziom różnie w twardych dyskach fermentuje, ale żeby aż tak ?!

  3. Rawszyc
    Odpowiedz

    Osobom zainteresowanym ww. tematem polecam książkę Krzysztofa Potaczały pt. „To nie jest miejsce do życia”.

  4. Leon
    Odpowiedz

    Sowieci stosowali prawo tak jak je rozumieli… skąd my to znamy?

    1. xxx
      Odpowiedz

      Tak było za PiS-u. Warto pamiętać!

      1. kazio
        Odpowiedz

        Chyba z twoją tępą głową jest coś nie tak. Nie podllizuj się rudemu bo i tak cię okradnie

    2. ##### niemieckich sługusów
      Odpowiedz

      i również mieli POżytecznych idiotów

  5. xXx
    Odpowiedz

    Gdyby nie śmierć Stalina, byłaby następna korekta granic. Sowieci chcieli przejąć tereny aż do Werbkowic. Prawdopodobnie z powodu złóż węgla kamiennego.
    Dziadek, który mieszkał w tamtych okolicach, opowiadał mi, że około roku 1950 zaczęła powstawać kopalnia węgla kamiennego we wsi Kosmów k. Hrubieszowa. Powstał nawet szyb i budynek dyrekcji kopalni. Niestety władze błyskawicznie zamknęły ten projekt, a budynek dyrekcji kopalni stał się szkołą podstawową.
    Są tacy, którzy twierdzą, że Sowieci wydobywali węgiel również pod terytorium Polski.

  6. J
    Odpowiedz

    Moj dziadek po wojnie wyjechał na tamten teren.Dlugo nie pobył,dwa lata i musiał wrócić.Do śmierci wspominał tamtą ziemię na której rosło wszystko,w dużych ilościach i to bez obornika.Teraz wszystko tam zdewastowane ale jak by bylonasze też tak by było.

  7. pta
    Odpowiedz

    Opisane w artykule tereny to nie Lubelszczyzna. Lubelszczyzna to to teren woj. lubelskiego powstałego w 1474 r. lub, z grubsza , teren woj. lubelskiego z lat 1975-1998. Zabrane przez sowietów ziemie to część historycznej rusi halickiej ( skrawki przedrozbiorowego woj. ruskiego i bełskiego. Lubelszczyzna to tylko część obecnego woj. lubelskiego, które obejmuje również Zamojszczyznę, Ziemię i Podlasie Południowe. Redakcja dość często popełnia ten błąd.

  8. *
    Odpowiedz

    … nawet teraz wykształceni rosjanie spotykani na zagranicznych wakacjach twierdzą że Polska to ich zdobycz wojenna odbita hitlerowi i powinna do nich należeć

  9. Katamaran na asfalcie
    Odpowiedz

    Czas odebrać te ziemie.

  10. Bus
    Odpowiedz

    Dawniej Rosjanie dziś Ukraińcy to ci sami ludzie

    1. Rolnik spod granicy
      Odpowiedz

      Nie. To nie są ci sami ludzie.

      1. Dziadek Józek ze Slamsowa
        Odpowiedz

        Ukraińcy są gorsi, bo głośno mienią się przyjaciółmi, a po cichu, gdyby mogli to nóż w plecy by wsadzili.
        Bracia, job ich mać.

        1. xxx
          Odpowiedz

          * „gdyby mogli to widły w plecy by wsadzili.”

          Poprawiłem, aby bardziej pasowało do realiów.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Prezydent zawetował ustawę o bezpieczeństwie w sieci. Decyzja wywołała polityczną burzę

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA). Przepisy miały umożliwić skuteczniejsze reagowanie na nielegalne treści publikowane w internecie, w tym materiały dotyczące wykorzystywania seksualnego dzieci, groźby, oszustwa czy nawoływanie do nienawiści. Głowa państwa podpisała jednocześnie sześć innych ustaw.

41 komentarzy
Kraj

Kierwiński ostro uderzył w autora zawiadomienia na policjantów. „Jesteśmy z Was dumni”

Marcin Kierwiński zabrał głos w sprawie zawiadomienia złożonego do prokuratury na policjantów, którzy podczas krwawego zamachu w Krakowie użyli broni palnej i powstrzymali uzbrojonego napastnika. Minister spraw wewnętrznych i administracji nie krył oburzenia. Zwrócił się bezpośrednio do autora doniesienia, a funkcjonariuszom podziękował za odwagę.

21 komentarzy
Kraj

Już 11 osób zatrzymanych po tragedii w Krakowie. Policja reaguje na groźby kolejnych ataków

Liczba osób zatrzymanych w związku z publikowaniem niepokojących treści po tragicznym zamachu w Krakowie wzrosła do 11. Jak poinformowała rzeczniczka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Karolina Gałecka, zatrzymani mają od 15 do 68 lat. Funkcjonariusze w całym kraju monitorują internet, reagując na wpisy gloryfikujące sprawcę tragedii oraz groźby przeprowadzenia kolejnych ataków.

7 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Nowy klub sportowy w Lublinie. Sześć kortów do padla ma być gotowych już w grudniu

Lublin zyska nowe miejsce dla miłośników aktywności fizycznej. W dawnej Galerii Lubelskiej przy Al. Witosa 6 powstaje klub PROPADEL, w którym do dyspozycji graczy będzie sześć kortów do padla. Otwarcie zaplanowano na grudzień 2026 roku. W przyszłości obiekt może zostać rozbudowany, a jego twórcy chcą przyciągnąć zarówno doświadczonych zawodników, jak i osoby, które dopiero zamierzają spróbować swoich sił w tej dyscyplinie.

2 komentarzy
Lubelski biznes

Ściany już stoją. Tak powstaje dziesiąty McDonald’s w Lublinie

Ściany nowej restauracji McDonald’s przy SKENDE SHOPPING w Lublinie już stoją. Do naszej redakcji trafiły zdjęcia i nagrania z drona dokumentujące postępy budowy. Według wcześniejszych zapowiedzi lokal ma przyjąć pierwszych gości w grudniu 2026 roku.

24 komentarzy
Lubelski biznes

ZDiTM w Lublinie wyróżniony w konkursie „Pracodawca Roku 2025”

Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie otrzymał wyróżnienie w kategorii Instytucja Publiczna w konkursie „Pracodawca Roku 2025”. Doceniono działania związane z warunkami pracy, rozwojem zawodowym pracowników oraz aktywizacją zawodową mieszkańców.

17 komentarzy
Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

1 komentarz
Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

1 komentarz
Lubelski biznes

Trzy medale dla Perły. Lubelskie piwa znów docenione przez ekspertów

Lubelska Perła znów ma powody do świętowania. Piwa z Browaru Perła - Browary Lubelskie zdobyły trzy medale w konkursie Good Beer International 2026. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno tegoroczna nowość, jak i piwa dobrze znane miłośnikom lubelskiego browaru.

30 komentarzy

Polityka

Polityka

Czarzasty chce ukarania Telewizji Republika. Skierował oficjalny wniosek do KRRiT

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wystąpił do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Telewizję Republika. Powodem są materiały dotyczące tragicznych wydarzeń w Krakowie z 7 listopada 2026 roku. W ocenie marszałka niektóre wypowiedzi emitowane przez stację naruszały dobre imię funkcjonariuszy Policji.

41 komentarzy
Polityka

Polityczny spór podczas żałoby narodowej. Radni KO opuścili głosowanie w lubelskim sejmiku

Burzliwa nadzwyczajna sesja Sejmiku Województwa Lubelskiego wywołała zdecydowaną reakcję Koalicji Obywatelskiej. W czasie żałoby narodowej po tragedii w Krakowie radni PiS przeforsowali stanowisko dotyczące Trybunału Konstytucyjnego. Radni KO odmówili udziału w głosowaniu, zarzucając politycznym przeciwnikom wykorzystywanie samorządu do partyjnych rozgrywek. Przedstawiciele ugrupowania wystosowali również apel o szacunek dla polskich policjantów.

22 komentarzy
Polityka

Ostry sprzeciw wobec działań rządu w Trybunale Konstytucyjnym. Sejmik Lubelski alarmuje o zagrożeniu dla samorządów

Sejmik Województwa Lubelskiego stanowczo sprzeciwia się działaniom rządu związanym z sytuacją w Trybunale Konstytucyjnym. W stanowisku przedstawionym przez marszałka Jarosława Stawiarskiego pojawiają się zarzuty dotyczące naruszania zasad podziału władzy, prób przejęcia kontroli nad Trybunałem oraz zagrożeń dla niezależności samorządów. Samorządowcy wyrażają również poparcie dla działań prezydenta Karola Nawrockiego.

12 komentarzy
Polityka

Krzysztof Bosak odwiedził Lubelszczyznę. W Zamościu padły mocne słowa o rządzie, bezrobociu i Trybunale Konstytucyjnym

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak zakończył dwudniową wizytę na Lubelszczyźnie. Polityk Konfederacji odwiedził największe zakłady przemysłowe regionu, spotkał się z przedsiębiorcami oraz mieszkańcami Zamościa. Tragiczne wydarzenia w Krakowie wymusiły jednak zmiany w programie wizyty. Podczas niedzielnego spotkania nie zabrakło trudnych tematów, krytyki działań rządu i dyskusji o przyszłości Polski.

9 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Nowe obowiązki firm w walce z mobbingiem. Zmieniają się zasady ochrony pracowników

5 listopada br. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy, a wraz z nią zmiany dotyczące przeciwdziałania mobbingowi oraz nierównego traktowania w miejscu pracy. Dla pracodawców oznacza to nowe obowiązki, w tym m.in. wdrożenie formalnych procedur antymobbingowych. Z kolei pracownicy będą mieli ułatwioną ścieżkę dochodzenia swoich praw.

5 komentarzy
Społeczeństwo

Pieniądze po zmarłym w ZUS nawet po kilkunastu latach. Kto może je otrzymać i jak złożyć wniosek?

Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło 10, 15 lub więcej lat, pieniądze zapisane na jej subkoncie w ZUS mogą nadal przysługiwać uprawnionym. Co ważne, nie zawsze muszą to być członkowie rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, kto ma prawo do tych środków, kiedy ich wypłata nie jest możliwa i jakie formalności należy załatwić.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Rośnie niechęć do Ukraińców w polskim internecie. Nowy raport ujawnia niepokojący trend

W polskim internecie przybywa negatywnych wypowiedzi na temat Ukrainy i Ukraińców. Najnowsza analiza ponad 37 tysięcy publikacji pokazuje wzrost wrogich treści, nasilający się antagonizm polsko-ukraiński i coraz słabszą obecność głosów sprzeciwiających się nienawiści. Największe emocje wywołały spory o UPA, działalność Natalii Panczenko oraz świadczenia dla obywateli Ukrainy. Obraz ten wyłania się z raportu „Cyfrowy dialog – monitoring i interpretacja wizerunku ukraińskiej społeczności w Polsce” zrealizowanego przez Fundację Res Futura oraz Press Club Polska.

22 komentarzy
Społeczeństwo

Obywatelstwo polskie na nowych zasadach. Rząd planuje test, wyższe wymagania i surowszą kontrolę

Uzyskanie polskiego obywatelstwa może stać się znacznie trudniejsze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje zmiany, które przewidują obowiązkowy test z wiedzy o Polsce, wyższe wymagania językowe oraz dokładniejszą weryfikację cudzoziemców. Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim został 27 października 2026 roku wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

11 komentarzy
Społeczeństwo

Polska ma o 165 tys. mieszkańców mniej. Nowe dane o urodzeniach i zgonach

Liczba ludności Polski nadal spada, a urodzeń jest coraz mniej. Wstępne dane za trzy kwartały 2026 roku pokazują jednak również wzrost liczby zawieranych małżeństw i spadek umieralności niemowląt. Pod koniec września kraj liczył około 37,2 mln mieszkańców — o 165 tys. mniej niż rok wcześniej.

16 komentarzy
Społeczeństwo

Jak zwiększyć przyszłą emeryturę? ZUS zaprasza osoby 50+ na szkolenie online

Od czego zależy wysokość emerytury i co można zrobić po pięćdziesiątce, aby zwiększyć przyszłe świadczenie? Te zagadnienia omówi ekspert ZUS podczas szkolenia online „Moja przyszła emerytura”. Spotkanie odbędzie się 22 października o godzinie 10.00. Trwają zapisy.

Społeczeństwo

Sąd orzekł przepadek samochodu. RPO wskazuje na niewyjaśnioną kwestię własności

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w sprawie przepadku auta należącego — według ustaleń ujawnionych po wyroku — do ojca skazanego. Zdaniem RPO sąd przed wydaniem orzeczenia nie sprawdził dostatecznie, kto był właścicielem pojazdu, mimo sprzecznych deklaracji oskarżonego.

11 komentarzy

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Pokaz cyberataku i sztuczna inteligencja w praktyce. CyberLubelskie już we wtorek w Lublinie

Jak zabezpieczyć dane mieszkańców, reagować na cyberataki i bezpiecznie korzystać ze sztucznej inteligencji? Tym zagadnieniom będzie poświęcona konferencja CyberLubelskie 2026, która odbędzie się 17 listopada w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Udział jest bezpłatny, ale wymaga wcześniejszego zgłoszenia i otrzymania potwierdzenia.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na Autopay. Nieuprawniony dostęp do danych dotyczących płatności

Autopay S.A. poinformowała o cyberataku i nieautoryzowanym dostępie do infrastruktury oraz części danych dotyczących przetworzonych płatności. Spółka bezpośrednio powiadamia klientów, których może dotyczyć zdarzenie, i zaleca sprawdzanie historii transakcji.

1 komentarz
Nauka i technologie

Nowoczesne Collegium Anatomicum otwarte w Lublinie. Studenci medycyny zyskali wyjątkową przestrzeń do nauki

Ponad 1630 m² zmodernizowanej przestrzeni, nowoczesne sale sekcyjne, wirtualny stół anatomiczny oraz specjalistyczne pracownie – tak wygląda odnowione Collegium Anatomicum Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 10 listopada. Inwestycja ma znacząco podnieść standard kształcenia przyszłych lekarzy i innych specjalistów medycznych.

4 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na państwowy system ePUAP. Zagrożenie zatrzymane, sprawą zajmuje się ABW

Państwowy system ePUAP stał się celem cyberataku. Jak poinformował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, zagrożenie zostało wykryte i zatrzymane. Trwają prace nad przywróceniem pełnej funkcjonalności platformy, a w wyjaśnienie sprawy zaangażowano Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Fala dezinformacji po zamachu w Krakowie. Ponad 200 milionów wyświetleń fałszywych informacji

Po zamachu terrorystycznym w Krakowie internet zalała fala fałszywych informacji i teorii spiskowych. NASK zgłosił platformom społecznościowym ponad 2 tysiące kont rozpowszechniających dezinformację, w tym zautomatyzowane boty. Najpopularniejsze nieprawdziwe przekazy osiągnęły łącznie ponad 200 milionów wyświetleń. Ministerstwo Cyfryzacji i służby specjalne prowadzą działania mające ograniczyć skalę manipulacji.

16 komentarzy
Nauka i technologie

Europejski Dzień Radonu. Niewidoczny gaz może zagrażać zdrowiu, sprawdź, czy jest w Twoim domu

Radon jest niewidoczny, bezwonny i nie ma smaku. Może przenikać do budynków przez fundamenty oraz nieszczelności w instalacjach, a jego długotrwałe wdychanie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. 7 listopada obchodzimy Europejski Dzień Radonu, który przypomina o zagrożeniu i sposobach ochrony przed tym promieniotwórczym gazem. Eksperci podkreślają znaczenie pomiarów, odpowiedniej wentylacji i zabezpieczenia budynków.

1 komentarz
Nauka i technologie

Złoty medal dla naukowców z Lublina. Ich wegańskie żelki z aronią podbiły międzynarodowe jury

Wegańskie żelki z dodatkiem błonnika z aronii przyniosły naukowcom z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie międzynarodowy sukces. Innowacyjny produkt zdobył złoty medal podczas wystawy wynalazków INOVA 2026 w Zagrzebiu. Polskie rozwiązanie wyróżniono również dwiema nagrodami specjalnymi przyznanymi przez zagraniczne uczelnie.

6 komentarzy