Pomnik ks. Idziego Radziszewskiego stoi trochę zapomniany, nieco zaniedbany. Ale to ma się wkrótce zmienić (zdjęcia)

Uroczystość odbyła się 8 grudnia 2018 r. w obecności najwyższych władz kościelnych, władz miasta i województwa, w 100. rocznicę rozpoczęcia działalności KUL, a zarazem i odzyskania niepodległości przez Polskę. Od zarania swych dziejów uczelnia miała kształtować kadry dla kraju, który właśnie budził się do życia po ponad stu latach niewoli.

Ówczesny rektor KUL ks. prof. Antoni Dębiński zaznaczył, że monument jest wyrazem wdzięczności mieszkańców Lublina i ich pamięci o człowieku, który zakładając tę najstarszą lubelską uczelnię, zmienił historię miasta, gdyż uczynił Lublin miastem akademickim. A ta „akademickość jest kołem zamachowym rozwoju miasta”, jak stwierdził przed laty prezydent Lublina dr Krzysztof Żuk, nazywając Idziego Radziszewskiego także jednym z autorytetów, na którym należy budować przyszłość.

Autorem projektu pomnika jest prof. Jerzy Fober z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Dziełem tego twórcy jest również postać Jezusa Chrystusa w hallu głównym KUL. Pomnik przedstawia postać księdza, który w prawej dłoni trzyma książkę z napisem „Veritas in caritate” (Prawda w miłości), zaś lewą wskazuje na zawieszony na piersi krzyż. Całość odlano z brązu, a ustawiono na postumencie z czerwonego granitu. Koszt budowy monumentu sięgnął 200 tys. zł, a środki te zebrano wśród darczyńców i sponsorów.

Ks. Idzi Radziszewski (1871-1922) pochodził ze zubożałej szlachty, urodził się w Bratoszewicach. Ukończył Seminarium Duchowne we Włocławku, studiował na uniwersytecie katolickim w Leuven. Był filozofem, rektorem Akademii Duchownej w Petersburgu. Odbywał podróże naukowe do Anglii, Francji, Włoch, Austrii, Niemiec i Szwajcarii. W 1918 r. założył Uniwersytet Lubelski (od 1928 r. jako Katolicki Uniwersytet Lubelski), który, według założyciela, miał prowadzić badania we wszystkich dziedzinach wiedzy w duchu harmonii nauki i wiary, kształtować kadrę inteligencji katolickiej, zdolną do kierowania życiem kraju, przyczyniać się do pogłębiania świadomości religijnej w społeczeństwie.

Po czterech jednakże latach bytność pomnika w tym miejscu została poważnie zagrożona. Staraniem bowiem działaczy Prawa i Sprawiedliwości właśnie w tej lokalizacji, gdzie od czterech wtedy lat stała już rzeźba upamiętniająca kapłana I. Radziszewskiego, miał pierwotnie zostać umiejscowiony pomnik prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Nawet w grudniu 2022 roku pomnik duchownego został usunięty, co z kolei wywołało protest arcybiskupa metropolity lubelskiego Stanisława Budzika, kanclerza KUL. A zaledwie po czterech dniach do Urzędu Marszałkowskiego wpłynął wniosek o warunki zabudowy dla pomnika prezydenta Kaczyńskiego.

Ostatecznie negocjacje pomiędzy miastem a Uniwersytetem zakończyły się powrotem pomnika pierwszego rektora KUL na swoje miejsce. Rezultatem ich jest jednocześnie fakt, iż na niewielkim skwerze arcybiskupa Józefa Życińskiego, tuż przy placu Teatralnym i Alejach Racławickich stoją obecnie dwa pomniki. Z tym, że bardziej eksponowany, lepiej widoczny jest największy w kraju monument byłego prezydenta RP, zaś rzeźba przedstawiająca duchownego pozostaje nieco z tyłu, w głębi skweru, zaś jej najbliższe otoczenie sprawia wrażenie zaniedbanego. A ona sama ustawicznie zanieczyszczana jest zarówno przez warunki atmosferyczne, jak i wszechobecne ptaki.

Zapytany o brak nieformalnego nawet zaopiekowania się  przez KUL pomnikiem jego pierwszego rektora ks. Idziego Radziszewskiego, ulokowanego na skwerze im. abp. J. Życińskiego, rzecznik prasowy Uczelni Robert Szwed przywołał stosowny dokument:

– W swoim oświadczeniu – zaznaczył Robert Szwed – prezydent Miasta Lublin dr Krzysztof Żuk, metropolita lubelski, wielki kanclerz KUL abp. Stanisław Budzik oraz rektor KUL ks. prof. dr hab. Mirosław Kalinowski, stwierdzili, że „Miasto Lublin zobowiązuje się do rewitalizacji skweru przy udziale KUL”. Jako Uniwersytet, liczymy na realizację treści oświadczenia i niezmiennie jesteśmy gotowi do wspólnych działań rewitalizacyjnych terenu wokół pomnika posadowionego na terenie należącym do Miasta Lublin.

Okazuje się, że ratusz nie odżegnuje się od swej wcześniejszej przedmiotowej decyzji, tylko na przeszkodzie stoi brak odpowiednich funduszy.

– Miasto Lublin ogłosiło już przetarg na roboty budowlane obejmujące przebudowę skweru abp. Józefa Życińskiego – wyjaśnia Justyna Góźdź z biura prasowego w Kancelarii Prezydenta Miasta Lublin. Jednak z uwagi na fakt, że w przetargu wpłynęła tylko jedna oferta, która przekraczała środki przeznaczone na to zadanie, postępowanie unieważniono i zostanie powtórzone w najbliższym czasie.

Miasto ma zaopiekować się infrastrukturą, ale uważa, iż stan czystości obiektu to już domena KUL-u.

– W ramach inwestycji – kontynuuje Justyna Góźdź – przewiduje się wykonanie alejek z kostki granitowej, dostawę i montaż ławek, tablicy oraz koszy na śmieci, wykonanie oświetlenia terenu, monitoringu oraz sieci hot-spot, rekultywację terenu i wykonanie nasadzeń oraz trawników. Zakończenie prac budowlanych planowane jest na maj 2025 r. Pomnik Idziego Radziszewskiego stanowi własność KUL, dlatego za jego czystość i wygląd odpowiada uniwersytet.

Galeria zdjęć

Następna strona

Zdjęcia i tekst: Leszek Mikrut