Ważne zmiany w programie Czyste Powietrze. Wyższe dotacje i więcej czasu na inwestycje

Zmiany w programie Czyste Powietrze mają ułatwić mieszkańcom korzystanie z dofinansowania i realizowanie inwestycji poprawiających efektywność energetyczną budynków. Nowe rozwiązania przygotowano na podstawie doświadczeń związanych z dotychczasowym funkcjonowaniem programu oraz ponad 1370 uwag zgłoszonych podczas konsultacji społecznych.

Najważniejsze modyfikacje dotyczą warunków własności nieruchomości, wysokości wsparcia na wybrane prace termomodernizacyjne, czasu realizacji przedsięwzięć objętych zaliczką oraz sposobu dokumentowania wykonanych robót.

Krótszy okres własności w określonych przypadkach

Jedną z kluczowych zmian jest rozszerzenie katalogu wyjątków od zasady, zgodnie z którą osoba ubiegająca się o dotację musi być właścicielem nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku.

W określonych sytuacjach wymagany okres posiadania domu został skrócony do jednego roku. Z ułatwienia mogą skorzystać między innymi osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie.

Nowe zasady obejmują także właścicieli i współwłaścicieli, którzy uzyskali od rodziców lub dziadków co najmniej 50 procent udziałów w domu. Dotyczy to nieruchomości przekazanych w drodze zakupu, darowizny albo umowy dożywocia.

Rozwiązanie ma zwiększyć dostępność programu dla osób, które przejęły rodzinny dom wymagający modernizacji, ale ze względu na zbyt krótki okres własności nie mogły wcześniej ubiegać się o wsparcie.

Wyższe limity dotacji na termomodernizację

Od 20 lipca wzrosły również maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne. Limity zwiększono o 10 procent.

Wyższe wsparcie obejmuje między innymi ocieplenie przegród budowlanych, wymianę okien i drzwi zewnętrznych oraz montaż nowych bram garażowych.

Nie zmieniła się jednak maksymalna łączna kwota dofinansowania przeznaczonego na termomodernizację. Na najwyższym poziomie wsparcia beneficjent nadal może otrzymać na ten cel do 83 tys. zł.

Podniesienie limitów jednostkowych ma lepiej dostosować zasady programu do kosztów realizacji poszczególnych prac. Nie oznacza jednak automatycznego zwiększenia całkowitej kwoty dostępnej dla jednego przedsięwzięcia.

Więcej czasu na inwestycje z prefinansowaniem

Istotna zmiana dotyczy również inwestycji realizowanych z wykorzystaniem prefinansowania. Termin wykonania prac objętych zaliczką został wydłużony o 60 dni.

Beneficjenci mają obecnie 180 dni na realizację przedsięwzięcia. Wcześniej termin ten wynosił 120 dni.

Dłuższy okres ma ułatwić przeprowadzenie prac wymagających udziału kilku wykonawców, zakupu materiałów i urządzeń oraz koordynacji kolejnych etapów modernizacji budynku.

Uproszczono ponadto zasady potwierdzania wykonania inwestycji. Rozszerzony został katalog osób uprawnionych do wystawiania dokumentów wymaganych przy rozliczaniu prac.

Robocze wersje wniosków i zasady dotyczące listy ZUM

Pakiet zmian obejmuje także możliwość przygotowywania roboczych wersji wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Ma to pozwolić na wcześniejsze uzupełnianie dokumentów oraz sprawniejsze przygotowanie kompletnego formularza.

Doprecyzowano również zasady odnoszące się do urządzeń znajdujących się na liście zielonych urządzeń i materiałów, określanej jako lista ZUM. Jest ona wykorzystywana przy wyborze produktów, które mogą zostać objęte dofinansowaniem.

Najważniejsze zasady programu pozostają bez zmian

Nowelizacja nie zmienia podstawowych założeń programu wprowadzonych wraz z reformą obowiązującą od 31 marca 2025 roku.

Nadal wymagane są audyt energetyczny oraz świadectwo charakterystyki energetycznej. Zachowano również system operatorów, limity kosztów kwalifikowanych, kryteria dochodowe i dotychczasowe poziomy dofinansowania.

Obowiązuje także zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”. Oznacza ona, że wsparcie jest przypisane do konkretnej osoby oraz określonej nieruchomości.

Prawie 22 mld zł wypłacone beneficjentom

Od początku działania programu Czyste Powietrze zawarto 971 tys. umów o dofinansowanie. Ponad 645 tys. przedsięwzięć zostało już zakończonych.

Beneficjentom wypłacono dotychczas blisko 22 mld zł. Ponad połowa tej kwoty trafiła do mieszkańców w ciągu ostatnich dwóch lat.

W ramach nowej odsłony programu, obowiązującej od 31 marca 2025 roku, przyjęto 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów. Ich łączna wartość wynosi 3,3 mld zł.

Obecna edycja programu dysponuje budżetem w wysokości 10 mld zł, finansowanym ze środków Funduszu Modernizacyjnego.

Dzięki programowi wymieniono już ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, określanych jako kopciuchy. Dalszy rozwój Czystego Powietrza ma wspierać termomodernizację domów jednorodzinnych, wymianę starych urządzeń grzewczych oraz poprawę jakości powietrza w Polsce.