Perseidy nad Polską. Przed nami noc nawet ze 100 meteorami na godzinę

Miłośnicy nocnego nieba mogą już szykować się na jedno z najbardziej widowiskowych zjawisk astronomicznych roku. Trwa aktywność roju Perseidów, a kulminacja spektaklu przypadnie w nocy z 12 na 13 sierpnia. Jeśli dopisze pogoda, obserwatorzy będą mogli zobaczyć nawet 100 meteorów w ciągu godziny.

To jednak nie jedyna atrakcja. Tego samego dnia, 12 sierpnia, mieszkańcy Polski będą mogli obserwować również częściowe zaćmienie Słońca. Oznacza to, że w ciągu zaledwie kilkunastu godzin na niebie pojawią się dwa wyjątkowe zjawiska astronomiczne.

Idealne warunki do obserwacji

Tegoroczne maksimum Perseidów zapowiada się wyjątkowo korzystnie. Księżyc będzie znajdował się w fazie nowiu, dzięki czemu jego światło nie będzie utrudniało obserwacji nocnego nieba. Jedynym poważniejszym przeciwnikiem miłośników astronomii mogą okazać się chmury.

Najlepszym miejscem do podziwiania meteorów będą tereny oddalone od miejskich świateł. Im ciemniejsze niebo, tym większa szansa na dostrzeżenie nawet kilkudziesięciu „spadających gwiazd” w ciągu jednej godziny.

Czym właściwie są Perseidy?

Choć potocznie mówi się o „spadających gwiazdach”, w rzeczywistości nie mają one nic wspólnego z gwiazdami. Meteory to krótkotrwałe zjawiska świetlne powstające wtedy, gdy niewielkie drobiny materii kosmicznej – meteoroidy – z ogromną prędkością wpadają do ziemskiej atmosfery. W wyniku tarcia rozgrzewają się do bardzo wysokiej temperatury i najczęściej całkowicie spalają, pozostawiając na niebie jasny ślad.

Większość takich obiektów nie dociera do powierzchni naszej planety. Tylko większe fragmenty są w stanie przetrwać lot przez atmosferę i spaść na Ziemię jako meteoryty.

Skąd biorą się sierpniowe meteory?

Perseidy pojawiają się każdego roku, ponieważ Ziemia przecina strumień pyłu pozostawiony przez kometę 109P/Swift-Tuttle. Za każdym razem, gdy kometa zbliża się do Słońca, uwalnia drobiny gazu i pyłu, które pozostają na jej orbicie. Gdy nasza planeta przechodzi przez ten obszar, cząstki wpadają do atmosfery, tworząc efektowny deszcz meteorów.

Kometa Swift-Tuttle okrąża Słońce w ciągu około 133 lat. Ostatni raz znalazła się w pobliżu naszej gwiazdy w 1992 roku, a kolejny raz powróci w 2126 roku.

Dlaczego rój nazywa się Perseidy?

Każdy rój meteorów posiada tzw. radiant – punkt na niebie, z którego meteory wydają się wybiegać. W przypadku Perseidów znajduje się on na tle gwiazdozbioru Perseusza, od którego pochodzi nazwa roju. W praktyce jednak meteory mogą pojawiać się na całym niebie, dlatego nie trzeba wpatrywać się wyłącznie w okolice tej konstelacji.

Jak najlepiej obserwować Perseidy?

Do obserwacji nie są potrzebne teleskopy ani lornetki. Najlepiej wybrać miejsce z szerokim widokiem na niebo, z dala od latarni i miejskiej łuny świetlnej. Warto zabrać leżak, karimatę lub koc, ponieważ obserwacje bywają długie i najwygodniej prowadzić je w pozycji leżącej.

Oczy potrzebują również około 20–30 minut, aby przyzwyczaić się do ciemności. W tym czasie warto zrezygnować z patrzenia w ekran telefonu, który znacznie pogarsza zdolność dostrzegania słabszych meteorów.

Najlepszy czas na obserwacje przypada między późnym wieczorem a godziną 4 nad ranem, gdy niebo jest najciemniejsze.

Jak przypominają naukowcy Wydziału Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Wrocławskiego, sierpień to okres, w którym – biorąc pod uwagę cały rok – na niebie obserwujemy najwięcej meteorów. Tegoroczne maksimum Perseidów, przy sprzyjającej pogodzie i ciemnym niebie, może być jednym z najbardziej efektownych widowisk astronomicznych ostatnich lat.