Festiwal Lublin Miasto Literatury 2026. Trzy dni spotkań, debat i filmów

Tegoroczny festiwal odbędzie się przede wszystkim w Centrum Kultury w Lublinie. Część programu zaplanowano również w Targach Lublin oraz filii nr 2 Miejskiej Biblioteki Publicznej.

Mottem wydarzenia jest zdanie: „Różnica pomiędzy prozą a poezją to iluzja”. Organizatorzy wykorzystują je jako punkt wyjścia do rozmowy nie tylko o granicach między gatunkami literackimi, ale również o podziałach kulturowych, wykluczeniu, pamięci, wolności i sposobach opisywania doświadczeń granicznych.

Od poezji slamowej do rozmów o wojnie

Festiwalowy program poprzedzą zaplanowane na 24 września warsztaty poezji slamowej prowadzone przez Rudkę Zydel. Kolejne zajęcia odbędą się już pierwszego oficjalnego dnia wydarzenia. Uczestnicy będą mogli poznać twórczość Stefana Grabińskiego w formie komiksowej oraz przyjrzeć się realizmowi magicznemu w literaturze i sztukach wizualnych.

Piątkową część spotkań rozpocznie rozmowa wokół książki Łukasza Marcińczaka „Odyseusze z Maisons-Laffitte. Duchowe portrety autorów »Kultury« paryskiej”. Publikacja jest zbiorem esejów poświęconych między innymi Czesławowi Miłoszowi, Witoldowi Gombrowiczowi, Gustawowi Herlingowi-Grudzińskiemu i Józefowi Czapskiemu.

Ważnym punktem programu będzie spotkanie „Historie obrońców”, poświęcone literackim świadectwom ukraińskich weteranów wojennych. Wezmą w nim udział Ihor Dusan, Zoryana Grebenyukova-Kobenko i Volodymyr Savelyev. Rozmowa zostanie przeprowadzona w języku ukraińskim z tłumaczeniem na język polski.

Podczas dyskusji otwarcia Anna Dąbrowska, Emilia Konwerska i Piotr Sadzik zastanowią się nad znaczeniem artystycznych podziałów, barier mentalnych oraz nośników kultury. Pierwszy dzień zakończą między innymi spotkanie z Olą Kołodziejek oraz rozmowa i czytanie poezji z udziałem Jakuba Kornhausera, Marleny Niemiec i Antoniny Tosiek.

W piątek zostanie również otwarta wystawa „Empowering Creative Minds – Opowieści poza słowami”. Ekspozycja jest podsumowaniem międzynarodowego projektu łączącego partnerów z Niemiec, Polski, Ukrainy i Luksemburga. Prezentowane prace pokazują sztukę jako sposób mierzenia się z doświadczeniami wojny, migracji, utraty, wykluczenia i osobistych kryzysów. Wernisażowi będzie towarzyszył performans Agnieszki Sikorskiej i Alesii Serayi.

Literatura wobec wolności, wykluczenia i pamięci

Sobotni program rozpocznie się od warsztatów o prawach człowieka przeznaczonych dla dzieci w wieku od 8 do 15 lat. Równolegle w Kinie CK zostanie pokazany film dokumentalny „Bibliotekarki” w reżyserii Kim A. Snyder, opowiadający o ograniczaniu wolności słowa i zakazywaniu książek we współczesnych Stanach Zjednoczonych.

Olga Drenda poprowadzi spotkanie z Dariuszem Misiuną z okazji 25-lecia Wydawnictwa Okultura. Rozmowa „Rewersy wolności, wołanie o zmianę” zostanie natomiast poświęcona twórczości duńskiej pisarki Tove Ditlevsen oraz kolejnym polskim przekładom jej książek.

W zapowiedzi spotkania przywołano jedno ze zdań autorki:

— Pani przeznaczeniem jest wyrażanie samej siebie, podobnie jak przeznaczeniem gazeli jest zostać pożartą przez lwa — pisała Tove Ditlevsen w „Twarzach” w przekładzie Elżbiety Frątczak-Nawrotny.

O granicach między prozą i poezją będzie rozmawiał Adam Wiedemann. Renata Bożek opowie o łączeniu political fiction, powieści wojennej i kryminału, a Joanna Bociąg i Darek Foks podejmą temat form literackich, których nie można zamknąć w sztywnych ramach.

Osobne miejsce zajmą rozmowy o pamięci oraz reprezentacji grup pomijanych w głównym nurcie literatury. Joanna Ostrowska przedstawi historie opisane w książkach „Ślady” i „Przemilczane”, a Edyta Janicka, Małgorzata Szczurek i Bartosz Wójcik zastanowią się, czy większa widoczność mniejszości rzeczywiście oznacza większą różnorodność.

Program obejmuje również perspektywę międzynarodową. Ukraiński pisarz i żołnierz Andrij Lubka opowie o wojnie i swojej przygotowywanej książce „Po śmierci wszyscy trafiają do baru”. Karolina Rak przybliży rolę arabskich artystek w tworzeniu herstorii Azji Zachodniej i Afryki Wschodniej, natomiast brytyjsko-arabska pisarka Amy Abdelnoor porozmawia o tym, w jaki sposób fikcja pomaga zrozumieć rzeczywistość.

W Targach Lublin odbędzie się spotkanie z Tomaszem Szerszeniem poświęcone książce „Atlantyk-trans”. Autor podejmuje w niej temat podróży, pamięci, językowych granic oraz doświadczenia pozostawania pomiędzy różnymi miejscami i tożsamościami.

Sztuczna inteligencja i finał literackiej nagrody

Ostatni dzień festiwalu rozpocznie projekcja filmu „Palestyna 36” w reżyserii Annemarie Jacir. Obraz opowiada o arabskim powstaniu przeciwko brytyjskim władzom kolonialnym w latach 30. XX wieku. Po seansie zaplanowano rozmowę z udziałem Pawła Hadriana i Przemysława Wielgosza.

Jedną z głównych niedzielnych debat będzie spotkanie „Na marginesie książki – literatura w dobie dużych modeli językowych”. Jan Borowiec, Katarzyna Dardzińska i Joanna Gierak-Onoszko porozmawiają o wpływie nowych technologii na twórczość literacką, prawo autorskie, popularyzację książek i rynek wydawniczy.

Festiwal zakończy gala wręczenia Nagrody Festiwalu Lublin Miasto Literatury 2026. Kapituła nominowała łącznie trzynaście książek w czterech kategoriach. Do ścisłego finału zakwalifikowano cztery tytuły: „Faronauci. Dookoła Bałtyku” Adama Robińskiego w kategorii literatura faktu, „Alis Ubbo” Agaty Puwalskiej w poezji, „Niedźwiedź, syn niedźwiedzia” Aleksandry Tarnowskiej w prozie oraz przekład książki Serhija Żadana „Walka bez reguł” przygotowany przez Aleksandrę Zińczuk.

O werdykcie zdecyduje kapituła w składzie: prof. Iwona Hofman, Opal Ćwikła, Magdalena Kicińska, Szymon Kloska i Aleksander Wójtowicz. Laureatki i laureaci zostaną ogłoszeni podczas gali 27 września o godz. 18.30.

Wszystkie wydarzenia festiwalowe są bezpłatne. Na warsztaty obowiązują wcześniejsze zapisy. Wybrane spotkania będą transmitowane online, a część programu zostanie przetłumaczona na polski język migowy.

Goście i prowadzący 

Galeria zdjęć

Poprzednia strona Następna strona