Czwartek, 22 lutego 202422/02/2024
690 680 960
690 680 960

Badaczka z Lublina otrzymała 1,5 mln złotych na swój archeologiczny projekt badawczy

Narodowe Centrum Nauki ogłosiło wyniki siódmej edycji konkursu SONATINA. Wśród laureatów znalazła się – jako jedyna z Lublina – dr Agata Hałuszko z Instytutu Archeologii UMCS. Jej projekt pn. „MOUND: budowniczowie kurhanów z II tysiąclecia p.n.e. z południowozachodniej Polski w ujęciu czasoprzestrzennym i bioarcheologicznym” otrzymał najwyższe finansowanie – 1 576 208 zł.

Celem projektu jest zweryfikowanie hipotezy o zwiększonej intensywności migracji społeczeństw wczesnej i środkowej epoki brązu oraz jej wpływie na transformację obrzędu pogrzebowego z inhumacyjnego na kremacyjny – w oparciu o badania bioarcheologiczne ludzkich szczątków kostnych.

Badaczka chce uzyskać informacje na temat mobilności, identyfikacji różnic w kondycji biologicznej oraz praktyk grzebalnych pomiędzy osobnikami inhumowanymi i skremowanymi w obrębie jednego cmentarzyska oraz – w dalszym etapie badań – także pomiędzy wybranymi cmentarzyskami różnych kultur archeologicznych, datowanych na II tysiąclecie p.n.e. z Polski. W ramach realizowanych badań dr Agata Hałuszko odbędzie również 6-miesięczny zagraniczny staż naukowy w Laboratorium im. Karla Donath Uniwersyteckiej Klinice Stomatologii na Uniwersytecie Medycznym w Wiedniu.

Warto wspomnieć, że to nie jedyne osiągnięcie badaczki z UMCS w ostatnim czasie – w czerwcu br. decyzją Ministra Edukacji i Nauki dr Hałuszko uzyskała 3-letnie stypendium dla młodych wybitnych naukowców.

Założeniem konkursu SONATINA jest wsparcie kariery młodych badaczy. Wnioski w tegorocznej edycji mogli składać naukowcy, którym nadano stopień naukowy doktora w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 30 czerwca 2023 r. Projekty umożliwiają im prowadzenie badań podstawowych lub aplikacyjnych oraz pełnoetatowe zatrudnienie w polskiej jednostce naukowej, jednak pod warunkiem, że jest to inna jednostka niż ta, w której otrzymali stopień doktora. Podczas realizacji grantu kierownik musi również odbyć staż zagraniczny trwający od 3 do 6 miesięcy, który pozwoli mu na zdobycie cennej wiedzy i doświadczenia w wysokiej jakości ośrodkach naukowych. W konkursie złożono 185 wniosków, zaś eksperci NCN zakwalifikowali do finansowania 38 projektów na łączną kwotę ponad 32 mln zł.

Popularnonaukowy opis projektu dr Hałuszko – MOUND: budowniczowie kurhanów z II tysiąclecia p.n.e. z południowozachodniej Polski w ujęciu czasoprzestrzennym i bioarcheologicznym

Spacerując po lesie czy parku możemy zauważyć różnego rodzaju piaszczyste pagórki często porośnięte mchem, trawą czy drzewami. Wiele z nich to formy ukształtowane naturalnie, ale część została wzniesiona przez człowieka. Niektóre takie kopce powstały całkiem niedawno, np. w celu budowy stacji uzdatniania wody, ale część z nich mogła zostać usypana w pradziejach nad grobami zmarłych członków społeczności różnych kultur archeologicznych. Dlatego też słowo kopiec – MOUND stało się akronimem projektu, jednocześnie odzwierciedlając najważniejsze poruszane problemy badawcze, czyli mobilność, dietę oraz obrządek funeralny budowniczych tych monumentalnych konstrukcji.

Społeczności, które zostały uwzględnione w projekcie, związane są z kulturami archeologicznymi żyjącymi w II tysiącleciu p.n.e. w SW Polsce. Interesujące jest, że w tym czasie rozpowszechnia się kremacyjny obrządek pogrzebowy, który w krótkim czasie ogarnia całą Europę. Jeszcze do niedawna sądzono, że to zmiany zachodzące w światopoglądzie i wierzeniach ówczesnych ludzi były tego przyczyną. Jednak jedne z najnowszych odkryć mogą sugerować, że to częste przemieszczanie się ludzi i związane z tym rozpowszechnienie się chorób zakaźnych, w tym szczególnie dżumy przenoszonej przez pchły/wszy, mogło doprowadzić do rozpowszechnienia się kremacji, będącej być może symbolem „oczyszczającej siły ognia”.

Celem projektu jest zweryfikowanie hipotezy o zwiększonej intensywności migracji społeczeństw wczesnej i środkowej epoki brązu oraz jej wpływie na transformację obrzędu pogrzebowego z inhumacyjnego na kremacyjny, w oparciu o badania bioarcheologiczne ludzkich szczątków kostnych. Założenia badawcze dotyczą uzyskania informacji na temat mobilności, identyfikacji różnic w kondycji biologicznej oraz praktyk grzebalnych pomiędzy osobnikami inhumowanymi i skremowanymi w obrębie jednego cmentarzyska oraz w dalszym etapie badań także pomiędzy wybranymi cmentarzyskami różnych kultur archeologicznych, datowanych na II tysiąclecie p.n.e. z SW Polski.

Pośrednim celem projektu jest wdrożenie procedury maksymalizacji wyników badań bioarcheologicznych, szczególnie tych niszczących, uzyskiwanych z jednej próby kości lub zęba. Materiał analityczny stanowić będą ludzkie szczątki kostne skremowane i szkieletowe kultur archeologicznych takich jak kultura unietycka (KU), kultura mogiłowa (KM) i wczesne ugrupowania łużyckich pól popielnicowych (ŁPP) z terenu SW Polski. Badania te zostaną osadzone w perspektywie czasoprzestrzennej dzięki badaniom geofizycznym (magnetycznym) wybranych cmentarzysk kurhanowych, a także datowaniu względnemu i absolutnemu.

Łącznie badaniom bioarcheologicznym poddanych zostanie co najmniej 260 osobników pochodzących z ponad 200 grobów płaskich i podkurhanowych z 9 cmentarzysk. Analizy bioarcheologiczne zostaną przeprowadzone w zakresie rentgenodiagnostyki, antropologii fizycznej, proteomiki, genomiki, histologii, mikroskopii oraz izotopów (14C, d13C, d15N, 87Sr/86Sr). Wymiernym rezultatem projektu będzie upowszechnienie wyników badań w formie depeszy prasowych, wystąpień konferencyjnych krajowych i międzynarodowych oraz artykułów naukowych.

(źródło UMCS)

12 komentarzy

  1. andrzej z kaskadowej 11

    tyle kasy zeby zbadać że franio jest gupkiem… to lepiej mi dajcie tą kasę

  2. kurhanami nad zalewem zajmowal soie ostanio malkiewicz

  3. ile to wycieczek prywatnych będzie za to xD

  4. Archeolodzy to złodzieje na prawie. Rozkopują groby i okradają je z wyposażenia mimo, że w magazyny mają już pełno identycznych przedmiotów. Rozkopywanie grobów i kurhanów to zwykłe niszczenie dziedzictwa kulturowego dla orgazmu jakiegoś archeologa.

  5. Cebulak to stan umysłu

    I tak się kosi kasę z podatków głupiego cebulakowego ludu.

  6. Archeologii mi sie ku*** zachciało. Jak bym chiał łopata zap***ć to bym nie szedł na studia. Przynajmniej pensja była by wyższa. Wiktor przynieś szpadel, Wiktor wynieś szpadel, wiktor wykop sławojke, Wiktor zasyp sławojke… Żebym jeszcze kopał po skarby. tylko grubas żre i sra.

  7. praktyki grzebalne II tysiąclecie p.n.e. wiedza z gatunku bezużyteczna,
    bo nie lepiej dać na stypendia dla zdolnych dzieci z biednych rodzin?

    • W biednych rodzinach nie ma zdolnych dzieci.

      • Mi się wydaje że w biednych rodzinach może być więcej zdolnych dzieci niż w bogatych. Bo od małego nie mają na coś pieniędzy i muszą kombinować. Tylko mogą nie mieć kasy by ten talent wykorzystać.

  8. No tak p. Agacie nie poszło na Uniwersytecie Wrocławskim to zahaczyła o bardziej „światły” UMCS tak się nazywa rozdawnictwo naszych pieniędzy na badanie kości lub zęba.

  9. To już nie ma bardziej ludzi potrzebujących tylko na takiej bzdety wydawać pieniądze.

  10. Czarnek daje swoim. Z całości grantów jakie dawał minister 20% (czyli 1/5) poszło do Lubelskiego, a mamy 16 województw przypomnę….

Dodaj komentarz

Z kraju

Polityka i społeczeństwo