Protestowali przed konsulatem przeciwko niszczeniu polskich grobów na Białorusi

W czerwcu 2022 r. nasiliły się sygnały o aktach wandalizmu na polskich cmentarzach i miejscach pamięci na Białorusi, zwłaszcza na Grodzieńszczyźnie. Zniszczenia, dokonywane przez „nieznanych sprawców” zbiegły się w czasie z oszczerczą antypolską kampanią w mediach białoruskich. Polacy są cały czas przedstawiani jako wrogowie narodu białoruskiego. Jest to ewidentnie zaplanowana akcja władz białoruskich, której celem jest zaprzepaszczenie polskiej spuścizny historycznej.

Celowa likwidacja grobów i pomników narodowych przez reżim A. Łukaszenki stanowi bezwzględne naruszenie międzynarodowych zobowiązań Białorusi, dotyczących międzynarodowego prawa w zakresie dot. praw człowieka, w tym praw członków mniejszości narodowych. Na Grodzieńszczyźnie jest ok. 550 miejsc pamięci narodowej, gdzie spoczywają polscy żołnierze, uczestnicy powstań narodowych czy obrońcy Grodna.

W czerwcu i lipcu br., według informacji KG RP w Grodnie, zniszczono co najmniej dziewięć polskich miejsc pamięci. Proceder ten jest kontynuowany. Ucierpiały upamiętnienia w następujących miejscowościach:
– Bogdany (Jewłasze) rejon szczuczyński – pomnik upamiętniający poległych w tym miejscu żołnierzy Armii Krajowej wraz z legendarnym dowódcą VII Batalionu 77 pp AK por. Janem Piwnikiem „Ponurym”. Tablica pamiątkowa została usunięta z pomnika (wykuta) przez nieznanych sprawców.
– Bobrowicze, rejon iwiejski – zbiorowa mogiła żołnierzy AK, usunięta została tablica pamiątkowa.
– Dyndyliszki, rejon iwiejski – miejsce pochówki poległych żołnierzy AK – tablica pamiątkowa została usunięta z krzyża przez nieznanych sprawców.
– Iwie – w kościele pw. Świętego Piotra i Pawła była umieszczona, wykonana z brązu, tablica ku pamięci żołnierzy AK. Tablicę usunięto z rozporządzenia władz lokalnych.
– Oszmiana – nieznani sprawcy zniszczyli mogiły żołnierzy AK na lokalnym cmentarzu w lesie.
– Jodkiewicze (rejon brzostowicki) zostały zniszczone groby polskich żołnierzy – nieznani sprawcy odsunęli płyty nagrobne i wykopali zwłoki ze zbiorowej mogiły.
– Mikuliszki (rejon oszmiański). W nekropolii zniszczono za pomocą buldożerów kwaterę żołnierzy AK z 22 grobami na miejscowym cmentarzu. Pośrodku kwatery (zbudowanej i poświęconej w 1992 r.) położony był głaz z osadzonym na nim krzyżem i pamiątkową tablicą wykonaną z metalu z napisem: Żołnierzom III i VI Brygady Armii Krajowej okręgu wileńskiego poległym w 1944 r. Wokół stały 22 krzyże. Upamiętnienie zostało całkowicie zrównane z ziemią.
– Kaczyce – zniszczenie upamiętnienia mogiły zbiorowej 89 żołnierzy AK poległych pod Rowinami.
– Wołkowysk – zniszczenie pomnika 4 żołnierzy AK.

Przeciwko tym aktom barbarzyńskiej dewastacji miejsc pamięci w miniony piątek, 16 września, zaprotestował dr Piotr Gawryszczak, radny Rady Miasta Lublin oraz komendant wojewódzki OHP w Lublinie. Wspólnie z pozostałymi protestującymi złożył na ręce Konsula w Białej Podlaskiej petycję z prośbą o przekazanie jej władzom na Białorusi. W treści złożonego dokumentu znajduje się apel o zaprzestanie niszczenia polskich miejsc pamięci. Pismo to ma również trafić do do Konsulatu Białorusi w Warszawie.

Oświadczenie MKiDN ws. profanacji polskich grobów wojennych na Białorusi z lipca 2022

W związku z niszczeniem i profanacją polskich grobów wojennych oraz miejsc pamięci narodowej na Białorusi: w Bogdanach, Bobrowiczach, Dyndyliszkach, Iwiu, Oszmianie, Jodkiewiczach i Mikuliszkach Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przypomina, że poszanowanie dla szczątków ludzkich jest jednym z fundamentów naszej cywilizacji.

Dlatego skoordynowane działania „nieznanych sprawców”, którzy profanują groby wojenne bądź równają je z ziemią przy pomocy ciężkiego sprzętu, budzą nasze największe oburzenie, a jednocześnie odrazę. Sfera sacrum, jaką są groby wojenne czy miejsca pamięci, winna bowiem pozostać poza obszarem jakichkolwiek sporów.

W związku z tym wzywamy władze białoruskie do respektowania postanowień Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o ochronie grobów i miejsc pamięci ofiar wojen i represji oraz oczekujemy, że podejmą natychmiastowe działania, które zatrzymają barbarzyńskie niszczenie polskich miejsc pamięci.

(fot. lublin112.pl\ilustracyjne)