Przejdź do treści
środa, 18 listopada 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Pod ulicą Bernardyńską w Lublinie odkryto dawną drewnianą nawierzchnię

Podczas przebudowy sieci ciepłowniczej przy ul. Bernardyńskiej w Lublinie archeolodzy odsłonili relikty dawnej nawierzchni ulicy. Na głębokości około jednego metra znaleziono drewniane moszczenie, a pod nim fragmenty ceramiki, kafli piecowych, szkła oraz monety. Badania mają pomóc w dokładnym ustaleniu wieku konstrukcji.

fot. LWKZ

Odkrycia dokonano w otwartym wykopie przecinającym ul. Bernardyńską na wysokości budynku nr 26. Prace prowadzone są w związku z przebudową podziemnej infrastruktury ciepłowniczej realizowaną przez Lubelskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej. Nadzór archeologiczny sprawuje Sebastian Wardak z firmy ARCHEOINVEST.

Jak podaje Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków, odsłonięte „relikty stanowią cenne świadectwo dawnych rozwiązań inżynieryjnych stosowanych przy budowie i utrzymaniu ulic Lublina w okresie nowożytnym”.

Drewniana konstrukcja pod asfaltem

Dawną nawierzchnię tworzyły deski oparte na masywnym legarze biegnącym równolegle do osi obecnej ulicy. Archeolodzy zarejestrowali także pionowo wbity w podłoże drewniany pal. Najprawdopodobniej służył on do stabilizowania całej konstrukcji.

Takie rozwiązanie mogło wynikać z ukształtowania terenu. Ulica Bernardyńska przebiega po stoku opadającym w kierunku doliny Bystrzycy. W przeszłości jej część znajdowała się również w niewielkiej dolince. Niestabilne i nachylone podłoże wymagało więc odpowiedniego wzmocnienia nawierzchni.

Analiza warstw ziemi wskazuje, że drewniane moszczenie ułożono na starszym poziomie użytkowym, który prawdopodobnie powstał w XVII lub na początku XVIII wieku. Była to wcześniejsza nawierzchnia ulicy, która z czasem uległa degradacji.

Według archeologów drewniana konstrukcja miała poprawić przejezdność tego odcinka oraz zwiększyć bezpieczeństwo jego użytkowników. Moszczenie mogło być odpowiedzią na intensywną eksploatację drogi i trudne warunki terenowe.

Ceramika, szkło i monety

Odkryciu konstrukcji towarzyszyły zabytki ruchome. Szczególne znaczenie mają przedmioty wydobyte z warstw znajdujących się pod drewnianą nawierzchnią. Są wśród nich fragmenty kafli piecowych oraz naczyń ceramicznych, wstępnie datowane na XVII i pierwszą połowę XVIII wieku.

Archeolodzy odnaleźli również pojedyncze fragmenty szkła naczyniowego, pochodzącego między innymi z kielichów i butelek, a także szkła okiennego. W wykopie znajdowały się ponadto monety. Ich stan zachowania nie pozwala jednak przed konserwacją na określenie czasu wybicia ani identyfikację emisji.

Odsłonięta konstrukcja została szczegółowo udokumentowana. Z zachowanych elementów drewnianych pobrano próbki do badań dendrochronologicznych i radiowęglowych. Wyniki analiz mają umożliwić dokładniejsze określenie wieku nawierzchni, charakteru konstrukcji oraz czasu jej użytkowania.

Ślady kolejnych przebudów ulicy

Odkrycie drewnianego moszczenia nie było dla badaczy całkowitym zaskoczeniem. Podobne konstrukcje odsłaniano w tej części Lublina już podczas modernizacji infrastruktury podziemnej na początku XXI wieku.

W trakcie prac związanych z budową sieci wodociągowej, prowadzonych pod nadzorem archeologicznym Rafała Niedźwiadka, zarejestrowano kilka poziomów dawnych nawierzchni, w tym konstrukcje wykonane z drewna. Znaleziska potwierdzają, że ul. Bernardyńska była na przestrzeni wieków wielokrotnie przebudowywana, a jej poziom sukcesywnie podnoszono.

Jak zmieniało się znaczenie ul. Bernardyńskiej?

W XVII i XVIII wieku ul. Bernardyńska nie była jeszcze główną trasą wyjazdową z Lublina. Prowadziła przede wszystkim do klasztoru sióstr bernardynek, pałacu Sobieskich i zespołu klasztornego ojców reformatów, na którego terenie działa obecnie Browar Perła.

Dalej droga biegła w kierunku kościoła misjonarzy na Żmigrodzie oraz zabudowy mieszkalnej i gospodarczej położonej na południowych przedmieściach miasta.

Znaczenie komunikacyjne tej części Lublina wzrosło dopiero pod koniec XVIII wieku. Stało się to po wybudowaniu grobli wrotkowskiej i mostu na Bystrzycy, a także po wytyczeniu ul. Zamojskiej oraz nowego traktu prowadzącego w kierunku Piask, Krasnegostawu i Łęcznej. Wraz z tymi zmianami ul. Bernardyńska zaczęła odgrywać ważniejszą rolę w miejskim układzie drogowym.

Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków zastrzega, że przedstawione informacje dotyczące opisywanego odkrycia mają charakter wstępny i zostaną zweryfikowane w toku dalszych analiz gabinetowych, badań laboratoryjnych oraz opracowania wyników badań archeologicznych.

Po zakończeniu prac archeologicznych i przebudowy infrastruktury ciepłowniczej wykop ma zostać zasypany, a nawierzchnia odtworzona. Następnie ul. Bernardyńska zostanie ponownie udostępniona mieszkańcom i uczestnikom ruchu drogowego.

Źródło: LWKZA

7 komentarzy

  1. pispod
    Odpowiedz

    Tak ,to faktycznie ciekawe – czego jeszcze LPEC nie zauważył jak kładli te rury w tamtych latach, co nie?

  2. inspiracje
    Odpowiedz

    Może FuLiar zastosuje takie rozwiązanie przy remoncie Witosa?

  3. hehe
    Odpowiedz

    nie pokazujcie tego ZDiTM bo jeszcze zastosują jako tańszy zamiennik 😉

  4. Yy
    Odpowiedz

    Lepsza niż na Zana

  5. Konserwator zabytków
    Odpowiedz

    No i remont można uznać za zakończony. Żadnych rur nie wymienią więcej, ponieważ są inne cenne wykopaliska, które muszą pozostać w tym miejscu. Tak jak nie można było zrobić parkingu podziemnego pod Placem Litewski, tak i tutaj nic już więcej nie wyremontują. A skarby historyczne można było ładnie zachować jako element dekoracyjny parkingu i wszyscy byliby zadowoleni. Jednak ciężko było pomyśleć w taki sposób. Lepiej zalać betonem i po sprawie.

  6. To ja
    Odpowiedz

    Ci co kładli rury pod ulicą nie mieli takich dylematów i po prostu położyli rury zamiast zajmować się pierdołami, a tym się nie chce robić i szukają skarbów.

  7. Teleskop
    Odpowiedz

    Na zdjęciach da się dostrzec wątpliwej reputacji i zerowej wiedzy technicznej człowieka który wpadł na chwilę.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Prezydent zawetował ustawę o bezpieczeństwie w sieci. Decyzja wywołała polityczną burzę

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA). Przepisy miały umożliwić skuteczniejsze reagowanie na nielegalne treści publikowane w internecie, w tym materiały dotyczące wykorzystywania seksualnego dzieci, groźby, oszustwa czy nawoływanie do nienawiści. Głowa państwa podpisała jednocześnie sześć innych ustaw.

41 komentarzy
Kraj

Kierwiński ostro uderzył w autora zawiadomienia na policjantów. „Jesteśmy z Was dumni”

Marcin Kierwiński zabrał głos w sprawie zawiadomienia złożonego do prokuratury na policjantów, którzy podczas krwawego zamachu w Krakowie użyli broni palnej i powstrzymali uzbrojonego napastnika. Minister spraw wewnętrznych i administracji nie krył oburzenia. Zwrócił się bezpośrednio do autora doniesienia, a funkcjonariuszom podziękował za odwagę.

21 komentarzy
Kraj

Już 11 osób zatrzymanych po tragedii w Krakowie. Policja reaguje na groźby kolejnych ataków

Liczba osób zatrzymanych w związku z publikowaniem niepokojących treści po tragicznym zamachu w Krakowie wzrosła do 11. Jak poinformowała rzeczniczka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Karolina Gałecka, zatrzymani mają od 15 do 68 lat. Funkcjonariusze w całym kraju monitorują internet, reagując na wpisy gloryfikujące sprawcę tragedii oraz groźby przeprowadzenia kolejnych ataków.

7 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Nowy klub sportowy w Lublinie. Sześć kortów do padla ma być gotowych już w grudniu

Lublin zyska nowe miejsce dla miłośników aktywności fizycznej. W dawnej Galerii Lubelskiej przy Al. Witosa 6 powstaje klub PROPADEL, w którym do dyspozycji graczy będzie sześć kortów do padla. Otwarcie zaplanowano na grudzień 2026 roku. W przyszłości obiekt może zostać rozbudowany, a jego twórcy chcą przyciągnąć zarówno doświadczonych zawodników, jak i osoby, które dopiero zamierzają spróbować swoich sił w tej dyscyplinie.

2 komentarzy
Lubelski biznes

Ściany już stoją. Tak powstaje dziesiąty McDonald’s w Lublinie

Ściany nowej restauracji McDonald’s przy SKENDE SHOPPING w Lublinie już stoją. Do naszej redakcji trafiły zdjęcia i nagrania z drona dokumentujące postępy budowy. Według wcześniejszych zapowiedzi lokal ma przyjąć pierwszych gości w grudniu 2026 roku.

24 komentarzy
Lubelski biznes

ZDiTM w Lublinie wyróżniony w konkursie „Pracodawca Roku 2025”

Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie otrzymał wyróżnienie w kategorii Instytucja Publiczna w konkursie „Pracodawca Roku 2025”. Doceniono działania związane z warunkami pracy, rozwojem zawodowym pracowników oraz aktywizacją zawodową mieszkańców.

17 komentarzy
Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

1 komentarz
Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

1 komentarz

Polityka

Polityka

Czarzasty chce ukarania Telewizji Republika. Skierował oficjalny wniosek do KRRiT

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wystąpił do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Telewizję Republika. Powodem są materiały dotyczące tragicznych wydarzeń w Krakowie z 7 listopada 2026 roku. W ocenie marszałka niektóre wypowiedzi emitowane przez stację naruszały dobre imię funkcjonariuszy Policji.

41 komentarzy
Polityka

Polityczny spór podczas żałoby narodowej. Radni KO opuścili głosowanie w lubelskim sejmiku

Burzliwa nadzwyczajna sesja Sejmiku Województwa Lubelskiego wywołała zdecydowaną reakcję Koalicji Obywatelskiej. W czasie żałoby narodowej po tragedii w Krakowie radni PiS przeforsowali stanowisko dotyczące Trybunału Konstytucyjnego. Radni KO odmówili udziału w głosowaniu, zarzucając politycznym przeciwnikom wykorzystywanie samorządu do partyjnych rozgrywek. Przedstawiciele ugrupowania wystosowali również apel o szacunek dla polskich policjantów.

22 komentarzy
Polityka

Ostry sprzeciw wobec działań rządu w Trybunale Konstytucyjnym. Sejmik Lubelski alarmuje o zagrożeniu dla samorządów

Sejmik Województwa Lubelskiego stanowczo sprzeciwia się działaniom rządu związanym z sytuacją w Trybunale Konstytucyjnym. W stanowisku przedstawionym przez marszałka Jarosława Stawiarskiego pojawiają się zarzuty dotyczące naruszania zasad podziału władzy, prób przejęcia kontroli nad Trybunałem oraz zagrożeń dla niezależności samorządów. Samorządowcy wyrażają również poparcie dla działań prezydenta Karola Nawrockiego.

12 komentarzy
Polityka

Krzysztof Bosak odwiedził Lubelszczyznę. W Zamościu padły mocne słowa o rządzie, bezrobociu i Trybunale Konstytucyjnym

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak zakończył dwudniową wizytę na Lubelszczyźnie. Polityk Konfederacji odwiedził największe zakłady przemysłowe regionu, spotkał się z przedsiębiorcami oraz mieszkańcami Zamościa. Tragiczne wydarzenia w Krakowie wymusiły jednak zmiany w programie wizyty. Podczas niedzielnego spotkania nie zabrakło trudnych tematów, krytyki działań rządu i dyskusji o przyszłości Polski.

9 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Nowe obowiązki firm w walce z mobbingiem. Zmieniają się zasady ochrony pracowników

5 listopada br. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy, a wraz z nią zmiany dotyczące przeciwdziałania mobbingowi oraz nierównego traktowania w miejscu pracy. Dla pracodawców oznacza to nowe obowiązki, w tym m.in. wdrożenie formalnych procedur antymobbingowych. Z kolei pracownicy będą mieli ułatwioną ścieżkę dochodzenia swoich praw.

5 komentarzy
Społeczeństwo

Pieniądze po zmarłym w ZUS nawet po kilkunastu latach. Kto może je otrzymać i jak złożyć wniosek?

Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło 10, 15 lub więcej lat, pieniądze zapisane na jej subkoncie w ZUS mogą nadal przysługiwać uprawnionym. Co ważne, nie zawsze muszą to być członkowie rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, kto ma prawo do tych środków, kiedy ich wypłata nie jest możliwa i jakie formalności należy załatwić.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Rośnie niechęć do Ukraińców w polskim internecie. Nowy raport ujawnia niepokojący trend

W polskim internecie przybywa negatywnych wypowiedzi na temat Ukrainy i Ukraińców. Najnowsza analiza ponad 37 tysięcy publikacji pokazuje wzrost wrogich treści, nasilający się antagonizm polsko-ukraiński i coraz słabszą obecność głosów sprzeciwiających się nienawiści. Największe emocje wywołały spory o UPA, działalność Natalii Panczenko oraz świadczenia dla obywateli Ukrainy. Obraz ten wyłania się z raportu „Cyfrowy dialog – monitoring i interpretacja wizerunku ukraińskiej społeczności w Polsce” zrealizowanego przez Fundację Res Futura oraz Press Club Polska.

22 komentarzy
Społeczeństwo

Obywatelstwo polskie na nowych zasadach. Rząd planuje test, wyższe wymagania i surowszą kontrolę

Uzyskanie polskiego obywatelstwa może stać się znacznie trudniejsze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje zmiany, które przewidują obowiązkowy test z wiedzy o Polsce, wyższe wymagania językowe oraz dokładniejszą weryfikację cudzoziemców. Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim został 27 października 2026 roku wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

11 komentarzy
Społeczeństwo

Polska ma o 165 tys. mieszkańców mniej. Nowe dane o urodzeniach i zgonach

Liczba ludności Polski nadal spada, a urodzeń jest coraz mniej. Wstępne dane za trzy kwartały 2026 roku pokazują jednak również wzrost liczby zawieranych małżeństw i spadek umieralności niemowląt. Pod koniec września kraj liczył około 37,2 mln mieszkańców — o 165 tys. mniej niż rok wcześniej.

16 komentarzy
Społeczeństwo

Jak zwiększyć przyszłą emeryturę? ZUS zaprasza osoby 50+ na szkolenie online

Od czego zależy wysokość emerytury i co można zrobić po pięćdziesiątce, aby zwiększyć przyszłe świadczenie? Te zagadnienia omówi ekspert ZUS podczas szkolenia online „Moja przyszła emerytura”. Spotkanie odbędzie się 22 października o godzinie 10.00. Trwają zapisy.

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Pokaz cyberataku i sztuczna inteligencja w praktyce. CyberLubelskie już we wtorek w Lublinie

Jak zabezpieczyć dane mieszkańców, reagować na cyberataki i bezpiecznie korzystać ze sztucznej inteligencji? Tym zagadnieniom będzie poświęcona konferencja CyberLubelskie 2026, która odbędzie się 17 listopada w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Udział jest bezpłatny, ale wymaga wcześniejszego zgłoszenia i otrzymania potwierdzenia.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na Autopay. Nieuprawniony dostęp do danych dotyczących płatności

Autopay S.A. poinformowała o cyberataku i nieautoryzowanym dostępie do infrastruktury oraz części danych dotyczących przetworzonych płatności. Spółka bezpośrednio powiadamia klientów, których może dotyczyć zdarzenie, i zaleca sprawdzanie historii transakcji.

1 komentarz
Nauka i technologie

Nowoczesne Collegium Anatomicum otwarte w Lublinie. Studenci medycyny zyskali wyjątkową przestrzeń do nauki

Ponad 1630 m² zmodernizowanej przestrzeni, nowoczesne sale sekcyjne, wirtualny stół anatomiczny oraz specjalistyczne pracownie – tak wygląda odnowione Collegium Anatomicum Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 10 listopada. Inwestycja ma znacząco podnieść standard kształcenia przyszłych lekarzy i innych specjalistów medycznych.

4 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na państwowy system ePUAP. Zagrożenie zatrzymane, sprawą zajmuje się ABW

Państwowy system ePUAP stał się celem cyberataku. Jak poinformował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, zagrożenie zostało wykryte i zatrzymane. Trwają prace nad przywróceniem pełnej funkcjonalności platformy, a w wyjaśnienie sprawy zaangażowano Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Fala dezinformacji po zamachu w Krakowie. Ponad 200 milionów wyświetleń fałszywych informacji

Po zamachu terrorystycznym w Krakowie internet zalała fala fałszywych informacji i teorii spiskowych. NASK zgłosił platformom społecznościowym ponad 2 tysiące kont rozpowszechniających dezinformację, w tym zautomatyzowane boty. Najpopularniejsze nieprawdziwe przekazy osiągnęły łącznie ponad 200 milionów wyświetleń. Ministerstwo Cyfryzacji i służby specjalne prowadzą działania mające ograniczyć skalę manipulacji.

16 komentarzy
Nauka i technologie

Europejski Dzień Radonu. Niewidoczny gaz może zagrażać zdrowiu, sprawdź, czy jest w Twoim domu

Radon jest niewidoczny, bezwonny i nie ma smaku. Może przenikać do budynków przez fundamenty oraz nieszczelności w instalacjach, a jego długotrwałe wdychanie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. 7 listopada obchodzimy Europejski Dzień Radonu, który przypomina o zagrożeniu i sposobach ochrony przed tym promieniotwórczym gazem. Eksperci podkreślają znaczenie pomiarów, odpowiedniej wentylacji i zabezpieczenia budynków.

1 komentarz
Nauka i technologie

Złoty medal dla naukowców z Lublina. Ich wegańskie żelki z aronią podbiły międzynarodowe jury

Wegańskie żelki z dodatkiem błonnika z aronii przyniosły naukowcom z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie międzynarodowy sukces. Innowacyjny produkt zdobył złoty medal podczas wystawy wynalazków INOVA 2026 w Zagrzebiu. Polskie rozwiązanie wyróżniono również dwiema nagrodami specjalnymi przyznanymi przez zagraniczne uczelnie.

6 komentarzy