System kaucyjny po roku. 5 mld zwróconych opakowań i zapowiedź kaucji na „małpki”

Konferencja z udziałem minister Pauliny Hennig-Kloski i wiceminister Anity Sowińskiej odbyła się w przeddzień rocznicy uruchomienia systemu. Wystartował on 1 października 2025 roku, a trzymiesięczny okres przejściowy zakończył się wraz z początkiem 2026 roku.

Pięć miliardów opakowań wróciło do systemu

Według danych przedstawionych przez szefową resortu w ciągu roku zebrano 5 mld opakowań. Skuteczność systemu wyniosła około 60 proc. — chodzi o relację liczby zebranych opakowań do liczby tych wprowadzonych do obiegu w tym samym czasie.

— Po pierwsze system kaucyjny działa i jego wprowadzenie miało sens — powiedziała Paulina Hennig-Kloska.

Minister zwróciła uwagę, że w innych państwach rozwój podobnych rozwiązań zajmował dwa–trzy lata. W jej ocenie polski system ma uzasadnienie zarówno ekologiczne, jak i ekonomiczne.

„Małpki” w planowanej nowelizacji

Ministerstwo przygotowało nowelizację oraz wniosek o jej wpisanie do wykazu prac rządu. Kluczową propozycją jest objęcie kaucją małych szklanych opakowań, w tym tzw. małpek.

— W ramach nowelizacji usprawnimy również logistykę bonów kaucyjnych — zapowiedziała Hennig-Kloska.

Anita Sowińska poinformowała, że resort ma wkrótce przedstawić szczegóły dotyczące pojemności jednorazowych opakowań szklanych objętych proponowaną zmianą. Zakładany okres między ogłoszeniem przepisów a ich wejściem w życie miałby wynieść około dwóch lat. Rozszerzenie systemu pozostaje więc planem legislacyjnym.

Mniej butelek i puszek podczas sprzątania Odry

Hennig-Kloska przywołała także porównanie przeprowadzone przez wolontariuszy akcji Czysta Odra. Podczas ostatniego sprzątania zebrali oni o 80 proc. mniej aluminiowych puszek po napojach i o 90 proc. mniej butelek PET niż rok wcześniej.

Minister przedstawiła te wyniki jako przykład korzyści środowiskowych płynących z systemu.

Co dzieje się z nieodebraną kaucją?

Sowińska wyjaśniła, że kaucja za niezwrócone opakowanie pozostaje u operatora i może służyć wyłącznie finansowaniu systemu.

— Operatorzy działają na zasadzie non profit — podkreśliła wiceminister.

Środki te mogą pokrywać m.in. odbiór, transport i magazynowanie opakowań, obsługę informatyczną, wynagrodzenia dla sklepów oraz inwestycje w kolejne kaucjomaty.

Operatorzy i producenci nieosiągający wymaganych poziomów zbiórki mają ponosić koszty opłaty produktowej.

— To silnie motywuje do zwiększania efektywności systemu kaucyjnego — zaznaczyła Sowińska.

Rok od wprowadzenia systemu kaucyjnego – zaproszenie na konferencję prasową ministry klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski i wiceministry klimatu i środowiska Anity Sowińskiej https://t.co/3MZN3Kpg4R

— Ministerstwo Klimatu i Środowiska (@MKiS_GOV_PL) September 30, 2026