Drogowcy rozebrali pomnik, archeolodzy znaleźli mogiły

Na budowie drogi ekspresowej Lublin – Warszawa odnalezione zostały mogiły. Pochówki znajdowały się w rejonie pomnika w miejscowości Żerdź. Badania archeologiczne wciąż trwają.

W lesie w okolicy miejscowości Żerdź, znajdował się pomnik upamiętniający sukces powstańców styczniowych dowodzonych przez Michała Heydenreicha nad rosyjskim oddziałem przewożącym 200 tys. rubli. Ponieważ znajdował się on na terenie, na którym powstaje właśnie droga ekspresowa S17, konieczne było jego rozebranie. W maju wykonawca robót zdemontował pomnik i przeniósł go na drugą stronę trasy, gdzie zostanie ponownie ustawiony w wyznaczonym miejscu.

Zgodnie z zaleceniem Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zimą br. w sąsiedztwie pomnika jak i w miejscu na które miał zostać przeniesiony przeprowadzono na zlecenie GDDKiA rozpoznanie geofizyczne. Starano się zweryfikować przypuszczenia o możliwych grobach uczestników bitwy. Badania georadarem miały sprecyzować lokalizację ewentualnej mogiły i wskazać miejsca w których należy przeprowadzić tradycyjne badania archeologiczne.

Prace archeologiczne rozpoczęły się w miejscu, gdzie niemal 154 lata temu oddziały powstańcze stoczyły zwycięską bitwę z Rosjanami. Dotychczasowe znaleziska potwierdzają starcie powstańców z rosyjskim oddziałem. Znaleziono liczne pociski z broni palnej, małe działko wiwatowe, armatni wycior, guziki i przypinki z umundurowania. Odsłonięto zarys ogrodzenia i elementy pomnika postawionego przez Rosjan w 1888 roku. Natrafiono też na kości końskie i odsłonięto zarys trzech miejsc pochówku. Dwóch indywidualnych i dużej zbiorowej mogiły.

– Można przypuszczać, że pochowano w nich uczestników bitwy a dalsze prace pozwolą odpowiedzieć na pytanie czy byli to tylko żołnierze rosyjscy. Źródła historyczne podają iż polscy powstańcy spoczęli na cmentarzu w Baranowie. Miejsce ponownego pochówku ludzkich szczątków kostnych zostanie uzgodnione ze stosownymi władzami i instytucjami po zakończeniu badań i opracowaniu ich wyników – wyjaśnia Krzysztof Nalewajko z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Bitwa pod Żyrzynem rozegrała się 8 sierpnia 1863 roku. Polskimi siłami dowodził pułkownik Michał Heydenreich „Kruk”, absolwent petersburskiej Akademii Sztabu Generalnego i działacz konspiracyjny. Po zwycięskiej bitwie pod Chruśliną koło Urzędowa, gdzie 4 sierpnia 1863 roku 1600 powstańców pokonało 1300 Rosjan, Kruk mając informacje o transporcie 200 tys. rubli z dęblińskiej twierdzy do Lublina zastawił pułapkę w okolicy Żyrzyna. Pod dowództwem Kruka walczyło ok. 2500-3000 powstańców, w tym ok. 1400 strzelców a reszta kosynierzy i jazda. Z kolei transport pieniędzy ochraniało ok. 500 Rosjan dysponujących 2 działami i kilkunastoosobowym zwiadem kozackim.

Zasadzka okazała się skuteczna. Powstańcy zablokowali kolumnę od czoła, uderzyli z obu boków i odcięli odwrót. Po trzygodzinnym boju niewielka część rosyjskiego oddziału przebiła się z okrążenia w kierunku Kurowa. Zginęło od 77 do blisko 200 żołnierzy rosyjskich, ok. 150 zostało rannych i blisko drugie tyle trafiło do niewoli. Straty polskie były minimalne, od 10 do 40 zabitych i kilkudziesięciu rannych (dane o stratach jak i liczebności oddziałów obu stron różnią się w zależności od źródeł). Zdobyte ruble przeznaczono na wzmocnienie oddziałów powstańczych i tworzenie nowych. Bitwę pod Żyrzynem uznano za największe polskie zwycięstwo w okresie powstania styczniowego a Heydenreicha mianowano generałem brygady.

(fot. lublin112, GDDKiA)
2017-06-08 19:20:01

Zobacz również

10 komentarzy

  1. Chwała bohaterom.

  2. A 24 sierpnia Ruscy odrobił sobie z nawiązką wygrywając bitwę pod Fajsławicami. Zabili i ranili około 350 powstańców a ponad 600 z nich trafiło do niewoli.

  3. to koń ?

  4. plastusiowy pamiętnik

    Co ci powstańcy sałatkę z grzybków jedli jakiś, że pochowali woja z koniem, jak Hunowie mieli w zwyczaju wcześniej i na tych ziemiach zresztą ? Albo może samego konia, bo woja na tym zdjęciu nie widać …

  5. Zad odpadł temu koniu.

  6. Bób koper włoszczyzna

  7. z tych 200 tys rubli w złocie zabrano i wydano 140 tys. resztę jak głosi legenda żołnierze zakopali w okolicznych bagnach. może się kiedyś znajdą…

Pracapraca.lublin112.pl

    Kursy walut

    • USD 3.8393zł 1.43%
    • GBP 5.3056zł 0.64%
    • EUR 4.5793zł 0.56%
    • CHF 4.1313zł 0.76%

    Polub nas

    Materiały wideo

    Lubelscy policjanci wzięli udział w akcji #GaszynChallenge (wideo)
    Nowe iluminacje świąteczne na Rynku Wielkim w Zamościu (wideo)
    99. Rocznica Bitwy pod Komarowem (wideo)
    W Zamościu trwa 18 Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny EUROFOLK (wideo)
    W Zamościu trwa XIII Zamojski Festiwal Kultury (wideo)

    Co? Gdzie? Kiedy?

    Dzisiaj zaczynają się Wydziałowe Drzwi Otwarte UMCS
    W Lublinie odbędzie się kolejna edycja „Nocy Sów”. Tym razem w formie online
    W Chatce Żaka na żywo zagra Orkiestra św. Mikołaja
    Fabryka Piosenki dla zakochanych
    Przez świat. Spotkania z podróżą znów na żywo w Chatce Żaka!