Wczoraj nad Polską znalazły się dwa układy niskiego ciśnienia. Pierwszy z nich to niż „AXEL”, który dotarł do nas znad pogranicza niemiecko-czeskiego i przyniósł również gwałtowne burze w poniedziałek, kolejny zaś ośrodek niskiego ciśnienia przemieścił się znad Karpat Wschodnich w kierunku Ziemi Łódzkiej.
We wczorajszej prognozie ostrzegaliśmy o ryzyku wystąpienia burz we wtorek. Zgodnie z prognozą konwekcyjną było ich mniej niż w poniedziałek, ale i tak poczyniły duże szkody. Wskazywaliśmy również na możliwość pojawienia się lejków kondensacyjnych, a nawet w pełni wykształconej, krótkotrwałej trąby powietrznej.
Trąba powietrzna związana z mezocyklonem przeszła po godzinie 11 przez gminę Wojciechów, doprowadzając do ogromnych zniszczeń. Przypadek z rejonu Lublina nie był wczoraj jedynym na obszarze Polski. Tornada obserwowano m.in. na Ziemi Łódzkiej, Mazowszu i Ziemi Świętokrzyskiej. Wstępnie potwierdzono 7 przypadków tornad, dodatkowo w naszej części Europy obserwowano liczne leje kondensacyjne.
Prognozy modeli numerycznych wskazywały wczoraj na możliwość wystąpienia lejków kondensacyjnych, a nawet trąb powietrznych. Sprzyjała temu obecność niżów nad Polską, które powodowały silne pionowe uskoki wiatru, co przyczyniło się do rozwoju superkomórek burzowych. Dodatkowo występował bardzo niski poziom kondensacji chmur, co jeszcze bardziej zwiększyło ryzyko powstania niszczącej trąby.
W pierwszej chwili, gdy burza rozwijała się na południowy-wschód od Lublina, nic nie wskazywało, że będzie tak groźna. Uległa ona dużej intensyfikacji w ciągu kilkunastu minut.
Komórka burzowa stała się strukturą burzową o charakterze superkomórki burzowej z bardzo dużą odbiciowością radarową. Czasu na ostrzeżenie mieszkańców nie było, co więcej polskie radary meteorologiczne nie obejmują skanowaniem dopplerowskim tej części województwa lubelskiego. Klasyczny zasięg skanowania radarowego całego przekroju troposfery wykonywanego przez polskie radary meteorologiczne wynosi 250 km, ale dopplerowski do 125 km od radaru. Najbliższe radary meteorologiczne, które wchodzą w skład sieci POLRAD znajdują się w Rzeszowie i Legionowie k. Warszawy.
Co warto dodać, radary meteorologiczne wskazują tylko na możliwość wystąpienia trąby powietrznej. Jednak jej nie potwierdzają, specyficzne sygnatury radarowe mogą ukazywać potencjał burzy do rozwoju tornada w sprzyjających warunkach. Tworzenie się pod chmurą stropową tornada w filmie poklatkowym, można obejrzeć poniżej. Często w obszarze możliwej trąby związanej z mezocyklonem burzy nie pada i występują przejaśnienia. Zbliżona sytuacja panowała wczoraj w rejonie Lublina.
Wstępnie siłę lubelskiego tornada oszacowano w skali Fujity na F2, natomiast według brytyjskiej skali Torro, dostosowanej do europejskich warunków na T4, zatem prędkość wiatru w wirze osiągnęła od 180 km/h do 220 km/h. Raport o tym zjawisku widnieje w europejskiej bazie groźnych zjawisk pogodowych i został on zgłoszony przez eksperta od zjawisk konwekcyjnych, Artura Surowieckiego ze stowarzyszenia Polscy Łowcy Burz – Skywarn Polska.
W środę nasz kraj dalej pozostanie pod wpływem wypełniającego niżu o imieniu „AXEL” znad Ziemi Świętokrzyskiej, w strefie frontu okluzji. Masa powietrza, jaka została zaciągnięta przez niż znad Morza Czarnego i Egejskiego będzie coraz bardziej stabilna, zatem burze nie będą już tak silne jak te, które wystąpiły zwłaszcza w poniedziałek i punktowo we wtorek.
W naszej części kraju termometry pokażą dziś od 15°C do 18°C. Prognozowane są przelotne opady deszczu i punktowe słabe burze. Przybierać będą one na ogół postać pojedynczych chmur Cumulonimbus, jak i też formę słabo zorganizowanych struktur wielokomórkowych.
Podczas przechodzenia chmur Cumulonimbus prawdopodobne są opady w wysokości od 5 mm do 15 mm, punktowo możliwy drobny grad i wiatr do 60 km/h. Rozwój ich rozpocznie się przedpołudniem, najwięcej ma być popołudniu, stopniowo mogą zacząć zanikać późnym wieczorem oraz wczesną nocą ze środy na czwartek. Kolejne burze możliwe są w czwartek, ale o tym jutro
Bieżące położenie opadów i burz
W załącznikach obszar zanotowanych tornad we wtorek oraz skan radarowy z produktu MAX CMAX z radaru meteorologicznego w Legionowie k. Warszawy z widoczną superkomórką burzową koło Lublina, która przyniosła trąbę powietrzną.
(fot. Fani Pogody, IMGW-PIB)
