Leśna Podlaska liderem profilaktyki na Lubelszczyźnie
Październik jest miesiącem świadomości raka piersi, ale o regularnych badaniach należy pamiętać przez cały rok. Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. We wczesnym stadium choroba może rozwijać się bez żadnych objawów, dlatego tak istotne znaczenie ma profilaktyka.
Dane Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują, że zainteresowanie mammografią różni się w zależności od gminy. Najlepszy wynik w regionie osiągnęła Leśna Podlaska w powiecie bialskim, gdzie z badań korzysta 46,1 proc. uprawnionych kobiet.
– Jeśli chodzi o zgłaszalność do programu w województwie lubelskim to niekwestionowanymi liderkami są panie z Leśnej Podlaskiej – podkreśla Małgorzata Bartoszek, rzecznik prasowy Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
Sytuacja w skali całego województwa jest mniej optymistyczna. Odsetek kobiet korzystających z profilaktycznej mammografii wynosi 36,7 proc., co oznacza, że większość uprawnionych mieszkanek regionu nadal nie uczestniczy w programie.
– Oznacza to, że profilaktyczną mammografię robi niewiele ponad 1/3 uprawnionych kobiet – zaznacza Małgorzata Bartoszek.
Ponad 40 tysięcy kobiet przebadanych w dziewięć miesięcy
Od stycznia do września 2026 roku z bezpłatnej mammografii w ramach programu profilaktyki raka piersi skorzystało w województwie lubelskim 40 755 kobiet.
Badania realizowane są zarówno w placówkach stacjonarnych, jak i w mobilnych pracowniach diagnostycznych. Na terenie województwa funkcjonuje 14 stacjonarnych pracowni mammograficznych.
Ważną rolę w zwiększaniu dostępności badań odgrywają mammobusy, które docierają również do mniejszych miejscowości. Od stycznia do października 2026 roku zorganizowano 665 postojów mammobusów na terenie 180 gmin województwa lubelskiego.
Mobilne pracownie pozwalają wykonać badanie bliżej miejsca zamieszkania, bez konieczności dojazdu do większych miast.
Kto może skorzystać z bezpłatnej mammografii?
Finansowany przez NFZ Program Profilaktyki Raka Piersi skierowany jest do kobiet w wieku od 45 do 74 lat.
Z bezpłatnego badania mogą skorzystać kobiety, które w ciągu ostatnich dwóch lat nie wykonywały mammografii. Program przewiduje również możliwość ponownego badania po 12 miesiącach w przypadku otrzymania odpowiedniego pisemnego wskazania.
Do wykonania mammografii w ramach programu nie jest potrzebne skierowanie. Badanie można przeprowadzić zarówno w pracowni stacjonarnej, jak i w mammobusie.
Rejestracja jest możliwa przez centralną e-rejestrację dostępną w Internetowym Koncie Pacjenta oraz w aplikacji mojeIKP.
Mammografia może wykryć zmiany, zanim pojawią się objawy
Mammografia jest jednym z podstawowych badań przesiewowych wykorzystywanych we wczesnym wykrywaniu raka piersi. Pozwala uwidocznić zmiany, które mogą być jeszcze niewyczuwalne podczas samobadania.
Badanie wykorzystuje niewielką dawkę promieniowania rentgenowskiego i jest uznawane za bezpieczną metodę diagnostyki przesiewowej.
Podczas wykonywania zdjęć konieczny jest ucisk piersi, który może powodować krótkotrwały dyskomfort. Jest on jednak niezbędny do uzyskania obrazu o odpowiedniej jakości.
NFZ podkreśla, że mammobusy spełniają takie same rygorystyczne wymagania dotyczące jakości i bezpieczeństwa badań jak stacjonarne pracownie mammograficzne.
Profilaktyka nie powinna kończyć się w październiku
Różowa wstążka, symbol miesiąca świadomości raka piersi, przypomina o znaczeniu regularnych badań i wczesnego wykrywania choroby.
Choć październik sprzyja kampaniom edukacyjnym, profilaktyka powinna być prowadzona systematycznie, niezależnie od pory roku.
Przykład Leśnej Podlaskiej pokazuje, że niemal połowa uprawnionych mieszkanek jednej gminy może uczestniczyć w programie badań przesiewowych. Jednocześnie dane z całego województwa wskazują, jak wiele pozostaje jeszcze do zrobienia w zakresie zwiększania zgłaszalności na mammografię.
Regularne badania mogą umożliwić wykrycie nowotworu na etapie, na którym szanse na skuteczne leczenie są największe.
Źródło: NFZ Lublin
