Resort chce granicy 15 lat w mediach społecznościowych. Gawkowski żąda skuteczniejszej ochrony dzieci

Do rozmów zaproszono przedstawicieli Mety, Google, TikToka, Robloxa, Discorda, X, Snap i Telegrama. Trzy ostatnie platformy nie wzięły udziału w spotkaniu. Dyskusja dotyczyła odpowiedzialności firm za bezpieczeństwo dzieci oraz skuteczności stosowanych zabezpieczeń.

— Bezpieczeństwo dzieci nie może zależeć od dobrej woli platform cyfrowych. Deklaracje nie wystarczą, gdy młodzi użytkownicy wciąż są narażeni na przemoc, nienawiść i pornografię — podkreślił wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

Ponad dwie trzecie zgłoszeń NASK zignorowanych

Jednym z najważniejszych tematów były reakcje platform na zgłoszenia nielegalnych treści pojawiających się podczas niedawnych ataków nożowników w szkołach. Według analiz przedstawionych przez wicepremiera ponad dwie trzecie zgłoszeń kierowanych w tym czasie przez NASK zostało zignorowanych. Przyczyny takiego postępowania mają zostać omówione podczas kolejnego spotkania.

Rząd oczekuje również skuteczniejszego usuwania materiałów naruszających regulaminy samych serwisów oraz znacznego skrócenia czasu reakcji na zgłoszenia służb państwowych.

— Podczas dzisiejszego spotkania z przedstawicielami platform cyfrowych jasno powiedziałem, że skończył się czas pobłażania internetowym hejterom. Platformy muszą szybciej i skuteczniej reagować na nielegalne treści oraz brać odpowiedzialność za bezpieczeństwo użytkowników. Walka o internet wolny od hejtu i przemocy jest priorytetem rządu i musi stać się również priorytetem platform cyfrowych — powiedział Gawkowski.

Uczestnicy rozmów uzgodnili usprawnienia we współpracy w sytuacjach kryzysowych. Mają powstać szybsze kanały bezpośredniego kontaktu do zgłaszania treści. Zaplanowano także pilne szkolenia dla przedstawicieli służb, dotyczące procedur zgłoszeniowych i kontaktów potrzebnych do prowadzenia postępowań.

Weryfikacja wieku i odpowiedzialność za algorytmy

Postulat wprowadzenia granicy 15 lat dla dostępu do mediów społecznościowych jest jednym z kierunków działań Ministerstwa Cyfryzacji. Podczas spotkania wicepremier sformułował także żądanie dotyczące kont najmłodszych dzieci.

— Zażądałem od platform cyfrowych konkretnych działań: rzeczywistej weryfikacji wieku użytkowników, natychmiastowego usuwania kont dzieci poniżej 13. roku życia oraz skutecznej moderacji treści. Algorytmy nie mogą napędzać rozpowszechniania traumatycznych materiałów, które negatywnie wpływają na zdrowie psychiczne najmłodszych — zaznaczył.

Według resortu niektóre platformy nie złożyły jednoznacznej deklaracji, że ich zespoły moderacji będą samodzielnie decydować o usuwaniu treści zagrażających bezpieczeństwu. Oczekiwały przepisów narzucających taki mechanizm.

— Potrzebujemy jasnych przepisów i narzędzi, które pozwolą je egzekwować, ale jednocześnie oczekujemy od platform odpowiedzialności, poczucia, że ich rola dziś nie ogranicza się do udostępniania przestrzeni do rozpowszechniania treści. To algorytmy platform odpowiadają za to, jak wiele osób – a szczególnie dzieci – ma dostęp do treści szkodliwych. Konsekwencje tego są tragiczne — podkreślił minister.

Szef resortu zapowiedział również rozliczanie firm z ustaleń poczynionych podczas rozmów.

— Platformy zobowiązały się również do skrócenia czasu reakcji na zgłoszenia kierowane przez polskie służby i usprawnienia współpracy z Policją. Oczekuję mierzalnych rezultatów, a nie samych deklaracji. Będziemy egzekwować te zobowiązania — dodał.

Badania pokazują skalę zagrożeń

Przywołane przez ministerstwo wyniki badań NASK odnoszą się do 2022 roku. Nastolatki spędzały wówczas w internecie średnio 5 godzin i 36 minut w dni powszednie oraz 6 godzin i 16 minut w dni wolne od zajęć szkolnych. Na media społecznościowe przeznaczały przeciętnie 4 godziny i 12 minut dziennie. Co szósty badany, czyli 16,2 proc., deklarował, że nie potrafi wytrzymać bez nich dłużej niż godzinę.

Z atakowaniem i wyzywaniem znajomych w sieci zetknęło się 44,6 proc. badanych. Ośmieszanie innych obserwowało 33,2 proc., a poniżanie — 29,6 proc. nastolatków. Ponad dwie trzecie respondentów, czyli 68,4 proc., uznawało mowę nienawiści za problem internetu.

Niepokojące są również deklaracje dotyczące reakcji na przemoc. Spośród nastolatków, którzy jej doświadczali w sieci, 38,5 proc. nie podejmowało żadnych działań i nikomu o tym nie mówiło. Jednocześnie 51,3 proc. badanych uważało, że osoby obrażające innych w internecie pozostają bezkarne. Otrzymanie czyjegoś nagiego lub półnagiego zdjęcia zadeklarowało 32,7 proc. respondentów.

Przepisy mają wzmocnić ochronę użytkowników

Działaniom wobec platform towarzyszy wdrażanie unijnego aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA. Pierwsza polska ustawa wdrażająca te regulacje została już ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Wskazuje prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej jako koordynatora do spraw usług cyfrowych i określa zasady nadzoru nad przestrzeganiem przepisów.

Drugą ustawę, dotyczącą reagowania na nielegalne treści, Senat przyjął 14 października wraz z poprawkami. Przewiduje ona między innymi możliwość natychmiastowego wykonania decyzji o blokowaniu określonych treści związanych z najpoważniejszymi przestępstwami, jeśli z wnioskiem wystąpi prokurator lub policja.

Ministerstwo Cyfryzacji pracuje ponadto z Ministerstwem Sprawiedliwości nad rozwiązaniami ułatwiającymi organom ścigania uzyskiwanie od platform informacji potrzebnych do zwalczania przestępczości, w tym oszustw finansowych.

Edukacja dla dzieci, rodziców i nauczycieli

Uzupełnieniem działań prawnych są programy edukacyjne: Cyberlekcje 3.0, „Bezpieczni w Sieci” oraz konkurs „Broń się w necie”. Mają pomagać w rozpoznawaniu zagrożeń, ochronie prywatności i reagowaniu na cyberprzemoc.

Resort wspiera również przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej oraz inicjatywy łączące edukację cyfrową z ochroną zdrowia psychicznego. Szkoły, rodzice i opiekunowie mogą korzystać z przygotowanych materiałów do prowadzenia zajęć i rozmów z dziećmi o bezpieczeństwie online.

Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji