Prezydent zawetował ustawę o bezpieczeństwie w sieci. Decyzja wywołała polityczną burzę

Spór o polskie wdrożenie unijnego Aktu o usługach cyfrowych trwa od wielu miesięcy. Karol Nawrocki już wcześniej sprzeciwiał się rozwiązaniom, które miały pozwolić urzędnikom na wydawanie nakazów blokowania treści w internecie. Prezydent wskazywał, że w ten sposób administracja państwowa otrzymałaby zbyt dużą władzę nad tym, co użytkownicy mogą publikować i oglądać w sieci.

Wątpliwości głowy państwa dotyczyły przede wszystkim administracyjnego trybu podejmowania decyzji o usuwaniu treści. W jego ocenie rozstrzyganie o tym, czy dana publikacja narusza prawo, nie powinno odbywać się bez odpowiednich gwarancji niezależnej kontroli sądowej. Prezydent ostrzegał przed sytuacją, w której urzędnicy mogliby decydować o granicach dopuszczalnej wypowiedzi.

Nawrocki podkreślał, że nie sprzeciwia się walce z przestępczością w internecie ani usuwaniu materiałów przedstawiających krzywdzenie dzieci. Nie zgadza się jednak na rozwiązania, które – jego zdaniem – mogłyby zostać wykorzystane do eliminowania z platform społecznościowych wypowiedzi niewygodnych dla rządzących. Zwracał uwagę, że pod hasłem walki z nielegalnymi treściami nie można tworzyć mechanizmów pozwalających na ograniczanie legalnych opinii i poglądów.

Prezydent kwestionował również zakres krajowych regulacji. Jego zdaniem polskie przepisy nie powinny wykraczać poza wymogi wynikające z unijnego rozporządzenia. Wcześniej wskazywał także na ryzyko nadmiernej ingerencji organów administracji w sferę wolności obywatelskich.

Tym razem rząd przedstawił kolejną wersję przepisów, uwzględniającą część wcześniejszych zastrzeżeń prezydenta. Mechanizm blokowania treści miał dotyczyć określonego katalogu najpoważniejszych przestępstw, a osoby niezadowolone z decyzji organów miały mieć możliwość skierowania sprawy do sądu. Nie przekonało to jednak Karola Nawrockiego do złożenia podpisu.

Rząd przekonywał, że chodzi o bezpieczeństwo dzieci

Ministerstwo Cyfryzacji argumentowało, że nowe przepisy są potrzebne, aby państwo mogło skuteczniej reagować na przestępcze treści publikowane na platformach internetowych. Chodziło między innymi o materiały związane z seksualnym wykorzystywaniem małoletnich, oszustwa internetowe, groźby oraz nawoływanie do nienawiści.

Ustawa miała określić procedury, na podstawie których odpowiednie instytucje mogłyby nakazywać dostawcom usług internetowych usuwanie nielegalnych materiałów. Szczególnie szybka ścieżka została przewidziana dla treści związanych z wykorzystywaniem seksualnym dzieci.

Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski apelował do prezydenta o podpisanie ustawy. Przekonywał, że bezpieczeństwo dzieci i wolność słowa nie są wartościami, które trzeba sobie przeciwstawiać. Zwracał uwagę, że platformy internetowe powinny ponosić większą odpowiedzialność za to, co pojawia się w ich serwisach.

Resort publikował również dane dotyczące skali zagrożeń, z jakimi młodzi użytkownicy spotykają się w internecie. Minister apelował do Nawrockiego, by przy podejmowaniu decyzji spojrzał na sprawę nie tylko jako głowa państwa, ale również jako ojciec.

Lubelski poseł zadowolony z prezydenckiego weta

Decyzję Karola Nawrockiego pozytywnie ocenił poseł Bartłomiej Pejo, przewodniczący sejmowej Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowych Technologii. Parlamentarzysta uważa, że krajowe przepisy wykraczały poza unijne wymogi i mogły stworzyć niebezpieczne narzędzie do ograniczania swobody wypowiedzi w internecie.

– Walka ma sens. Udało nam się zablokować kolejną próbę wprowadzenia przepisów, które przez krajową nadregulację mogły stać się niebezpiecznym narzędziem w rękach rządu, wykorzystywanym do ograniczania wolności słowa w sieci. To nasz wielki sukces – podkreśla Bartłomiej Pejo.

Poseł krytycznie odniósł się również do działań przedstawicieli rządu poprzedzających decyzję prezydenta. Zarzucił premierowi wykorzystywanie tragicznych wydarzeń, w tym ataków nożowników w szkołach, do wywierania presji politycznej. Negatywnie ocenił także konferencję ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego przed Pałacem Prezydenckim, zarzucając mu przedstawianie manipulacyjnej argumentacji.

– Pomimo presji ze strony rządu prezydent nie ugiął się i zawetował szkodliwe przepisy. Dziękuję za tę odważną decyzję – zaznacza Pejo.

Parlamentarzysta przypomniał także o deklaracji toruńskiej, podpisanej w związku ze spotkaniem Karola Nawrockiego ze Sławomirem Mentzenem. Prezydent zobowiązał się w niej do wetowania ustaw ograniczających swobodę wyrażania poglądów. Zdaniem Pejo decyzja dotycząca DSA jest realizacją tej deklaracji.

Koalicja Obywatelska ostro krytykuje decyzję

Zupełnie inaczej decyzję prezydenta oceniają politycy Koalicji Obywatelskiej. Na profilu ugrupowania pojawił się komentarz: „Nawrocki kolejny raz kompromituje urząd prezydenta. Zawetował ustawę o usługach cyfrowych, która miała zwiększyć bezpieczeństwo Polek i Polaków oraz służyć zwalczaniu przestępstw w Internecie„.

Krytycznie do decyzji odniosła się również europosłanka Marta Wcisło pisząc: „Wetomat znowu ruszył. Nawrocki zawetował ustawę o bezpieczeństwie w sieci”. Wśród głosów przeciwnych prezydenckiemu wetu pojawia się argument, że zablokowanie przepisów utrudni państwu skuteczne reagowanie na przestępstwa popełniane za pośrednictwem internetu.

Sześć ustaw z podpisem prezydenta

W tym samym czasie Karol Nawrocki zdecydował o podpisaniu sześciu innych ustaw. Wśród nich znalazła się nowelizacja dotycząca Centralnego Portu Komunikacyjnego. Oznacza to, że prezydent nie zablokował całego pakietu rozpatrywanych regulacji, ale zdecydował się na weto w sprawie przepisów dotyczących funkcjonowania platform internetowych i reagowania na nielegalne treści.