Poleski Park Narodowy ma już 36 lat. Perła Lubelszczyzny powstała mimo wielu przeszkód

Pomysł objęcia ochroną najcenniejszych terenów Polesia pojawił się już w okresie międzywojennym. W 1933 roku koncepcję utworzenia parku narodowego na Polesiu przedstawił prof. Władysław Szafer. Kolejne propozycje pojawiały się po wojnie.

Za szczególnie ważną uznawana jest inicjatywa prof. Dominika Fijałkowskiego, który wskazał obszar dzisiejszego Poleskiego Parku Narodowego jako miejsce utworzenia rezerwatu przyrody o wyjątkowym, wodno-torfowiskowym charakterze.

Trudna droga do powstania parku

Przez wiele lat utworzenie parku było utrudnione. Na Polesiu prowadzono intensywne melioracje związane z budową Kanału Wieprz-Krzna, a w latach 70. rozpoczęto eksploatację węgla kamiennego w Lubelskim Zagłębiu Węglowym. Mimo to przyrodnicy starali się ratować najcenniejsze tereny. Powstały rezerwaty takie jak „Durne Bagno”, „Jezioro Moszne”, „Jezioro Długie” i „Torfowisko Orłowskie”.

W 1973 roku powołano do życia Poleski Park Krajobrazowy, który objął swoim zasięgiem obszar około 50 tys. ha. Jego celem było zachowanie charakterystycznego krajobrazu Polesia oraz ochrona przyrody i dziedzictwa kulturowego regionu. W 1983 roku rozpoczęły się prace nad projektem utworzenia na terenie parku krajobrazowego parku narodowego, który miałby na celu ochronę nie tylko krajobrazu, ale również unikalnej fauny i flory występującej na tym obszarze.

Przełom nastąpił w 1990 roku

Dokumentację naukową, która stała się podstawą utworzenia parku, przygotował zespół pod kierunkiem dr hab. Tadeusza J. Chmielewskiego. Starania zakończyły się sukcesem 1 maja 1990 roku, kiedy oficjalnie powstał Poleski Park Narodowy o powierzchni 4813 hektarów.

Już kilka lat później park został znacząco powiększony. Od 1 lutego 1994 roku obejmuje 9760 hektarów i posiada ponad 14-tysięczną otulinę.

Serce bagien i torfowisk

Poleski Park Narodowy chroni unikalne w skali Europy ekosystemy bagienne, torfowiskowe i wodne. To ostoja wielu rzadkich gatunków ptaków, płazów i roślin, a także miejsce chętnie odwiedzane przez turystów, fotografów przyrody i miłośników ciszy.

Znakiem rozpoznawczym parku są drewniane kładki prowadzące przez torfowiska oraz malownicze ścieżki edukacyjne.

W latach 90. i na początku XXI wieku przeprowadzono wiele działań mających na celu poprawę stanu przyrody i ochronę jej bogactwa. W ramach tych działań zaczęto prowadzić w parku monitoring stanu siedlisk przyrodniczych oraz prace na rzecz ochrony zagrożonych gatunków roślin i zwierząt.

Dzięki podejmowanym działaniom udało się przywrócić do życia wiele gatunków zwierząt, w tym m.in. bobra europejskiego, który do początku lat 90. był na tym terenie praktycznie wymarły. W 2017 roku Poleski Park Narodowy został wyróżniony prestiżowym tytułem „Najlepszy Park Narodowy w Polsce” w plebiscycie organizowanym przez czasopismo National Geographic Traveler.

Przyrodnicza wizytówka regionu

Poleski Park Narodowy to miejsce, gdzie można zobaczyć wiele gatunków roślin i zwierząt, zarówno tych pospolitych, jak i bardzo rzadkich oraz zagrożonych wyginięciem. Wśród roślin występujących w parku warto wymienić m.in. turzycę bagienną, rosiczkę okrągłolistną, storczyka szerokolistnego czy storczyka plamistego. Rosną tu także lasy, w których dominują dąb, brzoza, sosna i olcha.

Zwierzęta zamieszkujące park również zasługują na uwagę. Na jego terenie można spotkać takie gatunki, jak żółw błotny, bóbr europejski, wydra europejska, żuraw, bielik, orlik krzykliwy, sowa uszata, myszołów, bocian czy puszczyk. W wodach parku żyją także liczne gatunki ryb, w tym pstrąg potokowy, kiełb i sielawa.

Międzynarodowe znaczenie tych terenów potwierdzono 30 kwietnia 2002 roku, gdy obszar otrzymał status Rezerwatu Biosfery UNESCO „Polesie Zachodnie”. Dziesięć lat później utworzono transgraniczny Rezerwat Biosfery obejmujący tereny Polski, Białorusi i Ukrainy.

Dziś Poleski Park Narodowy pozostaje jedną z największych atrakcji przyrodniczych województwa lubelskiego i symbolem skutecznej ochrony natury. To miejsce, które pokazuje, że nawet po latach presji człowieka można ocalić bezcenne krajobrazy dla przyszłych pokoleń. W parku znajduje się wiele ścieżek edukacyjnych, tras pieszych i rowerowych, które umożliwiają aktywny wypoczynek wśród pięknej przyrody.

Dzięki rozbudowanej infrastrukturze edukacyjnej i turystycznej jest on dziś nie tylko ostoją dzikiej przyrody, ale też doskonałym miejscem do wypoczynku, nauki i aktywnego spędzania czasu.