Sejm za ograniczeniem reklamy i sprzedaży alkoholu. Więcej środków na profilaktykę

Sejm uchwalił ustawę w czwartek, 8 października. Za jej przyjęciem zagłosowało 400 posłów, przeciw było 29, a czterech wstrzymało się od głosu. Podczas prac parlamentarnych wspólnie rozpatrywano propozycje Lewicy i Polski 2050.

– Koniec z promowaniem alkoholu – tak zmiany zapowiedziano w komunikacie Sejmu.

Nowelizacja obejmuje zarówno zasady prowadzenia handlu, jak i działania marketingowe oraz ochronę najmłodszych.

– Celem zmian jest ograniczenie atrakcyjności i dostępności alkoholu, szczególnie dla osób najmłodszych oraz wzmocnienie działań na rzecz zdrowia publicznego – podkreślono w komunikacie.

Nocny zakaz sprzedaży w całej Polsce

Jednym z najważniejszych rozwiązań jest wprowadzenie ogólnopolskiego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży między godz. 22 a 6. Ograniczenie ma objąć nocne zakupy alkoholu na wynos, w tym w sklepach.

Zakres regulacji rozróżnia sprzedaż na wynos od podawania alkoholu do spożycia na miejscu. Lokale gastronomiczne będą mogły nadal obsługiwać klientów zgodnie z zasadami dotyczącymi tego rodzaju działalności.

Samorządy otrzymają możliwość dodatkowego wydłużenia ograniczeń. Rada gminy będzie mogła objąć zakazem również sprzedaż między godz. 21 a 22 lub między godz. 6 a 9. Uchwała może dotyczyć całej gminy albo wskazanych jednostek pomocniczych.

Zakaz reklamy obejmie także piwo

Ustawa przewiduje zakaz reklamy i promocji napojów alkoholowych, obejmujący również piwo. Oznacza to odejście od wyjątku pozwalającego obecnie reklamować je pod określonymi warunkami.

Za prowadzenie reklamy lub promocji z naruszeniem przepisów przewidziano grzywnę od 30 tys. zł do 1 mln zł, karę ograniczenia wolności albo obie te kary łącznie.

Nowelizacja zachowuje określone wyjątki dotyczące promocji prowadzonej wewnątrz hurtowni, sklepów zajmujących się wyłącznie sprzedażą alkoholu oraz punktów, w których napoje alkoholowe są przeznaczone do spożycia na miejscu.

Podczas głosowań posłowie przyjęli również poprawki dotyczące branży winiarskiej. Przewidują one odrębne zasady dla przekazów informacyjno-kulturalnych i wydarzeń enokulinarnych. Publiczne informowanie o takich wydarzeniach ma być dopuszczalne pod warunkiem, że nie zawiera treści reklamowych ani ofert handlowych zachęcających do zakupu wyrobów winiarskich. Przy degustacjach wymagana będzie widoczna informacja o szkodliwości spożywania alkoholu.

Sprawdzenie wieku stanie się obowiązkiem

Nowe przepisy zaostrzają zasady weryfikacji pełnoletności klientów. Jeżeli sprzedawca lub osoba podająca alkohol będzie mieć wątpliwości, czy kupujący ukończył 18 lat, będzie musiała zażądać dokumentu potwierdzającego wiek.

Brak dokumentu w takiej sytuacji będzie oznaczał obowiązek odmowy sprzedaży lub podania napoju alkoholowego. Dotychczas przepisy dawały sprzedawcy możliwość żądania potwierdzenia wieku; nowelizacja przekształca ją w obowiązek.

Sprzedaż na odległość z dodatkowymi warunkami

Sejm przyjął także poprawkę regulującą sprzedaż alkoholu na odległość przez przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenia.

Zakup ma być możliwy po wcześniejszym potwierdzeniu danych kupującego, w szczególności daty urodzenia, z wykorzystaniem krajowego schematu identyfikacji elektronicznej. Dostawa będzie mogła nastąpić najwcześniej po 24 godzinach od złożenia zamówienia.

Przesyłka ma zawierać czytelne oznaczenie „napoje alkoholowe” i być przekazana bezpośrednio odbiorcy. Przyjęte rozwiązanie zakazuje wydawania jej osobom niepełnoletnim oraz osobom, których zachowanie wskazuje na stan nietrzeźwości.

Zmiany w opakowaniach i ostrzeżeniach

Opakowania zawierające nie więcej niż 300 ml napoju alkoholowego mają być wykonane wyłącznie ze szkła lub metalu. Ustawa określa również wymagania dotyczące ich wyglądu i umieszczanych informacji.

Opakowania nie będą mogły zachęcać osób niepełnoletnich do spożywania alkoholu ani wprowadzać w błąd co do rodzaju produktu. Przepisy mają zapobiegać upodabnianiu napojów alkoholowych do żywności przeznaczonej dla dzieci.

Przewidziano także oznaczenia graficzne informujące o szczególnej szkodliwości alkoholu dla kobiet w ciąży i osób poniżej 18. roku życia oraz o zakazie prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu. Ich treść i formę określi minister zdrowia.

Wyższe opłaty i środki na sport dla uczniów

Nowelizacja podnosi podstawowe roczne opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu. W dwóch kategoriach obejmujących piwo i napoje o zawartości alkoholu do 18 proc. opłata wzrośnie z 525 zł do 1050 zł. Dla napojów zawierających powyżej 18 proc. alkoholu wzrośnie z 2100 zł do 4200 zł.

Zmianie ulegną również stawki naliczane w zależności od wartości sprzedaży: z 1,4 proc. do 1,9 proc. oraz z 2,7 proc. do 3,2 proc.

Część wpływów z opłat związanych ze sprzedażą alkoholu ma zasilać Fundusz Zajęć Sportowych dla Uczniów. Finansowanie aktywności dzieci i młodzieży stanowi element działań profilaktycznych przewidzianych w ustawie.

Kiedy przepisy mają wejść w życie?

Przyjęty przez Sejm tekst przewiduje wejście większości zmian w życie 1 stycznia 2027 r. Dla części obowiązków określono jednak dłuższe okresy przejściowe.

Reklama piwa będzie mogła być prowadzona na dotychczasowych zasadach najpóźniej do 31 grudnia 2027 r. Obowiązek stosowania nowych oznaczeń graficznych na opakowaniach ma wejść w życie po 24 miesiącach od ogłoszenia ustawy.

Decyzja Sejmu nie oznacza jeszcze zakończenia procesu legislacyjnego. Ustawa trafi do Senatu, a następnie będzie wymagała decyzji prezydenta.

Źródło: sejm.gov.pl