Zamek w Krupem przestanie być zapomnianą ruiną. Ponad 11 mln zł na wielką rewitalizację

Zamek w Krupem od dawna czekał na ratunek. Ze względu na bardzo zły stan techniczny w ostatnich latach nie było możliwości normalnego użytkowania tego zabytkowego miejsca. Teraz ma się to zmienić. Plan zakłada kompleksowe zabezpieczenie ruin, w tym ścian zamku, a także odtworzenie powierzchni dziedzińca. W obiekcie wykonane zostaną instalacje wodno-kanalizacyjne, elektryczne i wentylacyjne.

Jednym z bardziej charakterystycznych elementów inwestycji będzie drewniany most na palach prowadzący na dziedziniec. W baszcie zaplanowano natomiast punkt widokowy.

Na terenie zamku powstaną również dwa pomieszczenia wystawiennicze. Znajdą się w nich gabloty, nowoczesne oświetlenie oraz elementy multimedialne. Organizowane będą tam wystawy historyczne i tematyczne, w tym ekspozycje prezentujące przedmioty odnalezione podczas prac konserwatorskich. Będzie można wejść do ruin i spojrzeć na okolicę z baszty

Zmieni się również otoczenie zamku. Pojawią się nowe ścieżki dla spacerowiczów oraz oświetlenie. Twórcy projektu pomyśleli także o osobach, które nie będą mogły zwiedzać ruin w tradycyjny sposób. Powstaną dwie aplikacje mobilne – mobilny przewodnik audio oraz wirtualny spacer. Dzięki temu za pomocą smartfona lub tabletu będzie można zobaczyć wirtualnie krajobraz rozciągający się z północnej baszty, a także wysłuchać relacji lektora.

Po zakończeniu prac zamek pozostanie tzw. trwałą ruiną. Nie oznacza to jednak pozostawienia obiektu w obecnym stanie. Przeciwnie – ruiny mają zostać zabezpieczone, uporządkowane i otrzymać nowe funkcje związane z turystyką, kulturą i edukacją.

Druga część inwestycji obejmie pobliski Krupiec. Tam istniejący, zdegradowany budynek świetlicy zostanie rozebrany, a w jego miejscu powstanie nowy obiekt. Zaplanowano m.in. kanalizację sanitarną, instalację wodociągową, zbiornik na wodę opadową oraz fotowoltaikę. Teren wokół świetlicy zostanie utwardzony, pojawi się chodnik, podjazd dla osób z niepełnosprawnościami oraz parkingi. Dla mieszkańców i odwiedzających przygotowane zostaną ławki, stojaki na rowery, plac zabaw i siłownia plenerowa. Całość uzupełnią nowe oświetlenie i monitoring oraz nasadzenia drzew i krzewów.

Świetlica ma być nie tylko budynkiem, ale miejscem spotkań i aktywności mieszkańców. Zostanie wyposażona m.in. w meble, sprzęt RTV i AGD, małą biblioteczkę oraz sprzęt sportowy.

Umowę dotyczącą realizacji inwestycji podpisali w scenerii ruin Zamku w Krupem marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski oraz wójt gminy Krasnystaw Wojciech Kowalczyk. Projekt otrzyma wsparcie w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027. Całkowita wartość przedsięwzięcia przekracza 13 mln zł. Niemal 10 mln zł pochodzić będzie z funduszy Unii Europejskiej, a ponad 1,3 mln zł z budżetu państwa.

Zamek w Krupem ma za sobą niezwykle burzliwą historię. Początki warowni sięgają 1492 roku, kiedy Jerzy Krupski wzniósł tutaj niewielki zamek. Znacznie większe znaczenie obiekt zyskał w drugiej połowie XVI wieku za sprawą Pawła Orzechowskiego. Zamek został wówczas gruntownie przebudowany w stylu renesansowym. Wykorzystano kamień i cegłę, a całość otoczono murami z czterema bastejami wyposażonymi w armaty oraz fosą.

Kres świetności przyniósł potop szwedzki. W 1656 roku zamek został zniszczony, a dziewięć lat później dodatkowo spustoszył go pożar. Podejmowano próby odbudowy, jednak pod koniec XVIII wieku kolejny pożar doprowadził rezydencję do stanu trwałej ruiny. Kolejne zniszczenia nastąpiły podczas II wojny światowej. Niemcy rozebrali część zachowanych jeszcze murów. To właśnie pozostałości tej dawnej warowni możemy oglądać do dziś.

Rewitalizacja może mieć jeszcze jeden, bardzo ciekawy wymiar. Podczas oczyszczania i prac konserwatorskich mogą zostać odnalezione kolejne ślady historii zamku. Eksperci wskazują, że w ruinach mogą znajdować się m.in. pozostałości kaplicy zamkowej związanej z tzw. zamkiem dolnym. Jej historia może sięgać okresu po 1644 roku. To oznacza, że prace prowadzone w Krupem będą miały znaczenie nie tylko dla turystyki. Mogą również przynieść nowe informacje o historii tego miejsca.

Po zakończeniu inwestycji Zamek w Krupem ma otrzymać nowe życie i funkcje, których przez dziesięciolecia był pozbawiony. Obiekt pozostanie w dyspozycji Gminnego Centrum Kultury z siedzibą w Siennicy Nadolnej. Mają się tam odbywać wydarzenia społeczne, kulturalne i rekreacyjne, skierowane zarówno do mieszkańców, jak i turystów.

Rewitalizacja obejmie obszar ponad 2,4 hektara. W ramach projektu wsparte zostaną cztery obiekty infrastruktury oraz cztery obiekty kulturalne i turystyczne, a dwa zostaną dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, do końca 2028 roku miejsce, które przez lata kojarzyło się przede wszystkim z niszczejącymi ruinami, ma stać się jedną z ciekawszych atrakcji turystycznych tej części Lubelszczyzny.

Galeria zdjęć