Przejdź do treści
wtorek, 17 listopada 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Wyglądają niepozornie, jednak mają bogatą historię. Dwa mosty z województwa lubelskiego stały się zabytkami

Z pozoru zwykłe mosty, dziś nieużywane i nieco zapomniane, kryją w sobie historię sięgającą czasów I wojny światowej. Przez lata były częścią Bialskiej Kolei Dojazdowej, która łączyła miejscowości regionu i służyła do transportu ludzi oraz towarów. Teraz dwa takie obiekty zostały wpisane do rejestru zabytków województwa lubelskiego.

fot. LWKZ

Na pierwszy rzut oka mogą wydawać się zwykłymi, niepozornymi, a nawet zaniedbanymi przeprawami. W rzeczywistości są jednak cennymi świadectwami historii kolejnictwa na Lubelszczyźnie. Dwa mosty związane z nieistniejącą już Bialską Koleją Dojazdową zostały właśnie wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa lubelskiego. Jeden z nich ma ponad 100 lat.

Decyzje o objęciu ochroną konserwatorską obu obiektów zostały wydane 10 lipca 2026 roku i są już prawomocne. Do rejestru wpisano nie tylko same mosty, ale również zachowane fragmenty dawnych nasypów kolejowych, czyli podtorza.

Pierwszy z obiektów znajduje się na terenie Cicibora Małego w gminie Biała Podlaska oraz Witulina w gminie Leśna Podlaska. To most żelazno-betonowy. Drugi most znajduje się na rzece Klukówka, pomiędzy Ciciborem Dużym a Roskoszą. Jego nitowana konstrukcja powstała około 1916–1917 roku.

Pozostałości po dawnej kolei

Oba mosty są częścią historii Bialskiej Kolei Dojazdowej – nieistniejącej już sieci kolei wąskotorowej, która przez dziesięciolecia była ważnym elementem komunikacji i transportu w rejonie Białej Podlaskiej.

Kolej została ostatecznie zlikwidowana w 1971 roku. Od tego czasu jej materialne pozostałości stopniowo znikają z krajobrazu. Niektóre obiekty zostały rozebrane, inne niszczeją, a przebieg dawnych torów w wielu miejscach jest coraz trudniejszy do rozpoznania.

Dlatego w 2026 roku do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie trafiło kilkanaście wniosków dotyczących wpisania do rejestru zabytków kolejnych elementów dawnej kolei wąskotorowej na terenie powiatu bialskiego.

Jak dotąd zakończyły się dwa postępowania – właśnie te dotyczące mostów. W przypadku pozostałych obiektów postępowania administracyjne jeszcze się nie zakończyły.

Historia sięga 1905 roku

Historia Bialskiej Kolei Dojazdowej jest znacznie starsza niż oba wpisane właśnie do rejestru mosty. Jej początki sięgają 1905 roku. Wówczas funkcjonowała kolejka o charakterze gospodarczym związana z majątkiem w Leśnej.

Znaczący rozwój sieci nastąpił podczas I wojny światowej. Niemieckie władze okupacyjne wykorzystywały kolej wąskotorową do transportu surowców i płodów rolnych z terenów nadbużańskich. W latach 1915–1916 wybudowano linię łączącą Białą Podlaską, Roskosz i Konstantynów, a rok później powstał odcinek z Roskoszy do Rokitna.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości kolej została przejęta przez polskie władze i stopniowo rozbudowywana. Powstawały nowe odcinki torów, mosty oraz infrastruktura potrzebna do prowadzenia regularnego transportu pasażerskiego.

Na przestrzeni lat kolej zmieniała również swoją nazwę. W 1923 roku funkcjonowała jako Kolej Dojazdowa Bialska, w 1928 roku jako Kolej Wąskotorowa Bialsko-Podlaska, a w latach 1930–1932 jako Koleje Wąskotorowe Bialskie. Po II wojnie światowej używano m.in. nazwy Podlaska Kolej Wąskotorowa, a w 1958 roku pojawia się określenie Koleje Dojazdowe w Białej Podlaskiej.

Most z lat 50. XX wieku

Most pomiędzy Ciciborem Małym a Witulinem nie jest najstarszym zachowanym obiektem dawnej kolejki. Powstał po II wojnie światowej, w latach 50. XX wieku. Jest jednak kolejną konstrukcją wzniesioną w miejscu, przez które wcześniej przebiegała linia kolei wąskotorowej.

Most wykonano z żelbetu. Jego konstrukcję tworzy płyta żelbetowa oparta na dwóch betonowo-kamiennych przyczółkach. Na górnej powierzchni zachowały się pozostałości słupków dawnej balustrady.

W pobliżu obiektu przetrwały również fragmenty dawnego nasypu kolejowego. Choć torów już nie ma, zachowała się geometria podtorza, dzięki czemu można rozpoznać dawny przebieg linii.

Ponad 100-letnia kratownica nad Klukówką

Znacznie starszy jest drugi z zabytkowych mostów – ten znajdujący się nad rzeką Klukówką pomiędzy Ciciborem Dużym a Roskoszą. Jego konstrukcja powstała około 1916–1917 roku, a więc ma ponad sto lat. To jeden z najstarszych zachowanych obiektów związanych z Bialską Koleją Dojazdową.

Most ma metalową, jednoprzęsłową konstrukcję kratownicową. Poszczególne elementy połączono charakterystycznymi dla tego typu konstrukcji nitami. Boczne kratownice w górnej części mają łukowy kształt, natomiast elementy poprzeczne tworzą jednocześnie podporę dla dawnego torowiska.

Zachowały się również drewniane elementy dawnej nawierzchni. Obecnie most zabezpieczają współczesne balustrady, ale jego zasadnicza konstrukcja wciąż pozwala dostrzec rozwiązania techniczne stosowane przy budowie infrastruktury kolejowej ponad sto lat temu.

Po obu stronach przeprawy zachowały się fragmenty dawnego podtorza. Od strony południowej nasyp ma około 190 metrów długości, natomiast po stronie północnej zachował się odcinek o długości około 50 metrów.

Niepozorne, ale ważne dla historii regionu

Choć oba mosty mogą dziś wyglądać niepozornie i nie pełnią już swojej pierwotnej funkcji, są ważnymi świadectwami minionej epoki. Pokazują, jak wyglądała infrastruktura kolei wąskotorowej i przypominają o czasach, gdy sieć torów łączyła miejscowości regionu bialskiego.

W ocenie konserwatorskiej oba obiekty wraz z zachowanymi odcinkami podtorza spełniają kryteria zabytków nieruchomych. Ich znaczenie wynika przede wszystkim z wartości historycznej i naukowej.

Wpisanie mostów do rejestru ma również wymiar lokalny. Bialska Kolej Dojazdowa jest częścią dziedzictwa i tożsamości regionu, a zachowane fragmenty jej infrastruktury pozwalają odtworzyć historię nieistniejącej już kolei.

Dla obu mostów wpis do rejestru oznacza więc coś więcej niż ochronę starych konstrukcji. To zabezpieczenie materialnych śladów historii, która wraz z upływem czasu coraz bardziej zaciera się w krajobrazie Lubelszczyzny.

fot. LWKZ
fot. LWKZ
fot. LWKZ

Źródło: Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków

2 komentarze

  1. Osoba komentująca J
    Odpowiedz

    Tory armia czerwona wywiozła,podobnie jak te koło Poniatowej.

  2. Oloo
    Odpowiedz

    Jak nie stać na nowe to się robi zabytki…

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Prezydent zawetował ustawę o bezpieczeństwie w sieci. Decyzja wywołała polityczną burzę

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA). Przepisy miały umożliwić skuteczniejsze reagowanie na nielegalne treści publikowane w internecie, w tym materiały dotyczące wykorzystywania seksualnego dzieci, groźby, oszustwa czy nawoływanie do nienawiści. Głowa państwa podpisała jednocześnie sześć innych ustaw.

41 komentarzy
Kraj

Kierwiński ostro uderzył w autora zawiadomienia na policjantów. „Jesteśmy z Was dumni”

Marcin Kierwiński zabrał głos w sprawie zawiadomienia złożonego do prokuratury na policjantów, którzy podczas krwawego zamachu w Krakowie użyli broni palnej i powstrzymali uzbrojonego napastnika. Minister spraw wewnętrznych i administracji nie krył oburzenia. Zwrócił się bezpośrednio do autora doniesienia, a funkcjonariuszom podziękował za odwagę.

21 komentarzy
Kraj

Już 11 osób zatrzymanych po tragedii w Krakowie. Policja reaguje na groźby kolejnych ataków

Liczba osób zatrzymanych w związku z publikowaniem niepokojących treści po tragicznym zamachu w Krakowie wzrosła do 11. Jak poinformowała rzeczniczka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Karolina Gałecka, zatrzymani mają od 15 do 68 lat. Funkcjonariusze w całym kraju monitorują internet, reagując na wpisy gloryfikujące sprawcę tragedii oraz groźby przeprowadzenia kolejnych ataków.

7 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Nowy klub sportowy w Lublinie. Sześć kortów do padla ma być gotowych już w grudniu

Lublin zyska nowe miejsce dla miłośników aktywności fizycznej. W dawnej Galerii Lubelskiej przy Al. Witosa 6 powstaje klub PROPADEL, w którym do dyspozycji graczy będzie sześć kortów do padla. Otwarcie zaplanowano na grudzień 2026 roku. W przyszłości obiekt może zostać rozbudowany, a jego twórcy chcą przyciągnąć zarówno doświadczonych zawodników, jak i osoby, które dopiero zamierzają spróbować swoich sił w tej dyscyplinie.

2 komentarzy
Lubelski biznes

Ściany już stoją. Tak powstaje dziesiąty McDonald’s w Lublinie

Ściany nowej restauracji McDonald’s przy SKENDE SHOPPING w Lublinie już stoją. Do naszej redakcji trafiły zdjęcia i nagrania z drona dokumentujące postępy budowy. Według wcześniejszych zapowiedzi lokal ma przyjąć pierwszych gości w grudniu 2026 roku.

24 komentarzy
Lubelski biznes

ZDiTM w Lublinie wyróżniony w konkursie „Pracodawca Roku 2025”

Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie otrzymał wyróżnienie w kategorii Instytucja Publiczna w konkursie „Pracodawca Roku 2025”. Doceniono działania związane z warunkami pracy, rozwojem zawodowym pracowników oraz aktywizacją zawodową mieszkańców.

17 komentarzy
Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

1 komentarz
Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

1 komentarz
Lubelski biznes

Trzy medale dla Perły. Lubelskie piwa znów docenione przez ekspertów

Lubelska Perła znów ma powody do świętowania. Piwa z Browaru Perła - Browary Lubelskie zdobyły trzy medale w konkursie Good Beer International 2026. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno tegoroczna nowość, jak i piwa dobrze znane miłośnikom lubelskiego browaru.

30 komentarzy

Polityka

Polityka

Czarzasty chce ukarania Telewizji Republika. Skierował oficjalny wniosek do KRRiT

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wystąpił do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Telewizję Republika. Powodem są materiały dotyczące tragicznych wydarzeń w Krakowie z 7 listopada 2026 roku. W ocenie marszałka niektóre wypowiedzi emitowane przez stację naruszały dobre imię funkcjonariuszy Policji.

41 komentarzy
Polityka

Polityczny spór podczas żałoby narodowej. Radni KO opuścili głosowanie w lubelskim sejmiku

Burzliwa nadzwyczajna sesja Sejmiku Województwa Lubelskiego wywołała zdecydowaną reakcję Koalicji Obywatelskiej. W czasie żałoby narodowej po tragedii w Krakowie radni PiS przeforsowali stanowisko dotyczące Trybunału Konstytucyjnego. Radni KO odmówili udziału w głosowaniu, zarzucając politycznym przeciwnikom wykorzystywanie samorządu do partyjnych rozgrywek. Przedstawiciele ugrupowania wystosowali również apel o szacunek dla polskich policjantów.

22 komentarzy
Polityka

Ostry sprzeciw wobec działań rządu w Trybunale Konstytucyjnym. Sejmik Lubelski alarmuje o zagrożeniu dla samorządów

Sejmik Województwa Lubelskiego stanowczo sprzeciwia się działaniom rządu związanym z sytuacją w Trybunale Konstytucyjnym. W stanowisku przedstawionym przez marszałka Jarosława Stawiarskiego pojawiają się zarzuty dotyczące naruszania zasad podziału władzy, prób przejęcia kontroli nad Trybunałem oraz zagrożeń dla niezależności samorządów. Samorządowcy wyrażają również poparcie dla działań prezydenta Karola Nawrockiego.

12 komentarzy
Polityka

Krzysztof Bosak odwiedził Lubelszczyznę. W Zamościu padły mocne słowa o rządzie, bezrobociu i Trybunale Konstytucyjnym

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak zakończył dwudniową wizytę na Lubelszczyźnie. Polityk Konfederacji odwiedził największe zakłady przemysłowe regionu, spotkał się z przedsiębiorcami oraz mieszkańcami Zamościa. Tragiczne wydarzenia w Krakowie wymusiły jednak zmiany w programie wizyty. Podczas niedzielnego spotkania nie zabrakło trudnych tematów, krytyki działań rządu i dyskusji o przyszłości Polski.

9 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Nowe obowiązki firm w walce z mobbingiem. Zmieniają się zasady ochrony pracowników

5 listopada br. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy, a wraz z nią zmiany dotyczące przeciwdziałania mobbingowi oraz nierównego traktowania w miejscu pracy. Dla pracodawców oznacza to nowe obowiązki, w tym m.in. wdrożenie formalnych procedur antymobbingowych. Z kolei pracownicy będą mieli ułatwioną ścieżkę dochodzenia swoich praw.

5 komentarzy
Społeczeństwo

Pieniądze po zmarłym w ZUS nawet po kilkunastu latach. Kto może je otrzymać i jak złożyć wniosek?

Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło 10, 15 lub więcej lat, pieniądze zapisane na jej subkoncie w ZUS mogą nadal przysługiwać uprawnionym. Co ważne, nie zawsze muszą to być członkowie rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, kto ma prawo do tych środków, kiedy ich wypłata nie jest możliwa i jakie formalności należy załatwić.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Rośnie niechęć do Ukraińców w polskim internecie. Nowy raport ujawnia niepokojący trend

W polskim internecie przybywa negatywnych wypowiedzi na temat Ukrainy i Ukraińców. Najnowsza analiza ponad 37 tysięcy publikacji pokazuje wzrost wrogich treści, nasilający się antagonizm polsko-ukraiński i coraz słabszą obecność głosów sprzeciwiających się nienawiści. Największe emocje wywołały spory o UPA, działalność Natalii Panczenko oraz świadczenia dla obywateli Ukrainy. Obraz ten wyłania się z raportu „Cyfrowy dialog – monitoring i interpretacja wizerunku ukraińskiej społeczności w Polsce” zrealizowanego przez Fundację Res Futura oraz Press Club Polska.

22 komentarzy
Społeczeństwo

Obywatelstwo polskie na nowych zasadach. Rząd planuje test, wyższe wymagania i surowszą kontrolę

Uzyskanie polskiego obywatelstwa może stać się znacznie trudniejsze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje zmiany, które przewidują obowiązkowy test z wiedzy o Polsce, wyższe wymagania językowe oraz dokładniejszą weryfikację cudzoziemców. Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim został 27 października 2026 roku wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

11 komentarzy
Społeczeństwo

Polska ma o 165 tys. mieszkańców mniej. Nowe dane o urodzeniach i zgonach

Liczba ludności Polski nadal spada, a urodzeń jest coraz mniej. Wstępne dane za trzy kwartały 2026 roku pokazują jednak również wzrost liczby zawieranych małżeństw i spadek umieralności niemowląt. Pod koniec września kraj liczył około 37,2 mln mieszkańców — o 165 tys. mniej niż rok wcześniej.

16 komentarzy
Społeczeństwo

Jak zwiększyć przyszłą emeryturę? ZUS zaprasza osoby 50+ na szkolenie online

Od czego zależy wysokość emerytury i co można zrobić po pięćdziesiątce, aby zwiększyć przyszłe świadczenie? Te zagadnienia omówi ekspert ZUS podczas szkolenia online „Moja przyszła emerytura”. Spotkanie odbędzie się 22 października o godzinie 10.00. Trwają zapisy.

Społeczeństwo

Sąd orzekł przepadek samochodu. RPO wskazuje na niewyjaśnioną kwestię własności

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w sprawie przepadku auta należącego — według ustaleń ujawnionych po wyroku — do ojca skazanego. Zdaniem RPO sąd przed wydaniem orzeczenia nie sprawdził dostatecznie, kto był właścicielem pojazdu, mimo sprzecznych deklaracji oskarżonego.

11 komentarzy

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Pokaz cyberataku i sztuczna inteligencja w praktyce. CyberLubelskie już we wtorek w Lublinie

Jak zabezpieczyć dane mieszkańców, reagować na cyberataki i bezpiecznie korzystać ze sztucznej inteligencji? Tym zagadnieniom będzie poświęcona konferencja CyberLubelskie 2026, która odbędzie się 17 listopada w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Udział jest bezpłatny, ale wymaga wcześniejszego zgłoszenia i otrzymania potwierdzenia.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na Autopay. Nieuprawniony dostęp do danych dotyczących płatności

Autopay S.A. poinformowała o cyberataku i nieautoryzowanym dostępie do infrastruktury oraz części danych dotyczących przetworzonych płatności. Spółka bezpośrednio powiadamia klientów, których może dotyczyć zdarzenie, i zaleca sprawdzanie historii transakcji.

1 komentarz
Nauka i technologie

Nowoczesne Collegium Anatomicum otwarte w Lublinie. Studenci medycyny zyskali wyjątkową przestrzeń do nauki

Ponad 1630 m² zmodernizowanej przestrzeni, nowoczesne sale sekcyjne, wirtualny stół anatomiczny oraz specjalistyczne pracownie – tak wygląda odnowione Collegium Anatomicum Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 10 listopada. Inwestycja ma znacząco podnieść standard kształcenia przyszłych lekarzy i innych specjalistów medycznych.

4 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na państwowy system ePUAP. Zagrożenie zatrzymane, sprawą zajmuje się ABW

Państwowy system ePUAP stał się celem cyberataku. Jak poinformował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, zagrożenie zostało wykryte i zatrzymane. Trwają prace nad przywróceniem pełnej funkcjonalności platformy, a w wyjaśnienie sprawy zaangażowano Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Fala dezinformacji po zamachu w Krakowie. Ponad 200 milionów wyświetleń fałszywych informacji

Po zamachu terrorystycznym w Krakowie internet zalała fala fałszywych informacji i teorii spiskowych. NASK zgłosił platformom społecznościowym ponad 2 tysiące kont rozpowszechniających dezinformację, w tym zautomatyzowane boty. Najpopularniejsze nieprawdziwe przekazy osiągnęły łącznie ponad 200 milionów wyświetleń. Ministerstwo Cyfryzacji i służby specjalne prowadzą działania mające ograniczyć skalę manipulacji.

16 komentarzy
Nauka i technologie

Europejski Dzień Radonu. Niewidoczny gaz może zagrażać zdrowiu, sprawdź, czy jest w Twoim domu

Radon jest niewidoczny, bezwonny i nie ma smaku. Może przenikać do budynków przez fundamenty oraz nieszczelności w instalacjach, a jego długotrwałe wdychanie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. 7 listopada obchodzimy Europejski Dzień Radonu, który przypomina o zagrożeniu i sposobach ochrony przed tym promieniotwórczym gazem. Eksperci podkreślają znaczenie pomiarów, odpowiedniej wentylacji i zabezpieczenia budynków.

1 komentarz
Nauka i technologie

Złoty medal dla naukowców z Lublina. Ich wegańskie żelki z aronią podbiły międzynarodowe jury

Wegańskie żelki z dodatkiem błonnika z aronii przyniosły naukowcom z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie międzynarodowy sukces. Innowacyjny produkt zdobył złoty medal podczas wystawy wynalazków INOVA 2026 w Zagrzebiu. Polskie rozwiązanie wyróżniono również dwiema nagrodami specjalnymi przyznanymi przez zagraniczne uczelnie.

6 komentarzy