Ponad 28 mln zł na ochronę przyrody w Lubelskiem. Żubry, zagrożone rośliny i zalew w Krasnobrodzie z unijnym wsparciem

Umowy o dofinansowanie wręczyli marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski oraz wicemarszałkowie Piotr Breś i Marek Wojciechowski. Projekty będą realizowane w ramach programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027, w działaniach dotyczących ochrony bioróżnorodności na obszarach chronionych i poza nimi.

Inwestycje obejmą zarówno odtwarzanie cennych siedlisk przyrodniczych, jak i ochronę gatunków zagrożonych wyginięciem. Przewidziano również działania edukacyjne oraz rozbudowę infrastruktury służącej ochronie przyrody.

– Wszystkie projekty, na których realizację zostały wręczone dziś umowy o dofinasowanie, dotyczą ochrony bioróżnorodności i zagrożonych gatunków unikalnej fauny i flory naszego regionu. Fundusze Europejskie pozwalają zadbać o bioróżnorodność, która jest fundamentem życia na Ziemi i decyduje o jego stabilności. Dbając o przetrwanie pojedynczych gatunków – od zagrożonych roślin, przez różne gatunki ptaków, aż po potężne żubry – dbamy o stabilność świata, w którym sami żyjemy – podsumował marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski.

Ogród Botaniczny UMCS ochroni najrzadsze rośliny Lubelszczyzny

Jednym z beneficjentów unijnego wsparcia jest Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Uczelnia zrealizuje projekt dotyczący ochrony najrzadszych gatunków roślin regionu, którego wartość przekracza 850 tys. zł. Dofinansowanie z Funduszy Europejskich wyniesie niemal 808 tys. zł.

Przedsięwzięcie zakłada modernizację infrastruktury Ogrodu Botanicznego UMCS oraz stworzenie odpowiednich warunków do uprawy roślin leśnych, kserotermicznych i wapieniolubnych. Rozbudowana zostanie kolekcja zagrożonych gatunków oraz bank nasion, który umożliwi zabezpieczenie ich zasobów genetycznych.

Ważną częścią projektu będą badania terenowe i inwentaryzacja rzadkich roślin występujących na Lubelszczyźnie. Zebrane informacje posłużą do opracowania czerwonej księgi roślin regionu, dokumentującej gatunki zagrożone wyginięciem.

Zaplanowano również działania ograniczające rozprzestrzenianie się gatunków inwazyjnych, takich jak klon jesionolistny i nawłoć późna.

Naukowcy podejmą także prace związane ze wzmacnianiem populacji szczególnie zagrożonych roślin w ich naturalnych siedliskach. Ochroną zostaną objęte m.in. żmijowiec czerwony, kosaciec bezlistny i ostnica Jana.

Prawie 5 mln zł na ratowanie zalewu w Krasnobrodzie

Kolejna inwestycja zostanie zrealizowana w Krasnobrodzie. Gmina otrzyma prawie 4,7 mln zł unijnego dofinansowania na przedsięwzięcie o całkowitej wartości blisko 5 mln zł.

Celem projektu jest poprawa stanu ekologicznego zalewu, który powstał w 1974 roku na rzece Wieprz i należy do największych zbiorników rekreacyjnych Roztocza.

Prace mają ograniczyć zanieczyszczenie wód, eutrofizację oraz ryzyko zakwitów glonów i sinic. Zaplanowano zastosowanie preparatów mikrobiologicznych wspomagających rozkład osadów i materii organicznej, a także montaż systemu napowietrzania mikropęcherzykowego.

W zbiorniku powstaną ponadto pływające strefy hydrofitowe, czyli specjalne obszary z roślinnością wodną wspomagającą naturalne procesy oczyszczania. Prowadzony będzie również monitoring efektów środowiskowych.

Działania obejmą 17 hektarów powierzchni wód. Ich rezultatem ma być poprawa przejrzystości i jakości wody, ograniczenie zakwitów sinic oraz zwiększenie atrakcyjności przyrodniczej i rekreacyjnej zalewu.

Inwestycja będzie prowadzona na terenie Krasnobrodzkiego Parku Krajobrazowego oraz obszaru Natura 2000.

Ponad 19 mln zł na ochronę żubrów w Lasach Janowskich

Największa część dofinansowania przypadnie Zespołowi Lubelskich Parków Krajobrazowych. Instytucja zrealizuje projekt ochrony żubra na terenie Ostoi Konika Biłgorajskiego w Parku Krajobrazowym „Lasy Janowskie”.

Wartość przedsięwzięcia wynosi niemal 21 mln zł, z czego ponad 19 mln zł stanowią środki unijne.

Głównym celem inwestycji jest utworzenie infrastruktury umożliwiającej prowadzenie hodowli zagrodowej żubrów. Ma ona przyczynić się do zwiększenia różnorodności genetycznej populacji tych zwierząt żyjących w Lasach Janowskich.

Obecnie miejscowe stado wolnościowe liczy 15 żubrów i jest zagrożone chowem wsobnym, czyli rozmnażaniem się blisko spokrewnionych osobników.

W ramach projektu powstaną zagrody dla żubrów, zagroda kwarantannowa z odłownią, obiekty gospodarcze i techniczne oraz infrastruktura do magazynowania paszy. Zaplanowano również budowę platformy widokowej, która umożliwi obserwację zwierząt i prowadzenie edukacji przyrodniczej.

Przedsięwzięcie obejmuje także wsiedlenie żubrów, zapewnienie im opieki weterynaryjnej oraz zastosowanie mikroczipów umożliwiających identyfikację poszczególnych osobników.

Dodatkowo przewidziano ochronę siedlisk, utrzymanie łąk, nasadzenia rodzimych gatunków roślin i przygotowanie odpowiednich warunków bytowania zwierząt.

Realizacja inwestycji ma zwiększyć skuteczność ochrony żubrów, a jednocześnie podnieść atrakcyjność turystyczną Lasów Janowskich.

Ochrona bielików, puchaczy i rzadkich siedlisk przyrodniczych

Ponad 3,3 mln zł unijnego wsparcia otrzyma również Lubelskie Towarzystwo Ornitologiczne. Całkowita wartość projektu dotyczącego czynnej ochrony rzadkich gatunków zwierząt i roślin na Lubelszczyźnie przekracza 3,5 mln zł.

Przedsięwzięcie skoncentruje się na ochronie cennych siedlisk oraz monitorowaniu zagrożonych gatunków ptaków. Działaniami zostaną objęte m.in. bieliki, orliki krzykliwe, orliki grubodziobe, gadożery, puchacze, puszczyki mszarne, bociany czarne i kanie rude.

Przewidziano znakowanie ptaków, kontrolę znanych stanowisk lęgowych oraz wyszukiwanie nowych gniazd.

Ważnym elementem projektu będzie również ochrona muraw kserotermicznych, czyli ciepłolubnych zbiorowisk roślinnych o charakterze stepowym. Prace obejmą rezerwaty Żmudź i Machnowska Góra oraz obszary Natura 2000 Żmudź i Żurawce.

Zaplanowano usunięcie drzew i krzewów z powierzchni 14 hektarów w celu przywrócenia otwartego charakteru tych siedlisk. Utrzymaniu odpowiednich warunków przyrodniczych ma służyć także ekstensywny wypas owiec.

Projekt przewiduje ponadto przebudowę i rozbudowę budynku gospodarczego w Okunince, który stanie się zapleczem techniczno-magazynowym dla prowadzonych działań, oraz zakup specjalistycznego sprzętu terenowego.

Łącznie przedsięwzięcie ma poprawić stan siedlisk i chronionych gatunków na obszarze ponad 36 hektarów.

Setki gatunków i dziesiątki hektarów pod ochroną

Realizacja wszystkich czterech projektów ma przynieść wymierne korzyści dla środowiska naturalnego województwa lubelskiego.

Zgodnie z założeniami programu działaniami na rzecz ochrony bioróżnorodności zostanie objętych 56,3 hektara siedlisk oraz 58,3 hektara obszarów chronionych i cennych przyrodniczo, w tym terenów Natura 2000.

Wsparcie obejmie łącznie 313 zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, w tym ptaków. Ponad 6,5 tys. osób ma zyskać dostęp do nowej lub udoskonalonej zielonej infrastruktury, a 28 tys. mieszkańców ma odnieść korzyści związane z jakością powietrza.

Przewidziano również przeprowadzenie dwóch kampanii edukacyjno-informacyjnych zwiększających świadomość ekologiczną.

Łączna wartość przedsięwzięć przekracza 30 mln zł, z czego ponad 28 mln zł pochodzi z Funduszy Europejskich. Inwestycje mają nie tylko zahamować degradację cennych ekosystemów, ale także stworzyć lepsze warunki do zachowania zagrożonych gatunków dla przyszłych pokoleń.

Źródło: UMWL