Sprawa dotyczy zdarzenia, jakie miało miejsce 25 marca 2024 r. na polsko-białoruskiej granicy. Wtedy to w okolicy Dubicz Cerkiewnych na Podlasiu do naszego kraju zaczęła wdzierać się grupa nielegalnych migrantów. Widząc to szeregowy Karol S. oddał w ich kierunku strzały.
Prokuratura Okręgowa w Warszawie uznała, że wojskowy przekroczył swoje uprawnienia dotyczące użycia broni palnej. Śledczy wskazywali, że żołnierz miał wykorzystać broń w sposób niezgodny z przepisami, stwarzając bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia osób znajdujących się w pobliżu.
Chodziło o to, że za migrantami znajdować się mieli funkcjonariusze Straży Granicznej oraz inni wojskowi. Akt oskarżenia obejmował zarzuty przekroczenia uprawnień oraz narażenia innych osób na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Karol S. nie przyznał się do zarzucanych mu czynów. W swoich wyjaśnieniach przedstawiał przebieg zdarzenia, wskazując, że najpierw próbował zatrzymać migrantów okrzykami: „Wojsko Polskie, stój”, a następnie „Wojsko Polskie, stój, bo strzelam”.
Dopiero później oddał strzały. Według jego relacji były one skierowane w bezpiecznym kierunku, pod lekkim kątem w powietrze. Miały służyć zaalarmowaniu sąsiednich posterunków. Żołnierz wskazywał, że były to strzały zarówno alarmowe, jak i ostrzegawcze.
Od początku sprawa budziła ogromne emocje. Żołnierze podkreślali, że sytuacja na granicy była niezwykle napięta i dynamiczna. W tamtym czasie polskie służby regularnie mierzyły się z agresywnymi próbami forsowania zapory granicznej. Migranci atakowali funkcjonariuszy kamieniami, gałęziami, a nawet improwizowaną bronią.
Co ważne, miesiąc później w tym samym miejscu doszło do ataku migrantów, w wyniku którego śmiertelnie ranny został sierż. Mateusz Sitek. Tragiczne wydarzenie jeszcze bardziej zaostrzyło debatę dotyczącą bezpieczeństwa żołnierzy.
Kiedy informacja o zatrzymaniu żołnierza i prowadzonym śledztwie ujrzała światło dzienne, w Polsce wybuchła polityczna burza. Opozycja oskarżała rząd o pozostawienie mundurowych bez odpowiedniego wsparcia prawnego. Pojawiały się pytania, czy żołnierze mają realne możliwości skutecznej obrony granicy, skoro każda decyzja podejmowana pod presją może zakończyć się postępowaniem prokuratorskim.
W czerwcu 2025 roku prokuratura oficjalnie skierowała akt oskarżenia do Wojskowego Sądu Garnizonowego. Śledczy podkreślali, że postępowanie dotyczyło konkretnego sposobu użycia broni, a nie samego faktu pełnienia służby na granicy. Obrona żołnierza argumentowała jednak, że wojskowy działał w warunkach silnego stresu, w sytuacji bezpośredniego zagrożenia i podczas ochrony granicy państwowej.
Sąd po zapoznaniu się z aktami sprawy i przesłuchaniu świadków uznał, iż żołnierz działał w sposób prawidłowy. Przytoczył zeznania pozostałych żołnierzy i funkcjonariuszy podkreślając, iż tego dnia rozpętało się tam piekło. Nielegalni migranci atakowali polskich żołnierzy i strażników granicznych rzucając w nich kłodami drewna, kamieniami i innymi niebezpiecznymi przedmiotami. Ci zaczęli się wycofywać próbując jednocześnie uspokoić sytuację, a przede wszystkim wykonywali swoje obowiązki, czyli nie dopuszczali do nielegalnego przekroczenia granicy. Natomiast kiedy oskarżony żołnierz oddał strzały, większość agresorów zaczęło uciekać.
Sędzia zaznaczył jednocześnie, iż żołnierz chroniąc granicę naszego kraju zrobił dokładnie to, co powinien. Uniewinniony nie służy już w wojsku. Postanowił odejść z armii. Po ogłoszeniu wyroku nie wypowiadał się szerzej na temat całej tej sytuacji. Wskazał, że przestępcy mają większe prawa niż ci, którzy zostali powołani do ich ścigania. Wyrok jest nieprawomocny. Na razie nie wiadomo, czy prokuratura zechce się od niego odwołać.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się prokuratura, która wniosła apelację, domagając się ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd uwzględnił ją w całości, podzielając przedstawioną przez śledczych argumentację dotyczącą odpowiedzialności żołnierza.
W ustnym uzasadnieniu wyroku sędzia płk Paweł Więcek wskazał, że oddanie strzałów w opisanych okolicznościach wyczerpało znamiona zarzucanego oskarżonemu przestępstwa. Podkreślił, iż przynajmniej 3 z 12 oddanych przez szeregowego w kierunku grupy migrantów nielegalnie przekraczających granicę strzałów alarmowo-ostrzegawczych, naraziło ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.
Jak zaznaczył, zagrożenie nie dotyczyło wyłącznie osób próbujących przekroczyć granicę. Podobne niebezpieczeństwo miało dotyczyć również dwóch funkcjonariuszy Straży Granicznej i dwóch żołnierzy, którzy w tym samym czasie podejmowali interwencję.
Oznacza to, że proces będzie musiał rozpocząć się od nowa.
Adwokatka oskarżonego informowała, że domaga się uniewinnienia. Poinformowała również, że jej klient po tym wszystkim zwolnił się ze służby wojskowej i nie jest już żołnierzem.