Trwają działania służb w miejscach, gdzie dziś nad razem spadły dwie rakiety oraz dron z napędem odrzutowym. Chodzi o miejscowości Nowy Lipowiec, Rudnik nad Sanem i Mołodycz. W przypadku Nowego Lipowca zidentyfikowano rakietę manewrującą Ch-101. Rakieta spadła również w Rudniku nad Sanem, natomiast w Mołodyczu odnaleziono obiekt, który najprawdopodobniej był dronem odrzutowym.
Podczas piątkowej konferencji prasowej wicepremier i szef Ministerstwa Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej podczas rosyjskiego ataku na Ukrainę.
– Ten atak Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy z oddziaływaniem na Polskę był jednym z największych od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie – powiedział Władysław Kosiniak-Kamysz.
Szef MON zwrócił również uwagę na datę zdarzenia. 20 listopada odbywają się bowiem ćwiczenia koalicji chętnych w Nowej Dębie.
– Mamy do czynienia z kolejną prowokacją Rosji. Data, moim zdaniem, nie jest przypadkowa. Dzisiaj odbywają się ćwiczenia koalicji chętnych w Nowej Dębie, w pobliżu tych miejsc, w których operowały nasze siły powietrzne – podkreślił wicepremier.
Dlaczego nie zestrzelono rosyjskich obiektów?
Jednym z najważniejszych pytań po piątkowych wydarzeniach jest to, dlaczego rosyjskie obiekty, które znalazły się nad Polską, nie zostały zniszczone przez polskie lub sojusznicze myśliwce.
Wyjaśnienia w tej sprawie przedstawił Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. Ireneusz Nowak. Jak poinformował, piloci nie mieli spełnionych wszystkich warunków niezbędnych do bezpiecznego użycia uzbrojenia.
Szczególnie istotna okazała się sytuacja z udziałem szwedzkich myśliwców Gripen. Piloci próbowali przechwycić obiekt, który był rosyjską rakietą manewrującą Ch-101. Jeden z pilotów zameldował, że może mieć do czynienia właśnie z takim pociskiem. Nie udało mu się jednak potwierdzić tego rozpoznania ani wzrokowo, ani za pomocą pokładowych systemów optoelektronicznych. Powodem były niezwykle trudne warunki atmosferyczne panujące w tym rejonie.
Według generała samo wykrycie obiektu przez systemy radarowe nie oznacza jeszcze możliwości jednoznacznego określenia jego rodzaju. Na ekranach radarów trudno było rozróżnić typ nadlatujących obiektów.
– Nie było spełnionych wszystkich warunków do użycia systemu uzbrojenia przeciwko obiektom, które w piątek naruszyły polską przestrzeń powietrzną – wyjaśnił gen. Ireneusz Nowak.
Jak dodał, wszystkie trzy obiekty charakteryzowały się dużą prędkością. Wskaźnik prędkości przekraczał 800 km/h. Na tej podstawie wojsko zakłada, że mogły to być pociski manewrujące Ch-101 albo drony odrzutowe Gerań-5.
Co istotne, szwedzkie Gripeny działały pod nadzorem natowskiego Centrum Połączonych Operacji Powietrznych w Uedem w Niemczech. Piloci otrzymali tzw. condition based order, czyli upoważnienie pozwalające im samodzielnie podejmować decyzję o zestrzeleniu obiektu po spełnieniu określonych warunków.
Mimo tego ostatecznie nie doszło do użycia uzbrojenia.
Jedenaście obiektów przy polskiej granicy. Trzy wleciały nad Polskę
Gen. Ireneusz Nowak przedstawił również skalę rosyjskiego ataku, który przeprowadzono w nocy z czwartku na piątek.
Według ocen polskiego wojska Rosja wykorzystała 26 pocisków Kalibr, 72 pociski Ch-101 oraz 503 drony, w tym 202 maszyny z napędem odrzutowym. W operacji uczestniczyło również siedem bombowców dalekiego zasięgu Tu-95MS oraz cztery Tu-160. Głównymi celami ataku była ukraińska infrastruktura krytyczna, w tym mosty i obiekty energetyczne.
Bezpośrednio w pobliżu polskiej granicy zidentyfikowano 11 obiektów, które mogły wlecieć w polską przestrzeń powietrzną. Trzy z nich ostatecznie przekroczyły granicę.
Do zabezpieczenia polskiego nieba skierowano dwa polskie myśliwce F-16 z bazy w Łasku oraz dwa szwedzkie Gripeny. W działaniach uczestniczył także samolot wczesnego ostrzegania Saab 340 oraz holenderski samolot tankujący MRTT, który umożliwiał uzupełnianie paliwa przez myśliwce podczas lotu. Uruchomiono również naziemne systemy obrony powietrznej.
Jak przekazał szef MON, obiekty przebywały w polskiej przestrzeni powietrznej stosunkowo krótko. W przypadku rakiety Ch-101, której szczątki odnaleziono około 50 kilometrów od granicy, czas ten wynosił około trzech minut.
Kolejne poderwania myśliwców i poszukiwania obiektów
Działania polskiego wojska rozpoczęły się jeszcze w nocy. O godzinie 1:40 ogłoszono alarm pierwszego stopnia, oznaczony jako „yellow”, który obowiązywał do godziny 5:49. Następnie do południa utrzymywano najwyższy stopień alarmowy „red”.
Zagrożenie nie zakończyło się wraz z pierwszą falą rosyjskiego ataku. W drodze powrotnej do swoich baz rosyjskie bombowce odpaliły kolejną salwę pocisków manewrujących. Po godzinie 7 ponownie poderwano polskie F-16, tym razem z bazy w Krzesinach.
Wojsko skierowało także naziemne zespoły poszukiwawczo-ratownicze Wojsk Obrony Terytorialnej, których zadaniem było ustalenie dokładnych miejsc upadku obiektów.
Generał Nowak podkreślił, że polskie służby dysponują informacjami dotyczącymi pochodzenia pocisków i dronów, ich liczby oraz kierunków lotu. W działaniach wykorzystywano również dane przekazywane przez Ukrainę z systemu Wiraż.
– Nie ma żadnych wątpliwości z naszej strony, że wszystko, co dzisiaj się działo, wszystkie zagrożenia dla polskiego państwa i polskich obywateli pochodziły ze strony Federacji Rosyjskiej – zaznaczył dowódca.
.