Piątek, 24 maja 202424/05/2024
690 680 960
690 680 960

Obywatele Ukrainy mają zbyt łatwy dostęp do polskich świadczeń? ZUS: Informacje krążące w sieci wprowadzają w błąd

Obywatele Ukrainy, podobnie jak inni obcokrajowcy, aby otrzymać Polską emeryturę, muszą spełnić szereg warunków i odprowadzać składki w naszym kraju – podkreśla rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.

– W ostatnich dniach pojawiły się w przestrzeni medialnej fałszywe opinie, że obywatele Ukrainy mają zbyt łatwy dostęp do polskich świadczeń. Tego rodzaju informacje wprowadzają w błąd. Nie mówią one bowiem całej prawdy na temat prawa do świadczeń dla cudzoziemców. Obywatele Ukrainy, podobnie jak inni obcokrajowcy, aby otrzymać Polską emeryturę, muszą spełnić szereg warunków i odprowadzać składki w naszym kraju. Natomiast dodatek do minimalnej emerytury w Polsce będzie im przysługiwał tylko, jeśli mieszkają na terenie naszego kraju – podkreśla rzecznik ZUS.

Polska i Ukraina podpisały w 2012 roku dwustronną umowę o zabezpieczeniu społecznym, chroniącą osoby, które pracują lub pracowały w obu tych państwach. Umowa o zabezpieczeniu społecznym zakłada, że ustalając prawo do emerytury bierze się pod uwagę również okresy ubezpieczenia w drugim państwie.

– Nie oznacza to jednak, że Fundusz Ubezpieczeń Społecznych finansuje emerytury obywateli Ukrainy za okresy pracy na terenie ich macierzystego kraju. Każde państwo wypłaca świadczenie proporcjonalnie do długości okresów ubezpieczenia w każdym z nich – zaznacza rzecznik.

Zwraca uwagę, że tego typu umowy dwustronne i wielostronne są standardem we współczesnym świecie. Analogiczne przepisy obowiązują także w Unii Europejskiej i mają na celu między innymi usunięcie barier w uzyskaniu emerytur, rent, zasiłków dla osób, które legalnie pracowały w dwóch lub większej liczbie państw i przez to płaciły składki do co najmniej dwóch różnych systemów.

– Dlatego z tych rozwiązań na szeroką skalę korzystają także Polacy, np. mieszkający lub pracujący w Niemczech, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, USA i wielu innych państwach. Polska ma umowy o zabezpieczeniu społecznym z kilkunastoma państwami – mówi Żebrowski.

Minimalna emerytura w Polsce

Zgodnie z umową przy ustalaniu prawa do emerytury minimalnej w Polsce bierze się pod uwagę również okresy pracy w Ukrainie. Jednak wyrównanie świadczenia do kwoty minimalnej emerytury następuje od kwoty zsumowanych świadczeń z obu państw.

– Aby otrzymać dopłatę, trzeba spełnić określone warunki. Przysługuje ona wyłącznie w razie zamieszkiwania w Polsce. Jeśli osoba zamieszkuje w innym państwie, dopłata do minimum z Polski nie przysługuje. W takiej sytuacji wypłacamy osobie kwotę emerytury bez dopłaty. Ta kwestia jest też niezależna od obywatelstwa, dotyczy zatem także emigrujących Polaków – wskazuje rzecznik.

Liczba dopłat wypłacanych obywatelom Ukrainy jest niewielka. W 2021 dotyczyła 1215 osób, w 2022 r. dotyczyła 1205 osób, a obecnie wypłacamy dopłatę dla 1170 obywateli Ukrainy. Malejąca skala dopłat związana jest między innymi z tym, że obywatele Ukrainy podejmują w Polsce zatrudnienie. Osiąganie przychodu z tytułu pracy albo prowadzenie działalności gospodarczej w wysokości przekraczającej wysokość dopłaty, powoduje brak prawa do dopłaty do minimum. Druga przyczyna malejącej skali dopłat związana jest z wyjazdami obywateli Ukrainy z Polski.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma narzędzia do weryfikacji, czy dana osoba spełnia warunki, aby otrzymywać dodatek do polskiego świadczenia z tytułu zamieszkiwania w Polsce. Przypomnę, że aby cudzoziemiec mógł zamieszkiwać w Polsce, musi posiadać prawo legalnego pobytu w Polsce na podstawie dokumentu wydanego przez urząd do spraw cudzoziemców albo na podstawie legalności pobytu uzyskanej poprzez wpis do rejestru Straży Granicznej.

Do tego fakt zamieszkiwania w Polsce przez obywatela Ukrainy jest sprawdzany zarówno na etapie składania wniosku o świadczenia, jak również w okresie wypłaty świadczenia. Osoby ubiegające się o polskie emerytury nie tylko składają oświadczenie o miejscu zamieszkania pod rygorem odpowiedzialności karnej, ale także na żądanie ZUS muszą przedłożyć dokument potwierdzający legalny pobyt w Polsce. Szczególnie istotne jest także to, że ZUS współpracuje ze swoim odpowiednikiem w Ukrainie, czyli Funduszem Emerytalnym Ukrainy.

Procedury stosowane przez obie instytucje przy obsłudze wniosków emerytalno-rentowych wymuszają weryfikację, w drodze współpracy administracyjnej, szeregu informacji dotyczących przyznawania i wypłaty świadczeń, w tym również dane adresowe świadczeniobiorców. O wyjeździe z Polski informują też sami świadczeniobiorcy, z uwagi na konieczność prawidłowej obsługi przez ZUS podatku dochodowego od emerytur i rent.

Świadczeniobiorcy są prawnie zobowiązani – jako podatnicy – poinformować ZUS o każdej zmianie adresu. W sytuacji zatajenia takiej informacji osoba zainteresowana musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi ze strony ZUS, w tym ze wszczęciem postępowania o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, z postępowaniem egzekucyjnym włącznie oraz potencjalną odpowiedzialnością karną.

(fot. pixabay.com\źródło ZUS)

9 komentarzy

  1. KITOWAĆ to umita CAŁY ŚWIAT NAM DZIŚ ZAZDROŚCI PRAWA I SPRAWIEDLIWOŚCI

  2. A Ukraińcy mówią co innego, śmiech.

  3. ,,Zgodnie z umową przy ustalaniu prawa do emerytury minimalnej w Polsce bierze się pod uwagę również okresy pracy w Ukrainie. Jednak wyrównanie świadczenia do kwoty minimalnej emerytury następuje od kwoty zsumowanych świadczeń z obu państw.”
    Czyli: ,,pracował” w ukr 39 lat i odłożył 100 zł na m-c, w Polsce 1 rok i odłożył 500 zł na miesiąc a dopłatę będzie miał do 1588,44 zł ?
    Redakcjo proszę wyjaśnić bo jeśli się nie mylę to na bogato.

    • Dokładnie tak jest. Chociaż zbyt optymistycznie z tym rokiem pracy w Polsce…
      Emeryt na Ukrainie wypracował np.100zł/m-c emerytury, przyjeżdża do Polski do córki/syna/wnuka/wnuczki. Pracuje w Polsce przez miesiąc i ZUS wyrównuje mu do minimalnej emerytury jeśli mieszka w Polsce.

  4. To ZUS krąży w innym świecie. Może czas zerknąć na granicę lub paszport lub konto. Niektórzy robią interes życia. Są i znikają. Później znowu są. Magia. Miejsca w paszporcie zbraknie. Zaznaczam że nie wszyscy ale większość

    • Zapomniałeś jak Polacy krążyli co miesiąc z UK czy innych krajów, żeby listę w pośredniaku podpisać i ubezpieczenie mieć? Każdy orze jak może jak ma możliwość i narodowość ma tutaj najmniejsze znaczenie.

  5. A Polakom chcą podnieść wiek emerytalny do 67 roku życia.