Przejdź do treści
sobota, 21 listopada 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Przez 60 lat szkolili się na nich piloci. Wyjątkowe Iskry będzie można podziwiać w muzeum w Dęblinie (zdjęcia)

Samoloty te stanowiły podstawę w szkoleniu pilotów wojskowych. Przez ostatnie lata były wykorzystywane tylko w 4 Skrzydle Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie. Teraz dwie wyjątkowe Iskry wróciły do tego miasta, lecz jako muzealna ekspozycja.

fot. Muzeum Sił Powietrznych

We wtorek, w Dęblinie miało miejsce wyjątkowe wydarzenie. Przed hangarami lotniska podpisane zostały umowy będące zwieńczeniem wieloletnich starań o pozyskanie dla Muzeum Sił Powietrznych kolejnych samolotów TS-11 Iskra. Jedna z maszyn została udostępniona jako wieloletni depozyt przez 41. Bazę Lotnictwa Szkolnego, druga zaś nieodpłatnie przekazana przez Ministerstwo Obrony Narodowej, stając się tym samym muzealną własnością.

Co ważne, Iskry, jakie trafiły do Dęblina nie są zwykłymi samolotami, lecz mają za sobą wyjątkową historię. Posiadający nr boczny 2001 „Dama” to maszyna, na której załoga ppłk pil. Grzegorz Banaś i ppłk pil. Marek Stechni wykonała ostatni lot szkoleniowy w Wojsku Polskim. Z kolei Iskrą z nr 1612 osobiście latał płk pil. dr inż. Waldemar Gołębiowski w czasach, kiedy dowodził 41. Bazą Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie. Dlatego też dla Muzeum są one niezwykle cennymi eksponatami.

Jak wskazują przedstawiciele Muzeum Sił Powietrznych, „Dama” udostępniona została w niemal niezmienionym stanie wraz z wyposażeniem, w jakim odbyła swój ostatni lot 9 grudnia 2020 r. Teraz ta legenda polskiego lotnictwa szkoleniowego będzie mogła cieszyć oczy naszych zwiedzających i zostanie zachowana dla kolejnych pokoleń miłośników lotnictwa. Oba samoloty staną się częścią plenerowej ekspozycji i uzupełnią nową część wystawy stałej – Historia Polskiego Lotnictwa Wojskowego po 1945 r., którą będzie można oglądać już od jutra.

Samolot TS-11 Iskra jest jednym z symboli polskiego lotnictwa. Ich historia sięga lat 50-tych ub, wieku, kiedy do Polski dotarły pierwsze myśliwce MiG-15 i Jak-23. Wtedy pojawiła się potrzeba stworzenia samolotu szkolno-treningowego o napędzie odrzutowym. Wiedziano bowiem, że tego typu maszyny będą przyszłością wojskowego lotnictwa, więc należało szkolić w tym kierunku pilotów. Prace rozpoczęły się w 1957 roku a po trzech latach gotowy był już pierwszy prototyp. Kolejne trzy lata to czas testów, po których Iskra trafiła do seryjnej produkcji.

Maszyny były produkowane w WSK PZL Mielec, ostatni samolot opuścił fabrykę w 1987 roku. Łącznie powstało ich w różnych wersjach 424 sztuki. Przez kilkadziesiąt lat wyszkoliły się na nich setki pilotów wojskowych. Chwalono je za łatwość w pilotażu, stateczność oraz dużą zwrotność. Przez ostatnie lata Iskry były wykorzystywane tylko w 4 Skrzydle Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie. Pod koniec 2020 roku, po 60 latach od oblotu pierwszego prototypu, oficjalnie zakończono używanie maszyn do szkolenia pilotów. Następcą Iskier stały się włoskie samoloty M-346 Bielik.

10 komentarzy

  1. WAS
    Odpowiedz

    Następcą Iskry miała zostać Iryda, ale z różnych względów nie wyszło…

  2. Piętnasty
    Odpowiedz

    Lata 90-te to już nie szkolenie a tylko zazwyczaj obloty pogody przed właściwymi lotami właściwych samolotów.

  3. Zygmunt
    Odpowiedz

    Bo to co typowo polskie i dobre zamiast zmodernizować by dalej służyło to trzeba zniszczyć a kupić Zachodni szajs Tych bielików lata może 4 Góra 5 reszta stoi zepsuta

  4. wfesf
    Odpowiedz

    nasz tygrysek a innych majster uznał by że jeszcze by latało xD

  5. WZPA
    Odpowiedz

    Chętnie kupię taką iskrę , postawię sobie na działce obok Messerschmitt’a

    1. Dobrodziej frasobliwy
      Odpowiedz

      Nie mów, że masz pozwolenie na taką broń.

  6. FDC ur ý
    Odpowiedz

    Żeby latać iskrą trzeba było znać rosyjski, bo wszystkie przełączniki były po rosyjsku.

    1. WAS
      Odpowiedz

      Nooo, może jednak nie wszystkie😉

  7. Kamil
    Odpowiedz

    Natomiast M 346 bielik to nic innego jak rosyjski Jak130 z niewielkimi zmianami w kadłubie i zachodniopomorskie awionika i silnikiem więc odeszlo ZSRR przyszła Rosja

  8. Georg
    Odpowiedz

    Przecież ten art to totalny fałsz a dlatego że iskry w tym nieudolnym muzeum były od dawna i to nie jedna

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Parapet zamiast lodówki, krzesło do rehabilitacji. Ruszyła Szlachetna Paczka

Od soboty, 14 listopada, można wybierać rodziny, dla których darczyńcy przygotują Szlachetną Paczkę. Tegoroczna akcja zwraca uwagę na osoby, które z braku pieniędzy zastępują podstawowe wyposażenie domu i sprzęt rehabilitacyjny prowizorycznymi rozwiązaniami. Weekend Cudów odbędzie się 12 i 13 grudnia.

3 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Nowy klub sportowy w Lublinie. Sześć kortów do padla ma być gotowych już w grudniu

Lublin zyska nowe miejsce dla miłośników aktywności fizycznej. W dawnej Galerii Lubelskiej przy Al. Witosa 6 powstaje klub PROPADEL, w którym do dyspozycji graczy będzie sześć kortów do padla. Otwarcie zaplanowano na grudzień 2026 roku. W przyszłości obiekt może zostać rozbudowany, a jego twórcy chcą przyciągnąć zarówno doświadczonych zawodników, jak i osoby, które dopiero zamierzają spróbować swoich sił w tej dyscyplinie.

2 komentarzy
Lubelski biznes

Ściany już stoją. Tak powstaje dziesiąty McDonald’s w Lublinie

Ściany nowej restauracji McDonald’s przy SKENDE SHOPPING w Lublinie już stoją. Do naszej redakcji trafiły zdjęcia i nagrania z drona dokumentujące postępy budowy. Według wcześniejszych zapowiedzi lokal ma przyjąć pierwszych gości w grudniu 2026 roku.

25 komentarzy
Lubelski biznes

ZDiTM w Lublinie wyróżniony w konkursie „Pracodawca Roku 2025”

Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie otrzymał wyróżnienie w kategorii Instytucja Publiczna w konkursie „Pracodawca Roku 2025”. Doceniono działania związane z warunkami pracy, rozwojem zawodowym pracowników oraz aktywizacją zawodową mieszkańców.

17 komentarzy
Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

1 komentarz
Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

1 komentarz

Polityka

Polityka

Spór o kierowanie TK może zatrzymać płatności. Jest stanowisko NBP

Departament Prawny Narodowego Banku Polskiego uznał, że istnieją przesłanki do wstrzymania realizacji zleceń płatniczych Trybunału Konstytucyjnego. Stanowisko ma związek ze sprzecznymi dokumentami dotyczącymi osób uprawnionych do dysponowania pieniędzmi na rachunkach TK.

15 komentarzy
Polityka

Regiony przygraniczne mogą otrzymać 10 mld euro. Hetman o planach wsparcia

W nowym budżecie Unii Europejskiej po 2027 roku ma pojawić się propozycja przeznaczenia 10 mld euro na wsparcie regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą – poinformował europoseł Krzysztof Hetman. Zastrzegł, że opiera się na informacjach kuluarowych z Brukseli. Nie wiadomo jeszcze, jaka część tej puli mogłaby trafić do Polski i województwa lubelskiego.

4 komentarzy
Polityka

Surowsze kary za ataki na funkcjonariuszy i przemyt migrantów. Rząd przyjął projekt zmian w prawie

Nawet 20 lat więzienia za organizowanie nielegalnego przekraczania granicy, którego następstwem jest śmierć człowieka, oraz surowsze kary za niebezpieczne ataki na funkcjonariuszy publicznych. Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń. Nowe przepisy mają zwiększyć odpowiedzialność sprawców najpoważniejszych przestępstw.

23 komentarzy
Polityka

Czarzasty chce ukarania Telewizji Republika. Skierował oficjalny wniosek do KRRiT

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wystąpił do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Telewizję Republika. Powodem są materiały dotyczące tragicznych wydarzeń w Krakowie z 7 listopada 2026 roku. W ocenie marszałka niektóre wypowiedzi emitowane przez stację naruszały dobre imię funkcjonariuszy Policji.

41 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

ZUS umorzy stare długi bez wniosku. Może to wpłynąć na przyszłą emeryturę

1 maja 2027 roku ZUS umorzy zaległości składkowe sprzed 1999 roku wraz z odsetkami i dodatkowymi kosztami. Nie trzeba składać wniosku. Część przedsiębiorców i osób z nimi współpracujących powinna jednak zwrócić uwagę na konsekwencje dla przyszłej emerytury lub renty.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Nowe obowiązki firm w walce z mobbingiem. Zmieniają się zasady ochrony pracowników

5 listopada br. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy, a wraz z nią zmiany dotyczące przeciwdziałania mobbingowi oraz nierównego traktowania w miejscu pracy. Dla pracodawców oznacza to nowe obowiązki, w tym m.in. wdrożenie formalnych procedur antymobbingowych. Z kolei pracownicy będą mieli ułatwioną ścieżkę dochodzenia swoich praw.

5 komentarzy
Społeczeństwo

Pieniądze po zmarłym w ZUS nawet po kilkunastu latach. Kto może je otrzymać i jak złożyć wniosek?

Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło 10, 15 lub więcej lat, pieniądze zapisane na jej subkoncie w ZUS mogą nadal przysługiwać uprawnionym. Co ważne, nie zawsze muszą to być członkowie rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, kto ma prawo do tych środków, kiedy ich wypłata nie jest możliwa i jakie formalności należy załatwić.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Rośnie niechęć do Ukraińców w polskim internecie. Nowy raport ujawnia niepokojący trend

W polskim internecie przybywa negatywnych wypowiedzi na temat Ukrainy i Ukraińców. Najnowsza analiza ponad 37 tysięcy publikacji pokazuje wzrost wrogich treści, nasilający się antagonizm polsko-ukraiński i coraz słabszą obecność głosów sprzeciwiających się nienawiści. Największe emocje wywołały spory o UPA, działalność Natalii Panczenko oraz świadczenia dla obywateli Ukrainy. Obraz ten wyłania się z raportu „Cyfrowy dialog – monitoring i interpretacja wizerunku ukraińskiej społeczności w Polsce” zrealizowanego przez Fundację Res Futura oraz Press Club Polska.

22 komentarzy
Społeczeństwo

Obywatelstwo polskie na nowych zasadach. Rząd planuje test, wyższe wymagania i surowszą kontrolę

Uzyskanie polskiego obywatelstwa może stać się znacznie trudniejsze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje zmiany, które przewidują obowiązkowy test z wiedzy o Polsce, wyższe wymagania językowe oraz dokładniejszą weryfikację cudzoziemców. Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim został 27 października 2026 roku wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

11 komentarzy
Społeczeństwo

Polska ma o 165 tys. mieszkańców mniej. Nowe dane o urodzeniach i zgonach

Liczba ludności Polski nadal spada, a urodzeń jest coraz mniej. Wstępne dane za trzy kwartały 2026 roku pokazują jednak również wzrost liczby zawieranych małżeństw i spadek umieralności niemowląt. Pod koniec września kraj liczył około 37,2 mln mieszkańców — o 165 tys. mniej niż rok wcześniej.

16 komentarzy
Społeczeństwo

Jak zwiększyć przyszłą emeryturę? ZUS zaprasza osoby 50+ na szkolenie online

Od czego zależy wysokość emerytury i co można zrobić po pięćdziesiątce, aby zwiększyć przyszłe świadczenie? Te zagadnienia omówi ekspert ZUS podczas szkolenia online „Moja przyszła emerytura”. Spotkanie odbędzie się 22 października o godzinie 10.00. Trwają zapisy.

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Pokaz cyberataku i sztuczna inteligencja w praktyce. CyberLubelskie już we wtorek w Lublinie

Jak zabezpieczyć dane mieszkańców, reagować na cyberataki i bezpiecznie korzystać ze sztucznej inteligencji? Tym zagadnieniom będzie poświęcona konferencja CyberLubelskie 2026, która odbędzie się 17 listopada w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Udział jest bezpłatny, ale wymaga wcześniejszego zgłoszenia i otrzymania potwierdzenia.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na Autopay. Nieuprawniony dostęp do danych dotyczących płatności

Autopay S.A. poinformowała o cyberataku i nieautoryzowanym dostępie do infrastruktury oraz części danych dotyczących przetworzonych płatności. Spółka bezpośrednio powiadamia klientów, których może dotyczyć zdarzenie, i zaleca sprawdzanie historii transakcji.

1 komentarz
Nauka i technologie

Nowoczesne Collegium Anatomicum otwarte w Lublinie. Studenci medycyny zyskali wyjątkową przestrzeń do nauki

Ponad 1630 m² zmodernizowanej przestrzeni, nowoczesne sale sekcyjne, wirtualny stół anatomiczny oraz specjalistyczne pracownie – tak wygląda odnowione Collegium Anatomicum Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 10 listopada. Inwestycja ma znacząco podnieść standard kształcenia przyszłych lekarzy i innych specjalistów medycznych.

4 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na państwowy system ePUAP. Zagrożenie zatrzymane, sprawą zajmuje się ABW

Państwowy system ePUAP stał się celem cyberataku. Jak poinformował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, zagrożenie zostało wykryte i zatrzymane. Trwają prace nad przywróceniem pełnej funkcjonalności platformy, a w wyjaśnienie sprawy zaangażowano Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Fala dezinformacji po zamachu w Krakowie. Ponad 200 milionów wyświetleń fałszywych informacji

Po zamachu terrorystycznym w Krakowie internet zalała fala fałszywych informacji i teorii spiskowych. NASK zgłosił platformom społecznościowym ponad 2 tysiące kont rozpowszechniających dezinformację, w tym zautomatyzowane boty. Najpopularniejsze nieprawdziwe przekazy osiągnęły łącznie ponad 200 milionów wyświetleń. Ministerstwo Cyfryzacji i służby specjalne prowadzą działania mające ograniczyć skalę manipulacji.

16 komentarzy
Nauka i technologie

Europejski Dzień Radonu. Niewidoczny gaz może zagrażać zdrowiu, sprawdź, czy jest w Twoim domu

Radon jest niewidoczny, bezwonny i nie ma smaku. Może przenikać do budynków przez fundamenty oraz nieszczelności w instalacjach, a jego długotrwałe wdychanie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. 7 listopada obchodzimy Europejski Dzień Radonu, który przypomina o zagrożeniu i sposobach ochrony przed tym promieniotwórczym gazem. Eksperci podkreślają znaczenie pomiarów, odpowiedniej wentylacji i zabezpieczenia budynków.

1 komentarz
Nauka i technologie

Złoty medal dla naukowców z Lublina. Ich wegańskie żelki z aronią podbiły międzynarodowe jury

Wegańskie żelki z dodatkiem błonnika z aronii przyniosły naukowcom z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie międzynarodowy sukces. Innowacyjny produkt zdobył złoty medal podczas wystawy wynalazków INOVA 2026 w Zagrzebiu. Polskie rozwiązanie wyróżniono również dwiema nagrodami specjalnymi przyznanymi przez zagraniczne uczelnie.

6 komentarzy