Poszukiwania ofiar zbrodni sprzed ponad 80 lat
W dniach 5–6 listopada 2026 roku zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN przeprowadził prace poszukiwawcze na cmentarzu parafialnym w Klesztowie, w gminie Żmudź. Ich celem było ustalenie miejsca pochówku Rozalii i Andrzeja Rozwadowskich, zamordowanych około 17 sierpnia 1944 roku na terenie własnego gospodarstwa w kolonii Rudno.
Według zgromadzonych informacji małżeństwo padło ofiarą niezidentyfikowanej grupy ukraińskich nacjonalistów. Wraz z nimi zginął 14-letni Florian Sroka, który pracował w gospodarstwie Rozwadowskich.
Ciało chłopca odnaleźli członkowie jego rodziny i pochowali na cmentarzu parafialnym w Klesztowie. Z przekazów wynikało, że szczątki Rozalii i Andrzeja Rozwadowskich mogły zostać złożone w tej samej mogile lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie.
Drewniany krzyż i błędne informacje na nagrobku
Początkowo miejsce pochówku Floriana Sroki oznaczał drewniany krzyż. Po latach rodzina wystawiła niewielki nagrobek z metalowym krzyżem i tablicą. Umieszczono na niej jednak nieprawidłowe informacje dotyczące wieku chłopca i daty jego śmierci. Wskazano rok 1940 oraz wiek 10 lat.
Według przekazów ustnych na pierwotnym drewnianym krzyżu, który nie zachował się do dzisiejszych czasów, widniały nazwiska wszystkich trzech ofiar: Floriana Sroki oraz Rozalii i Andrzeja Rozwadowskich.
Analiza archiwalnych fotografii i wizje lokalne pozwoliły ustalić, że krzyż znajdował się pierwotnie pośrodku przestrzeni obejmującej nawet trzy ziemne mogiły. Z czasem teren ten został znacznie ograniczony przez powstające w sąsiedztwie murowane nagrobki.
IPN odnalazł szczątki chłopca i kobiety
Podczas listopadowych prac badacze skoncentrowali się na miejscu oznaczonego pochówku Floriana Sroki. Na głębokości około jednego metra natrafili na szczątki kilkunastoletniego chłopca.
Tuż obok, na głębokości około 1,2 metra, odkryto szczątki kobiety. Ustalono, że obie osoby zostały pochowane w trumnach.
Wstępne oględziny wykazały obrażenia okołośmiertne na czaszkach obu osób. Wiek odnalezionej kobiety oszacowano na ponad 60 lat, co odpowiada profilowi poszukiwanej Rozalii Rozwadowskiej. Nie oznacza to jednak, że jej tożsamość została już potwierdzona.
Przy szkieletach nie znaleziono żadnych artefaktów, które mogłyby pomóc w identyfikacji.
Pomimo przeprowadzonych badań nie udało się odnaleźć szczątków poszukiwanego Andrzeja Rozwadowskiego.
Szczątki kobiety zostały zabezpieczone i przekazane do dalszych badań.
Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN podziękowało również ks. Kalikstowi Zacharukowi, proboszczowi parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Klesztowie, za pomoc w realizacji prac poszukiwawczych.
Źródło: IPN
