Przejdź do treści
czwartek, 19 listopada 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Mało kto pamięta o tym święcie. A ono już dziś!

Niemal każdy Polak, który rozpoczyna edukację, na całe już życie zapamiętuje, że Dzień Edukacji Narodowej, czyli popularny Dzień Nauczyciela świętujemy 14 października. Na co dzień uważamy, że wszyscy ci, którzy uczą, niezależnie od tego czy w szkole podstawowej, średniej, czy na uczelniach wyższych – to tacy sami nauczyciele. Owszem, ale ci z uniwersytetów i kolegiów mają nieco inny status niż ich koledzy po fachu i nazywani są nauczycielami akademickimi. Ich święto przypada na dzień 5 października. 

fot. Leszek Mikrut

W Polsce nieustannie wielką estymą darzymy święto wszystkich nauczycieli i pracowników oświaty zatrudnionych w instytucjach edukacyjnych od wczesnego dzieciństwa do wyższych uczelni. Ustanowione 27 kwietnia 1972 roku i określone „Kartą praw i obowiązków nauczyciela” obchodzone jest ono tradycyjnie 14 października. Przez pierwsze 10 lat zwane było Dniem Nauczyciela, zaś od 1982 roku na mocy ustawy „Karta Nauczyciela” występuje pod obecną już nazwą – Dnia Edukacji Narodowej. Przywołany dokument bowiem zmienił nazwę święta nauczycielskiego przez wprowadzenie zapisu, iż „Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty”. W języku potocznym jednak bardzo często używane jest pierwotne nazewnictwo.

A datę 14 października wybrano nieprzypadkowo. W tym dniu bowiem w 1773 roku na wniosek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego powołana została Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca, zalegalizowana przez Sejm Rozbiorowy (1773-1775), a znana później jako Komisja Edukacji Narodowej. Była ona w istocie centralnym organem władzy oświatowej w kraju, zależnym jedynie od króla i Sejmu, pierwszym ministerstwem oświaty publicznej w Polsce oraz w Europie i umożliwiła odejście od wdrożonego wcześniej przez zakon jezuitów katolickiego systemu nauczania.

Przejściowo, od końca lat 50. ubiegłego stulecia, święto nauczycieli celebrowano w Polsce w listopadzie. Datę taką przyjęto dla upamiętnienia zorganizowanej przez Związek Nauczycielstwa Polskiego w 1957 roku w Warszawie Światowej Konferencji Nauczycielskiej, która uchwaliła, iż dzień 20 listopada stanie się Międzynarodowym Dniem Karty Nauczyciela i świętem edukacji.

Ale półtora tygodnia przed obecnym świętem wszystkich nauczycieli mają swoje jakby odrębne resortowe święto nauczyciele akademiccy zatrudnieni w szkołach wyższych na stanowiskach dydaktycznych, badawczo-dydaktycznych lub badawczych. 5 października obchodzony jest bowiem na wszystkich kontynentach Światowy Dzień Nauczyciela (World Teachers’ Day). Święto to ustanowione zostało w 1994 roku, a organizowane jest pod patronatem UNESCO – organizacji wyspecjalizowanej ONZ, której podstawowy cel stanowi wspieranie międzynarodowej współpracy w zakresie kultury, nauki i sztuki, wzbudzanie szacunku dla praw człowieka, bez względu na jego kolor skóry, status społeczny i religię.

W przedsięwzięciu tym biorą również wydatny udział: Międzynarodowa Organizacja Pracy, Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF), Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju. Światowy Dzień Nauczyciela – to forma upamiętnienia podpisanej w 1966 i w 1997 roku „Rekomendacji w sprawie statusu nauczyciela”, którą opracowała UNESCO wespół z Międzynarodową Organizacją Pracy.

W naszym kraju większość szkół nie obchodzi Światowego Dnia Nauczyciela, który na świecie jest wyrazem uznania dla setek tysięcy nauczycieli i edukatorów. Obchody te są wszędzie okazją do podkreślenia wiodącej roli nauczycieli w zapewnieniu najwyższej jakości edukacji na wszystkich poziomach nauczania, do promowania międzynarodowych standardów dla zawodu nauczyciela. Zalecenie to jest moralnie wiążące dla wszystkich krajów.

W tym dniu światowa społeczność składa hołd nauczycielom za ich niezwykle istotny wkład w intelektualny, społeczny i gospodarczy rozwój społeczeństw. Jest to również okazja do apelowania do rządów poszczególnych krajów, do organizacji rodziców, do społeczności międzynarodowych i krajowych o wywiązywanie się przez nie ze swoich zobowiązań zarówno wobec nauczycieli, jak i całego szkolnictwa, do przestrzegania zasad równości w edukacji i w społeczeństwie.

Od 1997 roku dzień 5 października jest czasem celebrowany także przez polskie środowisko nauczycieli akademickich. Lecz szkoda jedynie, że tylko czasem. Ale tego samego dnia święto swych nauczycieli obchodzi również Rosja i Litwa. I chociaż większość państw na świecie organizuje uroczystości dla pracowników oświaty, to jednak w terminach powiązanych z różnymi wydarzeniami, np. Czechy i Słowacja – 28 marca (urodziny Jana Amosa Komenskiego), Indie – 5 września (urodziny prezydenta i filozofa Sarvepallego Radhakrishnana), Tajwan – 28 września (urodziny Konfucjusza), Korea Południowa – 15 maja (urodziny króla Sejonga Wielkiego), Albania – 7 marca (powstanie pierwszej szkoły świeckiej w 1887 r. w Korczy), Argentyna – 11 września (śmierć pisarza, polityka i historyka Dominga Faustina Sarmienta), Brazylia – 15 października, Chiny – 10 września, Hiszpania – 27 listopada, Malezja – 16 maja, Meksyk – 15 maja, Turcja – 24 listopada, Ukraina – pierwsza niedziela października.

Wspólne celebrowanie Dnia Edukacji Narodowej jako święta nauczycieli wszystkich szczebli oraz wszystkich pracowników oświaty jest niezwykle chwalebne i umacnia poczucie zawodowej wspólnoty, solidarności tych, którzy na różnorodnych poziomach niosą kaganek oświaty. Ale ze względu na wielokrotnie niższą liczbę nauczycieli akademickich w porównaniu z koleżeństwem po fachu ze szkół średnich i podstawowych, jak również z przedszkoli i żłobków, wydaje się, iż w środowisku nie byłoby źle widziane dodatkowe pielęgnowanie węższego święta branżowego o zabarwieniu międzynarodowym.

Swoim wykładowcom więc, i tym dawnym, i tym obecnym, złóżmy najlepsze życzenia wszystkiego najlepszego w ich ciężkim zawodowym trudzie. Nie zapomnijmy tym razem o ich profesjonalnym święcie 5 października.

Tekst Leszek Mikrut

4 komentarze

  1. Osoba komentująca J
    Odpowiedz

    Jak to jest że dzieci coraz mniej a lewackiego roszczeniowego cielska pedagogicznego coraz więcej?Chyba tylko dlatego,żeby kolejne rządzące watahy tworzyły sobie zaplecza wyborcze.

  2. Zaćmiony
    Odpowiedz

    Nie ma się czym chwalić te lenie pracujom po 20 godzin tygodniowo za 10000mieś w budżetówce a ja musze na magazynie robić po 12h dziennie zeby ich utrzymać z podatków

    1. Tomcio
      Odpowiedz

      Moja nauczycielka pracuje również nocami, w soboty i niedziele. To nie tylko zegarowe wejść wyjść z magazynu. Ty po robocie masz jajka do góry. Moja ślęczy czasem do północy nad laptopem. Biega po lasach w weekend nazbierać szyszek i innych materiałów dydaktycznych dla Twojego Bąbelka Kaszojada. Z tych przysłowiowych 20 godzin to ktoś Cię skrzywdził, wmawiając takie głupotki.

    2. Wyuczony Oświecony
      Odpowiedz

      Widzisz, a ty za darmo klepiesz głupoty. Trzeba było się uczyć, to nie siedziałbyś na magazynie.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Prezydent zawetował ustawę o bezpieczeństwie w sieci. Decyzja wywołała polityczną burzę

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą unijny Akt o usługach cyfrowych (DSA). Przepisy miały umożliwić skuteczniejsze reagowanie na nielegalne treści publikowane w internecie, w tym materiały dotyczące wykorzystywania seksualnego dzieci, groźby, oszustwa czy nawoływanie do nienawiści. Głowa państwa podpisała jednocześnie sześć innych ustaw.

45 komentarzy
Kraj

Kierwiński ostro uderzył w autora zawiadomienia na policjantów. „Jesteśmy z Was dumni”

Marcin Kierwiński zabrał głos w sprawie zawiadomienia złożonego do prokuratury na policjantów, którzy podczas krwawego zamachu w Krakowie użyli broni palnej i powstrzymali uzbrojonego napastnika. Minister spraw wewnętrznych i administracji nie krył oburzenia. Zwrócił się bezpośrednio do autora doniesienia, a funkcjonariuszom podziękował za odwagę.

21 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Nowy klub sportowy w Lublinie. Sześć kortów do padla ma być gotowych już w grudniu

Lublin zyska nowe miejsce dla miłośników aktywności fizycznej. W dawnej Galerii Lubelskiej przy Al. Witosa 6 powstaje klub PROPADEL, w którym do dyspozycji graczy będzie sześć kortów do padla. Otwarcie zaplanowano na grudzień 2026 roku. W przyszłości obiekt może zostać rozbudowany, a jego twórcy chcą przyciągnąć zarówno doświadczonych zawodników, jak i osoby, które dopiero zamierzają spróbować swoich sił w tej dyscyplinie.

2 komentarzy
Lubelski biznes

Ściany już stoją. Tak powstaje dziesiąty McDonald’s w Lublinie

Ściany nowej restauracji McDonald’s przy SKENDE SHOPPING w Lublinie już stoją. Do naszej redakcji trafiły zdjęcia i nagrania z drona dokumentujące postępy budowy. Według wcześniejszych zapowiedzi lokal ma przyjąć pierwszych gości w grudniu 2026 roku.

24 komentarzy
Lubelski biznes

ZDiTM w Lublinie wyróżniony w konkursie „Pracodawca Roku 2025”

Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie otrzymał wyróżnienie w kategorii Instytucja Publiczna w konkursie „Pracodawca Roku 2025”. Doceniono działania związane z warunkami pracy, rozwojem zawodowym pracowników oraz aktywizacją zawodową mieszkańców.

17 komentarzy
Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

1 komentarz
Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

1 komentarz

Polityka

Polityka

Surowsze kary za ataki na funkcjonariuszy i przemyt migrantów. Rząd przyjął projekt zmian w prawie

Nawet 20 lat więzienia za organizowanie nielegalnego przekraczania granicy, którego następstwem jest śmierć człowieka, oraz surowsze kary za niebezpieczne ataki na funkcjonariuszy publicznych. Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń. Nowe przepisy mają zwiększyć odpowiedzialność sprawców najpoważniejszych przestępstw.

23 komentarzy
Polityka

Czarzasty chce ukarania Telewizji Republika. Skierował oficjalny wniosek do KRRiT

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wystąpił do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Telewizję Republika. Powodem są materiały dotyczące tragicznych wydarzeń w Krakowie z 7 listopada 2026 roku. W ocenie marszałka niektóre wypowiedzi emitowane przez stację naruszały dobre imię funkcjonariuszy Policji.

41 komentarzy
Polityka

Polityczny spór podczas żałoby narodowej. Radni KO opuścili głosowanie w lubelskim sejmiku

Burzliwa nadzwyczajna sesja Sejmiku Województwa Lubelskiego wywołała zdecydowaną reakcję Koalicji Obywatelskiej. W czasie żałoby narodowej po tragedii w Krakowie radni PiS przeforsowali stanowisko dotyczące Trybunału Konstytucyjnego. Radni KO odmówili udziału w głosowaniu, zarzucając politycznym przeciwnikom wykorzystywanie samorządu do partyjnych rozgrywek. Przedstawiciele ugrupowania wystosowali również apel o szacunek dla polskich policjantów.

22 komentarzy
Polityka

Ostry sprzeciw wobec działań rządu w Trybunale Konstytucyjnym. Sejmik Lubelski alarmuje o zagrożeniu dla samorządów

Sejmik Województwa Lubelskiego stanowczo sprzeciwia się działaniom rządu związanym z sytuacją w Trybunale Konstytucyjnym. W stanowisku przedstawionym przez marszałka Jarosława Stawiarskiego pojawiają się zarzuty dotyczące naruszania zasad podziału władzy, prób przejęcia kontroli nad Trybunałem oraz zagrożeń dla niezależności samorządów. Samorządowcy wyrażają również poparcie dla działań prezydenta Karola Nawrockiego.

12 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Nowe obowiązki firm w walce z mobbingiem. Zmieniają się zasady ochrony pracowników

5 listopada br. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy, a wraz z nią zmiany dotyczące przeciwdziałania mobbingowi oraz nierównego traktowania w miejscu pracy. Dla pracodawców oznacza to nowe obowiązki, w tym m.in. wdrożenie formalnych procedur antymobbingowych. Z kolei pracownicy będą mieli ułatwioną ścieżkę dochodzenia swoich praw.

5 komentarzy
Społeczeństwo

Pieniądze po zmarłym w ZUS nawet po kilkunastu latach. Kto może je otrzymać i jak złożyć wniosek?

Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło 10, 15 lub więcej lat, pieniądze zapisane na jej subkoncie w ZUS mogą nadal przysługiwać uprawnionym. Co ważne, nie zawsze muszą to być członkowie rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, kto ma prawo do tych środków, kiedy ich wypłata nie jest możliwa i jakie formalności należy załatwić.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Rośnie niechęć do Ukraińców w polskim internecie. Nowy raport ujawnia niepokojący trend

W polskim internecie przybywa negatywnych wypowiedzi na temat Ukrainy i Ukraińców. Najnowsza analiza ponad 37 tysięcy publikacji pokazuje wzrost wrogich treści, nasilający się antagonizm polsko-ukraiński i coraz słabszą obecność głosów sprzeciwiających się nienawiści. Największe emocje wywołały spory o UPA, działalność Natalii Panczenko oraz świadczenia dla obywateli Ukrainy. Obraz ten wyłania się z raportu „Cyfrowy dialog – monitoring i interpretacja wizerunku ukraińskiej społeczności w Polsce” zrealizowanego przez Fundację Res Futura oraz Press Club Polska.

22 komentarzy
Społeczeństwo

Obywatelstwo polskie na nowych zasadach. Rząd planuje test, wyższe wymagania i surowszą kontrolę

Uzyskanie polskiego obywatelstwa może stać się znacznie trudniejsze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje zmiany, które przewidują obowiązkowy test z wiedzy o Polsce, wyższe wymagania językowe oraz dokładniejszą weryfikację cudzoziemców. Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim został 27 października 2026 roku wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

11 komentarzy
Społeczeństwo

Polska ma o 165 tys. mieszkańców mniej. Nowe dane o urodzeniach i zgonach

Liczba ludności Polski nadal spada, a urodzeń jest coraz mniej. Wstępne dane za trzy kwartały 2026 roku pokazują jednak również wzrost liczby zawieranych małżeństw i spadek umieralności niemowląt. Pod koniec września kraj liczył około 37,2 mln mieszkańców — o 165 tys. mniej niż rok wcześniej.

16 komentarzy
Społeczeństwo

Jak zwiększyć przyszłą emeryturę? ZUS zaprasza osoby 50+ na szkolenie online

Od czego zależy wysokość emerytury i co można zrobić po pięćdziesiątce, aby zwiększyć przyszłe świadczenie? Te zagadnienia omówi ekspert ZUS podczas szkolenia online „Moja przyszła emerytura”. Spotkanie odbędzie się 22 października o godzinie 10.00. Trwają zapisy.

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Pokaz cyberataku i sztuczna inteligencja w praktyce. CyberLubelskie już we wtorek w Lublinie

Jak zabezpieczyć dane mieszkańców, reagować na cyberataki i bezpiecznie korzystać ze sztucznej inteligencji? Tym zagadnieniom będzie poświęcona konferencja CyberLubelskie 2026, która odbędzie się 17 listopada w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Udział jest bezpłatny, ale wymaga wcześniejszego zgłoszenia i otrzymania potwierdzenia.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na Autopay. Nieuprawniony dostęp do danych dotyczących płatności

Autopay S.A. poinformowała o cyberataku i nieautoryzowanym dostępie do infrastruktury oraz części danych dotyczących przetworzonych płatności. Spółka bezpośrednio powiadamia klientów, których może dotyczyć zdarzenie, i zaleca sprawdzanie historii transakcji.

1 komentarz
Nauka i technologie

Nowoczesne Collegium Anatomicum otwarte w Lublinie. Studenci medycyny zyskali wyjątkową przestrzeń do nauki

Ponad 1630 m² zmodernizowanej przestrzeni, nowoczesne sale sekcyjne, wirtualny stół anatomiczny oraz specjalistyczne pracownie – tak wygląda odnowione Collegium Anatomicum Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 10 listopada. Inwestycja ma znacząco podnieść standard kształcenia przyszłych lekarzy i innych specjalistów medycznych.

4 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na państwowy system ePUAP. Zagrożenie zatrzymane, sprawą zajmuje się ABW

Państwowy system ePUAP stał się celem cyberataku. Jak poinformował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, zagrożenie zostało wykryte i zatrzymane. Trwają prace nad przywróceniem pełnej funkcjonalności platformy, a w wyjaśnienie sprawy zaangażowano Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Fala dezinformacji po zamachu w Krakowie. Ponad 200 milionów wyświetleń fałszywych informacji

Po zamachu terrorystycznym w Krakowie internet zalała fala fałszywych informacji i teorii spiskowych. NASK zgłosił platformom społecznościowym ponad 2 tysiące kont rozpowszechniających dezinformację, w tym zautomatyzowane boty. Najpopularniejsze nieprawdziwe przekazy osiągnęły łącznie ponad 200 milionów wyświetleń. Ministerstwo Cyfryzacji i służby specjalne prowadzą działania mające ograniczyć skalę manipulacji.

16 komentarzy
Nauka i technologie

Europejski Dzień Radonu. Niewidoczny gaz może zagrażać zdrowiu, sprawdź, czy jest w Twoim domu

Radon jest niewidoczny, bezwonny i nie ma smaku. Może przenikać do budynków przez fundamenty oraz nieszczelności w instalacjach, a jego długotrwałe wdychanie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. 7 listopada obchodzimy Europejski Dzień Radonu, który przypomina o zagrożeniu i sposobach ochrony przed tym promieniotwórczym gazem. Eksperci podkreślają znaczenie pomiarów, odpowiedniej wentylacji i zabezpieczenia budynków.

1 komentarz
Nauka i technologie

Złoty medal dla naukowców z Lublina. Ich wegańskie żelki z aronią podbiły międzynarodowe jury

Wegańskie żelki z dodatkiem błonnika z aronii przyniosły naukowcom z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie międzynarodowy sukces. Innowacyjny produkt zdobył złoty medal podczas wystawy wynalazków INOVA 2026 w Zagrzebiu. Polskie rozwiązanie wyróżniono również dwiema nagrodami specjalnymi przyznanymi przez zagraniczne uczelnie.

6 komentarzy