Przejdź do treści
wtorek, 3 listopada 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Lublin miasto inspiracji czy dewastacji? Wandale niszczą wspólne dobro

Rozbite szyby na przystankach, rowery miejskie wrzucane do rzeki, porzucone meble i kolejne przykłady niszczenia miejskiej infrastruktury — takie sygnały coraz częściej trafiają do naszej redakcji od Czytelników. To nie tylko przejaw bezmyślności, ale także realne koszty dla mieszkańców i miasta. Za podobne czyny grozi odpowiedzialność prawna.

fot. nadesłane Czytelnicy

W ostatnich dniach Czytelnicy przesyłają do naszej redakcji zdjęcia pokazujące kolejne przejawy dewastacji mienia w Lublinie. Na fotografiach widać między innymi rozbite szyby w wiacie przystankowej przy ul. Diamentowej, rower miejski wrzucony do rzeki, a także meble porzucone w wodzie. To obrazy, które trudno uznać za przypadkowe. Coraz częściej wyglądają one jak efekt celowego działania osób, które nie mają szacunku dla wspólnej przestrzeni.

W tym kontekście miejskie hasło „Lublin miasto inspiracji” zaczyna, niestety, nabierać gorzkiego znaczenia. Patrząc na kolejne akty wandalizmu, niektórzy mieszkańcy z ironią komentują, że bardziej pasowałoby określenie „Lublin miasto dewastacji”. To mocne słowa, ale trudno się dziwić frustracji osób, które na co dzień korzystają z komunikacji miejskiej, rowerów miejskich, hulajnóg czy terenów rekreacyjnych.

Zniszczony przystanek, rower w rzece i meble w wodzie

Przystanek komunikacji miejskiej to nie ozdoba. To element infrastruktury, z którego korzystają uczniowie, seniorzy, osoby dojeżdżające do pracy i wszyscy mieszkańcy poruszający się po mieście. Rozbita szyba oznacza nie tylko koszt naprawy, ale również realne zagrożenie dla pasażerów. Odłamki szkła mogą doprowadzić do skaleczeń, a uszkodzona wiata przestaje spełniać swoją funkcję.

Podobnie jest z rowerami miejskimi i hulajnogami. To sprzęt, który ma służyć wielu osobom. Wrzucenie roweru do rzeki nie jest żartem ani „wybrykiem”. To niszczenie mienia, utrudnianie korzystania z publicznej usługi i generowanie kosztów, które ostatecznie ponoszą mieszkańcy. Jeszcze trudniej zrozumieć wyrzucanie do rzeki mebli, które powinny trafić do odpowiedniego punktu odbioru odpadów, a nie do środowiska naturalnego.

Skąd bierze się agresja wobec miejskiej infrastruktury?

Pytanie, które zadaje sobie wielu mieszkańców, brzmi: dlaczego? Czy przyczyną jest brak zajęcia, nadmiar alkoholu, potrzeba popisywania się przed znajomymi, czy po prostu bezmyślność i brak poszanowania dla dobra wspólnego? Trudno znaleźć jedno wytłumaczenie, ale skutki są zawsze podobne: zniszczone mienie, brudniejsza przestrzeń publiczna i poczucie, że wspólne dobro nie jest przez wszystkich traktowane poważnie.

Na grupach dzielnicowych w mediach społecznościowych regularnie pojawiają się informacje o kolejnych zachowaniach niezgodnych z prawem. Mieszkańcy publikują zdjęcia uszkodzonych elementów infrastruktury, zaśmieconych terenów, porzuconych przedmiotów i zdewastowanych miejsc. Każde takie zdarzenie pogarsza jakość życia w mieście.

Za wandalizm grozi odpowiedzialność prawna

Niszczenie cudzej rzeczy, jej uszkodzenie lub uczynienie niezdatną do użytku może wiązać się z odpowiedzialnością karną albo wykroczeniową. Kluczowe znaczenie ma między innymi wartość wyrządzonej szkody.

Jeżeli szkoda nie przekracza 800 złotych, sprawca może odpowiadać za wykroczenie. W takim przypadku grozi kara aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Sąd może również orzec obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody albo przywrócenia rzeczy do stanu poprzedniego.

Jeżeli szkoda przekracza tę kwotę, sprawa może zostać zakwalifikowana jako przestępstwo zniszczenia mienia. Za zniszczenie, uszkodzenie albo uczynienie cudzej rzeczy niezdatną do użytku grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W przypadkach mniejszej wagi sprawca może podlegać grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

W praktyce oznacza to, że osoba, która rozbija szybę przystanku, niszczy rower miejski lub uszkadza inny element infrastruktury, musi liczyć się nie tylko z mandatem czy postępowaniem sądowym, ale także z koniecznością pokrycia kosztów naprawy.

Monitoring coraz częściej pomaga ustalić sprawców

Wielu wandalom wydaje się, że pozostają anonimowi. Rzeczywistość bywa jednak inna. Coraz częściej sprawców udaje się ustalić dzięki nagraniom z kamer monitoringu miejskiego, kamer zamontowanych w pojazdach komunikacji, na budynkach, w pobliżu sklepów czy osiedli. Pomocne są również nagrania i zdjęcia przekazywane przez świadków.

Monitoring nie zawsze zapobiega samemu zdarzeniu, ale może odegrać kluczową rolę później – przy identyfikacji osób odpowiedzialnych za zniszczenia. Dlatego każde zgłoszenie od mieszkańców ma znaczenie. Im szybciej informacja o dewastacji trafi do odpowiednich służb, tym większa szansa na ustalenie sprawcy i pociągnięcie go do odpowiedzialności.

To wspólne dobro, za które płacą mieszkańcy

Zniszczona szyba, uszkodzony rower, wrzucone do rzeki meble czy zdewastowany przystanek to nie są „niczyje” rzeczy. To elementy przestrzeni miejskiej, utrzymywane z pieniędzy publicznych, czyli pośrednio z pieniędzy mieszkańców. Każda naprawa, sprzątanie czy wymiana zniszczonych elementów oznacza koszty, które mogłyby zostać przeznaczone na inne potrzeby miasta. Dlatego problem wandalizmu nie powinien być bagatelizowany. Nie chodzi wyłącznie o estetykę. Chodzi o bezpieczeństwo, porządek, odpowiedzialność i szacunek do miejsca, w którym żyjemy.

20 komentarzy

  1. Kim
    Odpowiedz

    Zbyt mało patroli prewencyjnych jest w Lublinie w ciągu nocy, male kary orzekane przez sądy, i dzisiejsi mundorowi są miekim chu…zrobieni. Trzeba poprawić te rzeczy które wymieniłem i problem zniknie sam.

    1. Franio
      Odpowiedz

      Operatorzy kamer są skutecznie szkoleni jak te kamery odwracać, żeby nie zarejestrować wykroczenia.

  2. Franio
    Odpowiedz

    Warto jeszcze wspomnieć o niszczeniu chodników, czyli także naszego dobra wspólnego. Ten wandalizm jest znaczenie bardziej powszechny niż wszystkie pozostałe akty wandalizmu. A do tego zawsze uchodzi on bezkarnie. Bo jeszcze nigdy nie słyszałem, żeby ktoś dostał mandat za wjazd pojazdem o DMC >2,5t na chodnik.

  3. Audiofil
    Odpowiedz

    Piszecie o dewastacji a ja napiszę o kontaktach ze strażą miejską. Na Diamentowej konkretnie naprzeciwko wieżowców czyli ulica Samsonowicza 15 -21 będąca po remoncie przed wieżowcami znajdują się parkingi ale część kierowców wandali stawia swoje pojazdy na wyremontowanych trawnikach. Wiele razy próbowałem zgłosić ten fakt straży miejskiej. Czasem ktoś po 10 minutach odebrał telefon w SM ale interwencji lub jej skutków nie było widać, bo po wielokroć widziałem te same pojazdy parkujące na trawnikach-czyli reakcji SM nie było. Miasto wydaje kupę naszej kasy na funkcjonowanie tej formacji a oni robią łaskę mieszkańcom że pracują w takiej służbie. Kiedyś zobaczyłem nieopodal miejsca o którym pisze samochód straży miejskiej więc zgłaszając fakt wykroczenia powiedziałem o tym dyżurnemu. On je tak stwierdził że strażnicy są zajęci czymś innym i choć są bardzo blisko to muszą wykonywać czynności według zgłoszeń. To jakieś kuriozum 100 m dalej stoi radiowóz a oni nie wykonują czynności bo muszę pojechać na np.Ponikwodę- to jest właśnie marnowanie wspólnych pieniędzy. Czas chyba żeby ktoś przyjrzał się SM i jej funkcjonowaniu.

    1. redakcja
      Odpowiedz

      SM nie interweniuje na terenie należącym do spółdzielni.

      1. Franio
        Odpowiedz

        Wobec rowerzystów lub hulajnogistów reaguje wszędzie.

  4. Pies ogrodnika
    Odpowiedz

    Akt wandalizmu to upust frustracji, wściekłości, zawiści z powodu swojego nieudacznictwa i niemocy.

  5. ngawa
    Odpowiedz

    gdzie patrole piesze? Kupić im gwizdki, a nie coraz to nowsze radiowozy!

  6. aa
    Odpowiedz

    Brak kary i bydło szaleje.
    Jakby jeden z drugim dostali po 5tys kolegium w trybie natychmiastowym to poszłaby fama dalej i kolejny może by się zastanowił czy warto…

  7. .......................,
    Odpowiedz

    Trzeba być zyebem żeby tak wszystko niszczyć.

  8. Lekolowalele
    Odpowiedz

    dzie kamery? inwestycjd nowe nie podwyzki dla ludzi I tak nic nie robiacych I za mordy chamow dewastujadych

  9. Bogdan
    Odpowiedz

    To pewnie studenci. Zamiejsowa hołota…

  10. Tumtum
    Odpowiedz

    Jakiś czas temu przechodząc obok widziałam wieczorem grupę dzieci i wyrostków siedzących na przystanku skrzypcowa. Mówili śpiewnym akcentem. Zasmiewali się udawali że czekają. Gdy wracałam ze sklepu caly przystanek pokryty był farbą spray i bazgrołami. Ich już nie było. Potem co jakiś czas były nowe. Coraz więcej jest teraz poniszczonych zdewastowanych elewacji budynków, przystanków murów bazgrołami mazanymi bez sensu Na przystanku w centrum ogrod saski polegiwal sobie ostatnio ze 2 dni jakiś zaniedbany człowiek.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Policja pod Trybunałem Konstytucyjnym, protest i zawieszenie kierownictwa. Gorąco w Warszawie

Napięta sytuacja przed Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie. Przed gmachem przy alei Szucha pojawiły się znaczne siły policji, a na miejscu zgromadzili się protestujący, w tym politycy Prawa i Sprawiedliwości. W tym samym czasie na stronie TK opublikowano zarządzenie o przerwie w czynnościach prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Kierowanie instytucją miała przejąć sędzia Anna Korwin-Piotrowska. Wydarzenia wywołały gwałtowną reakcję polityczną, a prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i zawrócił do Polski.

46 komentarzy
Kraj

Kolizji podczas Wszystkich Świętych przybywa. Na trasie nie tylko wypadki

Przed nami jeden z najbardziej ruchliwych weekendów w roku. Rok 2025 był najbezpieczniejszym na polskich drogach w historii, a zbliżający się okres Wszystkich Świętych zawsze wymaga od policjantów wzmożonych działań na rzecz bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W okresie 31 października-2 listopada 2025 roku Policja odnotowała 183 wypadki, w których życie straciło 14 osób, a 234 zostały ranne. Niezmiennie problemem na polskich drogach pozostaje alkohol - spośród wskazanych wypadków w 9 przypadkach sprawca był nietrzeźwy. Pamiętajmy też, że w czasie wzmożonego ruchu częściej dochodzi także do awarii i niespodziewanych zdarzeń.

6 komentarzy
Kraj

Zapomniane mogiły ukryte w polskich lasach. Przed Wszystkimi Świętymi leśnicy przywracają im pamięć

Wśród drzew, z dala od uczęszczanych szlaków, kryją się mogiły powstańców, żołnierzy, ofiar wojen oraz cmentarze dawnych mieszkańców nieistniejących już miejscowości. Przed Wszystkimi Świętymi leśnicy w całej Polsce porządkują te miejsca, naprawiają ogrodzenia i zapalają znicze. Dzięki ich pracy zapomniane groby i świadectwa historii nie znikają z pamięci kolejnych pokoleń.

3 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Ściany już stoją. Tak powstaje dziesiąty McDonald’s w Lublinie

Ściany nowej restauracji McDonald’s przy SKENDE SHOPPING w Lublinie już stoją. Do naszej redakcji trafiły zdjęcia i nagrania z drona dokumentujące postępy budowy. Według wcześniejszych zapowiedzi lokal ma przyjąć pierwszych gości w grudniu 2026 roku.

24 komentarzy
Lubelski biznes

ZDiTM w Lublinie wyróżniony w konkursie „Pracodawca Roku 2025”

Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie otrzymał wyróżnienie w kategorii Instytucja Publiczna w konkursie „Pracodawca Roku 2025”. Doceniono działania związane z warunkami pracy, rozwojem zawodowym pracowników oraz aktywizacją zawodową mieszkańców.

16 komentarzy
Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

1 komentarz
Lubelski biznes

Trzy medale dla Perły. Lubelskie piwa znów docenione przez ekspertów

Lubelska Perła znów ma powody do świętowania. Piwa z Browaru Perła - Browary Lubelskie zdobyły trzy medale w konkursie Good Beer International 2026. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno tegoroczna nowość, jak i piwa dobrze znane miłośnikom lubelskiego browaru.

27 komentarzy

Polityka

Polityka

Hołownia ostro o wydarzeniach w Trybunale Konstytucyjnym. „Przynoszą Polsce wstyd”. Apel do prezydenta i premiera

Szymon Hołownia zdecydowanie skrytykował wydarzenia, do których doszło w nocy z 30 na 31 października wokół Trybunału Konstytucyjnego. Polityk Polski 2050 ocenił, że eskalacja konfliktu szkodzi wizerunkowi Polski i pogłębia kryzys instytucjonalny. Jednocześnie zaapelował do prezydenta Karola Nawrockiego i premiera Donalda Tuska o pilne rozmowy i wspólne rozwiązanie sporu.

21 komentarzy
Polityka

Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym. Prezydent Karol Nawrocki mówi o siłowym przejęciu i zwołuje pilne konsultacje

Nocne wydarzenia w Trybunale Konstytucyjnym doprowadziły do ostrego konfliktu między prezydentem a rządem. Karol Nawrocki oskarżył osoby, które przejęły kierowanie TK, o naruszenie porządku konstytucyjnego i wezwał do wycofania policji z terenu Trybunału. W nocy z 30 na 31 października prezydent osobiście pojawił się w siedzibie instytucji. Na sobotę zwołał pilne konsultacje z przedstawicielami sił parlamentarnych.

28 komentarzy
Polityka

Marek Woch w Białej Podlaskiej. Otwarta dyskusja o kryzysie wokół Trybunału Konstytucyjnego

Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego, praworządność i polityczne spory dotyczące funkcjonowania państwa – to główne zagadnienia spotkania z Markiem Wochem, przewodniczącym Ogólnopolskiej Federacji „Bezpartyjni i Samorządowcy”. Wydarzenie odbędzie się w piątek, 30 października, w Białej Podlaskiej. Organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych mieszkańców. Wstęp jest bezpłatny.

8 komentarzy
Polityka

Krzysztof Bosak odwiedzi Lubelszczyznę. Spotkania z mieszkańcami w Łukowie i Zamościu już 7 i 8 listopada

Wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak przyjedzie do województwa lubelskiego w dniach 7–8 listopada 2026 roku. W ramach jesiennej trasy po Polsce polityk odwiedzi zakłady produkcyjne, spotka się z przedstawicielami lokalnych środowisk oraz weźmie udział w dwóch otwartych spotkaniach z mieszkańcami Łukowa i Zamościa. Głównymi tematami rozmów będą gospodarka, sytuacja przedsiębiorców i problemy regionu.

3 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Rośnie niechęć do Ukraińców w polskim internecie. Nowy raport ujawnia niepokojący trend

W polskim internecie przybywa negatywnych wypowiedzi na temat Ukrainy i Ukraińców. Najnowsza analiza ponad 37 tysięcy publikacji pokazuje wzrost wrogich treści, nasilający się antagonizm polsko-ukraiński i coraz słabszą obecność głosów sprzeciwiających się nienawiści. Największe emocje wywołały spory o UPA, działalność Natalii Panczenko oraz świadczenia dla obywateli Ukrainy. Obraz ten wyłania się z raportu „Cyfrowy dialog – monitoring i interpretacja wizerunku ukraińskiej społeczności w Polsce” zrealizowanego przez Fundację Res Futura oraz Press Club Polska.

21 komentarzy
Społeczeństwo

Obywatelstwo polskie na nowych zasadach. Rząd planuje test, wyższe wymagania i surowszą kontrolę

Uzyskanie polskiego obywatelstwa może stać się znacznie trudniejsze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje zmiany, które przewidują obowiązkowy test z wiedzy o Polsce, wyższe wymagania językowe oraz dokładniejszą weryfikację cudzoziemców. Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim został 27 października 2026 roku wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

11 komentarzy
Społeczeństwo

Polska ma o 165 tys. mieszkańców mniej. Nowe dane o urodzeniach i zgonach

Liczba ludności Polski nadal spada, a urodzeń jest coraz mniej. Wstępne dane za trzy kwartały 2026 roku pokazują jednak również wzrost liczby zawieranych małżeństw i spadek umieralności niemowląt. Pod koniec września kraj liczył około 37,2 mln mieszkańców — o 165 tys. mniej niż rok wcześniej.

16 komentarzy
Społeczeństwo

Jak zwiększyć przyszłą emeryturę? ZUS zaprasza osoby 50+ na szkolenie online

Od czego zależy wysokość emerytury i co można zrobić po pięćdziesiątce, aby zwiększyć przyszłe świadczenie? Te zagadnienia omówi ekspert ZUS podczas szkolenia online „Moja przyszła emerytura”. Spotkanie odbędzie się 22 października o godzinie 10.00. Trwają zapisy.

Społeczeństwo

Sąd orzekł przepadek samochodu. RPO wskazuje na niewyjaśnioną kwestię własności

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w sprawie przepadku auta należącego — według ustaleń ujawnionych po wyroku — do ojca skazanego. Zdaniem RPO sąd przed wydaniem orzeczenia nie sprawdził dostatecznie, kto był właścicielem pojazdu, mimo sprzecznych deklaracji oskarżonego.

11 komentarzy
Społeczeństwo

ZUS wykrył nieprawidłowości w 88 proc. kontroli w Lubelskiem

Prawie 1,2 tys. kontroli i ponad tysiąc spraw z nieprawidłowościami — to wyniki działań ZUS w województwie lubelskim od stycznia do sierpnia 2026 roku. Łączny skutek finansowy wykrytych błędów wyniósł 11,1 mln zł. Zakład coraz skuteczniej wskazuje płatników, u których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.

7 komentarzy
Społeczeństwo

Składki ZUS opłacisz w telefonie. Nowa funkcja w mZUS dla Płatnika

Przedsiębiorcy mogą już opłacać składki bezpośrednio w aplikacji mZUS dla Płatnika. Nowa funkcja umożliwia przekazanie należności z kont w obsługiwanych bankach, a koszt pojedynczego przelewu wynosi 55 groszy. ZUS zapowiada także kolejne możliwości płatności.

3 komentarzy

Zdrowie i styl życia

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Naukowcy z Lublina opatentowali nową metodę wykrywania składników mięsa. To może pomóc w walce z fałszowaniem żywności

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie opracowali i opatentowali innowacyjną metodę pozwalającą wykrywać obecność wątroby wieprzowej w produktach spożywczych. Wynalazek umożliwia dokładniejszą identyfikację tkanek zwierzęcych wykorzystywanych w produkcji żywności. Rozwiązanie może w przyszłości wspierać laboratoria kontrolne w wykrywaniu zafałszowań i skuteczniejszej ochronie konsumentów.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Politechnika Lubelska będzie kształcić pilotów i mechaników lotniczych. Znamy plany uczelni

Politechnika Lubelska przygotowuje nowy kierunek studiów, który umożliwi kształcenie przyszłych pilotów i mechaników lotniczych. Uczelnia nawiązała już współpracę z firmą Navcom Systems Fly, odpowiedzialną za szkolenia praktyczne. Pierwsi studenci mają rozpocząć naukę w roku akademickim 2028/2029. Zainteresowanie nową ofertą może być duże, ponieważ liczba kandydatów na studia lotnicze znacznie przewyższa dostępne miejsca.

9 komentarzy
Nauka i technologie

Trwalsze drogi ze starego asfaltu. Projekt trzech politechnik za ponad 11,5 mln zł

Blisko 50 naukowców, doktorantów i studentów z politechnik w Lublinie, Poznaniu i Gdańsku pracuje nad technologią, która ma pozwolić na ponowne wykorzystanie zużytego asfaltu niskiej jakości. Cel to trwalsze nawierzchnie, niższe koszty produkcji i mniejsze obciążenie środowiska. Według założeń z efektów badań kierowcy mogliby skorzystać za około trzy lata.

3 komentarzy
Nauka i technologie

Resort chce granicy 15 lat w mediach społecznościowych. Gawkowski żąda skuteczniejszej ochrony dzieci

Skuteczna weryfikacja wieku, szybsze usuwanie szkodliwych treści i sprawniejsza współpraca z polskimi służbami — takich działań od platform cyfrowych oczekuje wicepremier Krzysztof Gawkowski. Ministerstwo Cyfryzacji dąży również do wprowadzenia granicy 15 lat dla dostępu do serwisów społecznościowych. Podczas spotkania z przedstawicielami firm wskazano na niewystarczającą ochronę najmłodszych użytkowników.

11 komentarzy
Nauka i technologie

Atak hakerski na FELG. Firma zakończyła analizę i powiadamia placówki medyczne

FELG Software poinformowała o zakończeniu analizy zdarzenia bezpieczeństwa i zidentyfikowaniu placówek, których ono dotyczyło. W aktualizacji z 7 października spółka przekazała, że rozpoczyna wysyłkę indywidualnych powiadomień. Placówki objęte zdarzeniem mają otrzymać także pakiet dokumentów i rozwiązań umożliwiających zgłoszenie naruszenia oraz poinformowanie pacjentów.