Po pojawieniu się informacji o rosyjskich rakietach, które naruszyły polską przestrzeń powietrzną, w internecie zaczęły krążyć liczne nieprawdziwe przekazy. W sieci publikowano między innymi materiały podważające skuteczność polskiej obrony powietrznej, a także zdjęcia wygenerowane przez sztuczną inteligencję.
W piątek Centrum Walki z Dezinformacją zwróciło uwagę na dużą falę tych fałszywych informacji. Wśród najczęściej powielanych przekazów znalazły się twierdzenia podważające możliwości polskiej obrony powietrznej, sugestie o rzekomej ukraińskiej prowokacji oraz oskarżenia pod adresem polskich władz o sztuczne wyolbrzymianie zagrożenia.
Pojawiały się również teorie spiskowe, według których Ukraina miała celowo przepuszczać rosyjskie pociski w kierunku Polski. Tego rodzaju wpisy budowały atmosferę niepewności i podważały zaufanie do oficjalnych komunikatów.
Zdjęcia wygenerowane przez AI miały udawać prawdziwe fotografie
Szczególnie dużo wątpliwości wzbudzały materiały publikowane w mediach społecznościowych. Użytkownicy natrafiali na obrazy przedstawiające rakiety leżące na ziemi, które w rzeczywistości zostały wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji.
Mimo że część grafik była opatrzona wyraźnym oznaczeniem „grafika poglądowa”, niektórzy internauci przedstawiali je jako autentyczne zdjęcia z miejsca zdarzenia. W komentarzach pojawiały się między innymi sugestie, że pocisk został przywieziony i położony na ziemi, a brak widocznego krateru miał świadczyć o upozorowaniu całej sytuacji.
Nie brakowało osób, które próbowały prostować te informacje i wyjaśniać, że publikowane obrazy nie są prawdziwymi fotografiami. Nie wszyscy jednak przyjmowali te wyjaśnienia. Część użytkowników nadal powielała teorie o rzekomej mistyfikacji, określając całą sytuację jako „szopkę” czy „cyrk”.
Fałszywe informacje trafiają do służb. Możliwe kolejne zatrzymania
Do sprawy odniósł się w niedzielę wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Podczas wydarzenia HackNation w Bydgoszczy został zapytany o działania podejmowane wobec osób rozpowszechniających nieprawdziwe informacje.
Jak przekazał, zgłoszenia dotyczące dezinformacji są kierowane do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, policji oraz innych służb, które mogą ocenić, czy doszło do naruszenia prawa.
Minister przypomniał, że po wcześniejszym akcie terrorystycznym w Krakowie dochodziło do zatrzymań osób rozpowszechniających fałszywe informacje. Nie wykluczył, że podobne działania mogą zostać podjęte również w obecnej sprawie.
O tym, jakie kroki zostaną podjęte, mają decydować właściwe służby. To one będą również przekazywać informacje o ewentualnych dalszych działaniach.
Rosyjskie boty i trolle, ale także polscy użytkownicy
Gawkowski wskazał, że za rozpowszechnianiem części fałszywych przekazów stoją rosyjskie boty i trolle, których celem jest wywoływanie niepokoju oraz sianie paniki wśród mieszkańców Polski.
Zwrócił jednak uwagę, że problem nie ogranicza się wyłącznie do zorganizowanych działań prowadzonych z zewnątrz. Nieprawdziwe treści są udostępniane także przez polskich influencerów i zwykłych użytkowników internetu, którzy nie weryfikują informacji przed ich dalszym przekazaniem.
W ten sposób, często nieświadomie, stają się oni częścią mechanizmu rozpowszechniania dezinformacji.
Minister podkreślił, że w obecnej sytuacji szczególnie ważne jest sprawdzanie źródeł publikowanych wiadomości i zachowanie ostrożności wobec materiałów pojawiających się w mediach społecznościowych.