Od 16 listopada 2026 roku śmigłowiec W-3A Sokół wykorzystywany przez Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe nie bierze udziału w akcjach ratowniczych. Maszyna została wyłączona z użytkowania i skierowana do zakładów Leonardo PZL-Świdnik, gdzie przechodzi doroczny przegląd techniczny. Tym razem zakres prac będzie jednak znacznie szerszy niż podczas standardowego serwisu.
Obejmuje bowiem również przegląd główny śmigłowca. Całe przedsięwzięcie ma wartość ponad 15 mln zł i zostało podzielone na dwa etapy. Drugi zaplanowano na przyszły rok. Finansowanie pochodzi ze środków Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Celem jest przedłużenie eksploatacji wysłużonej maszyny do 2032 roku. Pozwoli to ratownikom zyskać czas na zakup nowego śmigłowca oraz przygotowanie załóg do obsługi następcy Sokoła.
Wojsko przejęło zabezpieczenie lotnicze TOPR
Nieobecność śmigłowca TOPR nie oznacza, że ratownicy zostali pozbawieni wsparcia z powietrza. Na mocy decyzji ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza zadania te przejęło Wojsko Polskie.
Od 16 listopada do 13 grudnia 2026 roku w Zakopanem stacjonuje wojskowy śmigłowiec W-3 Sokół z 3. Skrzydła Lotnictwa Transportowego. Do dyspozycji ratowników pozostaje również załoga lotniczo-techniczna.
W zabezpieczeniu działań uczestniczą żołnierze z 3. Skrzydła Lotnictwa Transportowego, 33. Powidzkiej Bazy Lotnictwa Transportowego, 1. Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej w Powidzu oraz 2. Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej w Mińsku Mazowieckim. Załogi będą zmieniać się co tydzień.
Nie jest to pierwsza taka sytuacja. Wojsko wspiera TOPR podczas okresowych przeglądów i remontów śmigłowca już od 2019 roku. Co istotne, ratownicy nie powinni odczuć zmiany w codziennej pracy, ponieważ zarówno ich maszyna, jak i wojskowy śmigłowiec zastępczy należą do rodziny W-3 Sokół.
Śmigłowiec TOPR ma za sobą ponad 30 lat historii
Historia Sokołów w Tatrzańskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym sięga początku lat 90. Pierwszy egzemplarz W-3A przeznaczony dla ratowników zszedł z taśm produkcyjnych w Świdniku 12 lutego 1993 roku. Kilka dni później, 18 lutego, odbył się jego symboliczny chrzest, a w marcu maszyna rozpoczęła dyżury ratownicze. Był to dar Kancelarii Prezydenta Lecha Wałęsy dla TOPR.
Obecnie wykorzystywany przez ratowników egzemplarz jest już trzecią maszyną tego typu w historii TOPR. Poprzedni śmigłowiec uległ katastrofie w 1994 roku, w której zginęło czterech członków załogi i ratowników. Kolejny służył do 2003 roku. Obecny trafił do Zakopanego w 2005 roku.
Przez lata Sokół stał się jednym z najważniejszych narzędzi ratowników w Tatrach. Umożliwia szybkie dotarcie do poszkodowanych w trudno dostępnych miejscach, ewakuację ze stromych ścian oraz transport rannych do szpitala.
Skala wykorzystania maszyny pokazuje, jak istotną rolę odgrywa ona w górskim ratownictwie. Tylko podczas tegorocznego sezonu letniego TOPR odnotował 541 wezwań pomocy. Z wykorzystaniem śmigłowca ratowano 156 osób, co oznacza wzrost o blisko 80 procent w porównaniu z latem 2025 roku.
Przedłużenie eksploatacji obecnego Sokoła do 2032 roku ma zapewnić ratownikom ciągłość działania do czasu zakupu fabrycznie nowej maszyny. Środki na jej zakup mają pochodzić z budżetu państwa.