Czy płyta OSB nadaje się do szalowania?
Płyty OSB powstają ze sprasowanych wiórów drewnianych, ułożonych warstwowo i spojonych żywicami. Wykorzystuje się je do poszyć dachowych, ścian oraz tymczasowych form betonowych. Przy pracach wymagających odporności na okresowe zawilgocenie stosuje się przede wszystkim odmianę OSB/3. Nie oznacza to jednak pełnej wodoodporności płyty. Przeznaczając OSB na szalunki, należy sprawdzić zalecenia producenta i dopasować grubość arkuszy do obciążeń podczas betonowania.
Ograniczenia ujawniają się przy kontakcie z mokrą mieszanką. Krawędzie i miejsca przecięcia chłoną wodę, a dłuższe zawilgocenie może powodować ich pęcznienie. Struktura wiórów bywa widoczna na odciśniętej powierzchni betonu. Materiał sprawdza się zwłaszcza w prostych deskowaniach, gdy nie jest wymagana gładka faktura odlewu. Przed kolejnym zalaniem trzeba ocenić stan arkuszy, szczególnie przy łączeniach i otworach po mocowaniach.
Dlaczego sklejka jest częstym wyborem do deskowań?
Sklejka szalunkowa powstaje z cienkich warstw drewna, których włókna układają się naprzemiennie w różnych kierunkach. Taka budowa zapewnia dobre właściwości mechaniczne i ogranicza odkształcenia. Odmiany do formowania betonu często mają obustronną powłokę z filmu fenolowego. Ogranicza ona nasiąkanie powierzchni i ułatwia oddzielenie płyty od stwardniałego odlewu. Materiał wykorzystuje się między innymi przy wykonywaniu fundamentów, ścian, słupów i stropów.
Gładkie lico sklejki powlekanej pozwala uzyskać beton wymagający mniej poprawek wykończeniowych. Panele można też wykorzystywać ponownie, jeśli ich stan techniczny odpowiada wymaganiom deskowania. Liczba cykli zależy od klasy wyrobu, sposobu obchodzenia się z nim i warunków na budowie. Uszkodzenie filmu lub rozwarstwienie mogą uniemożliwić ponowne użycie. Sam materiał nie gwarantuje więc określonej liczby betonowań – potrzebna jest kontrola przed każdym montażem.
OSB czy sklejka? Cena to nie wszystko
OSB zwykle kosztuje mniej za arkusz niż sklejka przeznaczona do kontaktu z betonem. Przy jednorazowej, niewielkiej formie różnica w wydatkach początkowych może przemawiać za płytą wiórową. Inaczej wygląda rachunek przy kolejnych etapach robót, gdy poszycie można przekładać między stanowiskami. Wówczas koszt materiału warto podzielić przez liczbę możliwych użyć, uwzględniając czas czyszczenia, naprawy oraz odpad po docinaniu.
Arkusze o różnych wymiarach mają inną powierzchnię, dlatego przy porównywaniu ofert należy przeliczyć koszt na metr kwadratowy. Znaczenie ma także format potrzebny do wykonania ściany lub stropu – nadmiar wąskich odcinków zwiększa liczbę połączeń i prac montażowych. Przy planowaniu zakupów przydaje się dobry sklep z szalunkami budowlanymi i systemowymi, w którym można sprawdzić przeznaczenie poszczególnych rodzajów poszycia.
Jakie parametry poszycia trzeba sprawdzić przed montażem?
Podczas betonowania płyty przekazują nacisk świeżej mieszanki na elementy podpierające. Ich sztywność i wytrzymałość muszą zatem odpowiadać projektowi deskowania. Nadmierny rozstaw podpór może prowadzić do ugięcia poszycia, a nieszczelne styki do wypływania zaczynu cementowego. Przed zakupem warto skontrolować też trzy kwestie:
- zgodność z systemem deskowania – sposób osadzenia płyty w ramie oraz jej mocowania;
- rodzaj klejenia – deklarowana odporność spoin na działanie wilgoci;
- płaskość arkusza – odkształcenia mogą utrudnić zestawienie równej formy.
Rodzaj betonowanego elementu wpływa na wybór płyt
Wysokie ściany i słupy wymagają uwzględnienia parcia świeżej mieszanki, zależnego między innymi od tempa jej układania i konsystencji. Przy stropach wykonawca musi kontrolować rozpiętości między dźwigarami, a przy narożnikach – sposób usztywnienia formy. Obliczenia powinny obejmować cały układ deskowania, a nie wyłącznie pojedyncze arkusze. Znaczenie ma również możliwość ich docinania do wąskich i nieregularnych fragmentów konstrukcji.
Poszycie szalunku należy dobierać do całego projektu
Jeśli deskowanie ma służyć do kilku betonowań, a powierzchnia elementu pozostanie widoczna, zwykle uzasadniony jest zakup sklejki przeznaczonej do takich prac. Przy prostych, jednorazowych formach można rozważyć OSB o parametrach potwierdzonych przez producenta. Po demontażu panele należy oczyścić i osłonić przed deszczem. Przykłady poszyć do deskowań, w tym sklejki i płyty trójwarstwowe, znajdziesz tutaj: https://szaluj.pl/pl/11-poszycia.
