Co PPWR zmienia w projektowaniu etykiet na opakowania?
PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) to unijne rozporządzenie 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Wprowadza wspólne dla całej Unii Europejskiej zasady projektowania, produkcji, oznakowania i gospodarowania zużytymi opakowaniami. Jego celem jest ograniczenie ilości odpadów oraz zwiększenie możliwości ponownego wykorzystania i recyklingu materiałów. Przepisy dotyczą opakowań z tworzyw sztucznych, papieru, szkła i metalu, a obowiązki obejmują również mniejsze przedsiębiorstwa.
Zmiany dotyczą także etykiet, ponieważ ich materiał, klej czy powłoka mogą utrudniać przetwarzanie opakowania po zużyciu. PPWR przewiduje również wprowadzenie jednolitych oznaczeń informujących o składzie materiałowym, aby ułatwić konsumentom segregację odpadów. Obowiązek ich stosowania zacznie obowiązywać od 12 sierpnia 2028 roku lub 24 miesiące po wejściu w życie odpowiednich aktów wykonawczych – zależnie od tego, który termin będzie późniejszy.
PPWR a etykiety – czy materiał etykiety ma znaczenie dla recyklingu?
Przy ocenie możliwości recyklingu opakowania bierze się pod uwagę również naklejki i zastosowane kleje. Etykiety samoprzylepne powinny być dostosowane do rodzaju podłoża oraz sposobu jego przetwarzania. Przykładowo papierowa naklejka na plastikowej butelce może utrudniać odzysk tworzywa, jeśli nie da się jej usunąć podczas procesu technologicznego. Nie oznacza to jednak, że oba elementy muszą być wykonane z tego samego surowca. Istotne jest, aby zastosowane materiały nie utrudniały późniejszego recyklingu.
Od 2030 roku opakowania będą musiały spełniać wymagania dotyczące przydatności do recyklingu w klasach A, B lub C, zgodnie z terminami określonymi w PPWR. Przed wyborem oznaczeń warto więc sprawdzić dokumentację techniczną dostawcy, zwłaszcza informacje o rodzaju materiału, właściwościach warstwy klejącej i możliwości jej usunięcia podczas przetwarzania odpadów. Pozwoli to ustalić, czy obecne rozwiązanie spełnia wymagania, czy konieczna będzie zmiana surowca lub kleju.
Jakie informacje trzeba będzie umieszczać na etykietach?
PPWR przewiduje wprowadzenie wspólnych oznaczeń informujących o składzie materiałowym opakowania. Konsument ma na ich podstawie rozpoznać, do jakiego rodzaju odpadów należy zakwalifikować zużyty pojemnik. Szczegółowy wygląd symboli zostanie określony w odpowiednich przepisach wykonawczych. Nie ma więc obecnie podstaw, aby samodzielnie projektować oznaczenia i przedstawiać je jako oficjalne symbole PPWR. Firmy powinny śledzić publikację wzorów, zanim zlecą druk nowych wersji etykiet.
Oznakowanie wynikające z PPWR będzie funkcjonować obok informacji wymaganych przez inne przepisy. Na opakowaniach nadal mogą znajdować się dane producenta, skład produktu, termin przydatności czy instrukcja użycia. Pozostaje również miejsce na elementy identyfikacji marki. Etykiety PPWR firmowe z logo mogą zawierać zarówno informacje handlowe, jak i wymagane oznaczenia, jeśli ich projekt zapewnia odpowiednią czytelność. Warto uwzględnić miejsce na nowe symbole podczas przygotowywania kolejnych wersji opakowań.
Od kiedy obowiązują nowe wymagania PPWR?
Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 roku, jednak nowe wymagania zaczynają obowiązywać w różnych terminach. Od 12 sierpnia 2026 roku producenci muszą m.in. przeprowadzać ocenę zgodności opakowań z przepisami oraz przygotowywać dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE. Na wprowadzenie jednolitych oznaczeń materiałowych przewidziano więcej czasu. Z kolei wymagania dotyczące możliwości recyklingu będą stosowane od 2030 roku lub później, zgodnie z harmonogramem określonym w rozporządzeniu.
Najważniejsze daty, które warto znać to:
- 12 sierpnia 2026 r. – rozpoczęcie stosowania większości przepisów PPWR, w tym obowiązków dotyczących oceny zgodności opakowań;
- 12 lutego 2028 r. – wymóg kompostowalności wybranych produktów, w tym samoprzylepnych naklejek umieszczanych na owocach i warzywach;
- 12 sierpnia 2028 r. lub później – obowiązek umieszczania na opakowaniach jednolitych symboli informujących o rodzaju materiału, z którego zostały wykonane;
- 1 stycznia 2030 r. lub później – obowiązek spełniania określonych wymagań dotyczących możliwości recyklingu opakowań.
Jak przygotować etykiety i naklejki na świece zgodne z PPWR?
Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie materiałów stosowanych w obecnych opakowaniach. Należy ustalić, z jakiego tworzywa wykonano pojemnik, jaki rodzaj naklejki został na nim umieszczony i czy klej może utrudniać recykling. Warto poprosić dostawcę etykiet o dane techniczne dotyczące materiału, warstwy klejącej oraz możliwości przetwarzania odpadów. Takie informacje pomogą ocenić, czy konieczna będzie zmiana dotychczasowego rozwiązania.
Przy opracowywaniu nowych wzorów można od razu przewidzieć miejsce na dodatkowe symbole i informacje. Dotyczy to również produktów sprzedawanych pod własną marką, dla których przygotowywane są naklejki spersonalizowane na zamówienie do druku. Przed zatwierdzeniem projektu należy sprawdzić zarówno treść oznaczeń, jak i właściwości zastosowanych materiałów. Sama zmiana grafiki nie wystarczy, jeśli etykieta utrudnia recykling opakowania albo nie spełnia innych obowiązujących wymagań.
PPWR a etykiety na świece – kto odpowiada za zgodność opakowania z przepisami?
Obowiązki wynikające z PPWR dotyczą producentów, importerów i dystrybutorów, choć zakres odpowiedzialności poszczególnych podmiotów jest różny. Wytwórca przeprowadza ocenę zgodności i przygotowuje wymaganą dokumentację. Importer musi natomiast sprawdzić, czy opakowanie spełnia odpowiednie wymagania przed wprowadzeniem go na rynek UE. Jeżeli przedsiębiorca sprzedaje opakowanie pod własną marką lub zmienia je w sposób wpływający na zgodność, może przejąć obowiązki wytwórcy.
Naruszenie przepisów może prowadzić do konieczności poprawienia oznakowania, wycofania produktów z obrotu lub zastosowania innych środków przewidzianych prawem. Państwa członkowskie mają określić sankcje za nieprzestrzeganie PPWR do 12 lutego 2027 roku. Weryfikacja etykiet przed zamówieniem większego nakładu pozwala uniknąć kosztów związanych z wymianą niezgodnych oznaczeń. Szczególnie istotne jest sprawdzenie projektów przygotowywanych na kilka rynków europejskich, ponieważ nowe zasady będą stosowane w całej Unii.
