Świdnik ma dziś urodziny. 72 lata temu na mapie pojawiło się miasto, które wyrosło na lotnictwie

Wszystko zaczęło się od Adampola

Choć obecny Świdnik jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych miast Lubelszczyzny, jego historia sięga znacznie dalej niż połowa XX wieku. Pierwsze wzmianki o Świdniku pochodzą już z 1392 roku. W źródłach pojawia się wówczas Świdnik Wielki, a miejscowość była lokowana na prawie niemieckim. Przez kolejne stulecia funkcjonowała jednak przede wszystkim jako wieś.

Przełom nastąpił dopiero w XIX i XX wieku. W 1877 roku przez Świdnik poprowadzono kolej, co miało ogromne znaczenie dla rozwoju miejscowości. Z czasem zaczęto również dostrzegać wyjątkowy mikroklimat tych terenów. W pobliskim Adampolu powstało letnisko i uzdrowisko, do którego przyjeżdżali mieszkańcy Lublina. Ostatecznie jednak przyszłość tego miejsca miała zostać związana nie z wypoczynkiem, lecz z lotnictwem i przemysłem.

W 1935 roku rozpoczęto budowę lotniska. Dwa lata później było ono gotowe, a przy nim powstała szkoła przygotowująca przyszłych pilotów. Uroczyste otwarcie Cywilnej Szkoły Pilotów Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej odbyło się w czerwcu 1939 roku.

Wybuch wojny brutalnie przerwał rozwój tego miejsca. Lotnisko zostało zbombardowane już we wrześniu 1939 roku, a w kolejnych latach było wykorzystywane przez Niemców. W 1944 roku, przed wycofaniem się, okupanci zniszczyli infrastrukturę lotniska.

Fabryka zmieniła Świdnik na zawsze

Po wojnie rozpoczął się kolejny, najważniejszy etap w historii miasta. W 1949 roku rozpoczęto przygotowania do budowy Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego. Zakład powstał rok później, a w 1951 roku rozpoczął działalność.

Wraz z fabryką zaczęła rosnąć cała okolica . Budowano mieszkania, szkoły, drogi i kolejne obiekty użyteczności publicznej. Do Świdnika przyjeżdżali ludzie z różnych części regionu, znajdując zatrudnienie w rozwijającym się zakładzie.

To właśnie dynamiczny rozwój osiedla sprawił, że w 1954 roku zapadła decyzja o nadaniu mu statusu miasta. Rozporządzenie wydano 7 października, a weszło ono w życie 13 listopada tego samego roku. Nowe miasto otrzymało nazwę Świdnik.

W momencie uzyskania praw miejskich mieszkało tutaj około 7 tysięcy osób.

Miasto motocykli i śmigłowców

Przez kolejne dekady Świdnik rozwijał się w ogromnym tempie. Symbolem miasta stała się Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego, która z czasem zaczęła produkować śmigłowce.

W Świdniku powstawały m.in. licencyjne śmigłowce SM-1, a później kolejne konstrukcje, w tym SM-2, W-3 Sokół, Anakonda i SW-4. Zakład zasłynął również produkcją motocykli WSK.

Motocykle ze Świdnika przez lata były jednym z najbardziej charakterystycznych produktów polskiego przemysłu. W rekordowym 1974 roku z miejscowej fabryki wyjechało 105 tysięcy motocykli, a do 1985 roku wyprodukowano ich ponad 2 miliony.

Rozwijało się również samo miasto. W latach 50., 60. i 70. powstawały kolejne osiedla, szkoły, przychodnie, szpital, kino i inne obiekty potrzebne rosnącej społeczności.

Świdnik dzisiaj

Dziś Świdnik jest miastem liczącym około 40 tysięcy mieszkańców i pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków przemysłu lotniczego w regionie. Jego charakter nadal w dużej mierze wyznacza lotnictwo — działa tutaj Leonardo PZL-Świdnik, a miasto jest również gospodarzem Portu Lotniczego Lublin.

Lotnicze tradycje Świdnika są zresztą widoczne nie tylko w zakładach przemysłowych. To element tożsamości miasta, które w ciągu kilkudziesięciu lat przeszło drogę od niewielkiej miejscowości i letniska do nowoczesnego ośrodka miejskiego.

Współczesny Świdnik to również nowe inwestycje, rozwój zabudowy mieszkaniowej, infrastruktury oraz inicjatywy kierowane bezpośrednio do mieszkańców. Przykładem jest tegoroczny budżet obywatelski, w ramach którego mieszkańcy do 7 października wybierają projekty, na które przeznaczony zostanie 1 mln zł.

Miasto nadal rozwija także swój przemysłowy potencjał. W 2026 roku podpisano porozumienie inwestycyjne dotyczące projektu Leonardo PZL-Świdnik związanego z produkcją śmigłowca AW149.

72 lata od narodzin miasta

7 października 1954 roku był więc momentem przełomowym. Choć historia Świdnika sięga średniowiecza, właśnie wtedy rozpoczął się formalnie miejski rozdział jego dziejów.

Od Adampola, przez przedwojenne lotnisko, budowę WSK, motocykle i śmigłowce, aż po współczesne miasto położone tuż obok Lublina — Świdnik przez ponad siedem dekad przeszedł ogromną przemianę.

Dziś mieszkańcy mogą świętować 72. urodziny miasta, które swoją tożsamość zbudowało wokół ludzi, przemysłu i lotnictwa. I choć zmieniają się czasy, jedno pozostaje niezmienne — Świdnik nadal mocno związany jest z tym, co od dziesięcioleci unosi się nad miastem.