Po kilkudziesięciu latach wrócił z bezimiennej mogiły. Państwowy pogrzeb Józefa Jasińskiego ps. „Grom”

Ostatnia droga żołnierza podziemia

W Dołhobyczowie pożegnano śp. Józefa Jasińskiego ps. „Grom”, żołnierza polskiego podziemia niepodległościowego, który za wierność ojczyźnie zapłacił najwyższą cenę. Uroczystości miały charakter państwowy i wojskowy, stanowiąc symboliczne przywrócenie pamięci o człowieku, którego komunistyczny aparat represji próbował skazać nie tylko na śmierć, ale również na zapomnienie.

Józef Jasiński urodził się w 1907 roku. Od 1941 roku działał w konspiracji niepodległościowej. Najpierw walczył w szeregach Batalionów Chłopskich, w oddziale Stanisława Basaja ps. „Ryś”, a następnie w bojówce Rejonu V Obwodu Armii Krajowej Hrubieszów, dowodzonej przez Stefana Kwaśniewskiego ps. „Wiktor”.

Wierny przysiędze po wkroczeniu Sowietów

Po wkroczeniu Sowietów na Lubelszczyznę Józef Jasiński pozostał wierny złożonej przysiędze. Kontynuował działalność niepodległościową, pełniąc funkcję dowódcy drużyny. Później służył również w oddziale Jana Leonowicza ps. „Burta”, jednego z najbardziej znanych dowódców antykomunistycznego podziemia na Zamojszczyźnie i Lubelszczyźnie.

Jego postawa była wyrazem sprzeciwu wobec narzuconego Polsce systemu komunistycznego. Dla powojennej władzy tacy ludzie stanowili zagrożenie, ponieważ przypominali o ciągłości walki o niepodległość i o prawie Polaków do suwerennego państwa.

Aresztowanie, wyrok i śmierć na Zamku w Lublinie

W grudniu 1947 roku Józef Jasiński został aresztowany przez funkcjonariuszy Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Hrubieszowie. W śledztwie był brutalnie przesłuchiwany. Następnie Wojskowy Sąd Rejonowy w Lublinie skazał go na karę śmierci.

Wyrok wykonano 6 kwietnia 1948 roku w więzieniu na Zamku w Lublinie. Po egzekucji ciało Józefa Jasińskiego zostało pogrzebane w bezimiennej mogile. Przez dziesięciolecia miejsce jego pochówku pozostawało nieznane, a pamięć o nim była wypierana z oficjalnej historii.

Odnaleziony przez IPN, pochowany z honorami

Szczątki Józefa Jasińskiego zostały odnalezione w listopadzie 2020 roku podczas prac poszukiwawczych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na terenie Cmentarza Rzymskokatolickiego przy ul. Unickiej w Lublinie.

Piątkowy pogrzeb w Dołhobyczowie miał wymiar nie tylko rodzinny i religijny, ale także państwowy oraz historyczny. Był aktem przywrócenia tożsamości, godności i sprawiedliwości dziejowej człowiekowi, którego życie i śmierć wpisują się w dramatyczną historię polskiego podziemia niepodległościowego po II wojnie światowej.

W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie, Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego, Urzędu Gminy Dołhobyczów, rodzina Zmarłego oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy.

Po kilkudziesięciu latach Józef Jasiński ps. „Grom” spoczął w poświęconej ziemi, z honorami należnymi żołnierzowi, który do końca pozostał wierny Polsce.

Galeria zdjęć

Następna strona