W latach 1939–1945 mieszkańcy krajów okupowanych przez nazistowskie Niemcy byli świadkami pogłębiających się prześladowań społeczności żydowskiej. Ukrywanie lub udzielanie pomocy członkom rodziny, sąsiadom czy współpracownikom pochodzenia żydowskiego było przestępstwem karanym pobiciem, więzieniem, a w niektórych krajach nawet śmiercią. Wielu bezczynnie przyglądało się szalejącemu okrucieństwu, a nawet brutalnie wykorzystywało tragiczną sytuację Żydów. Wiele osób jednak nie szczędziło wysiłków, aby udzielić potrzebującym pomocy. Byli wśród nich przedstawiciele wszystkich grup społecznych – robotnicy fabryczni i lekarze, szwaczki i arystokraci, rolnicy i dyplomaci.
Aby oddać hołd ich odwadze i poświęceniu, Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem w Izraelu ustanowił w 1963 roku odznaczenie Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Najwięcej, bo blisko 7000 osób wyróżnionych tym tytułem, pochodzi z Polski. Jest wśród nich także troje mieszkańców Bełżca: Julia Pępiak oraz Cecylia i Maciej Brogowscy, którzy do zakończenia wojny ukrywali w swoich domach żydowskich uciekinierów.
„Między życiem a śmiercią” to opowieści o ratunku i ocaleniu pochodzące z dwunastu krajów europejskich. Ekspozycja prezentuje m.in. historię Elżbiety Ficowskiej, która jako niemowlę została przemycona z warszawskiego getta na aryjską stronę w drewnianej skrzynce, ukrytej w stosie cegieł. Przedstawione są także dramatyczne losy Jana i Aleksandry Gawrychów oraz ich dzieci, pochodzących z mazowieckiej wsi Wólka Czarnińska, ukrywających Żydów w swojej leśniczówce i na skutek donosu zmuszonych zapłacić za to najwyższą cenę. Poza przejmującymi indywidualnymi historiami treść wystawy przybliża realia, w jakich żyli mieszkańcy poszczególnych okupowanych krajów, a także zachęca do refleksji nad złożonością relacji i emocjonalnych więzi między ocalałymi i ocalającymi.
Wystawa „Między życiem a śmiercią” to wspólna inicjatywa Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Silent Heroes Memorial Center w Berlinie. Inauguracja wystawy odbyła się w styczniu 2018 roku w siedzibie Komisji Europejskiej w Brukseli z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci Ofiar Holokaustu. Od tego czasu ekspozycja odwiedziła Amsterdam, Bratysławę, Wilno, Budapeszt, Brno, Drezno i wiele innych miast Europy. Wystawę oglądać można w Bełżcu do 31 stycznia 2021.
(fot. ENRS)
5 komentarzy
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
może coś o jedwabnem? czy nie wypada
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
lepij by zrobili wystewe mord tych co wydawali mordowali zydów to by mijsca nie starczyło
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Widzicie, tak wam dziękują żydzi za ratowanie, wyzwiskami. Uczcie się ludzie.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
za co majądziekowac polakom kmiocie ?
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
I następny przykład. „Kmioty” się nauczyły już?