Festiwal sztuki w przestrzeni dawnych Lubelskich Zakładów Tytoniowych (zdjęcia)

– Artystki i artyści festiwalu to osoby zajmujące się różnymi dziedzinami sztuki: grafiką, malarstwem, ceramiką, florystyką przestrzeni czy instalacją artystyczną. W wydarzeniu zaocznie z powodu wojny w Ukrainie wezmą udział dwaj rezydenci z tego kraju, wybrani w toku otwartego naboru zgłoszeń. Spłynęło do nas 18 wniosków od artystów pochodzących z miast partnerskich, realizujących projekt CreArt 3.0. Cieszy nas bardzo, że rezydencja w Lublinie zainteresowała tak wielu artystów międzynarodowych o ciekawym dorobku artystycznym – mówi Beata Stepaniuk-Kuśmierzak, Zastępczyni Prezydenta Miasta Lublin ds. Kultury, Sportu i Partycypacji.

Tegoroczny Festiwal odbywa się w wyjątkowej przestrzeni Lubelskich Zakładów Tytoniowych – miejscu łączącym postindustrialny klimat z nowoczesnym podejściem do biznesu, sztuki i społecznej aktywności. Proces rewitalizacji dawnych Lubelskich Zakładów Tytoniowych ma zaowocować przekształceniem tego terenu w nowoczesną Dzielnicę Przemysłów Kreatywnych – miejsce łączące biznes, sztukę i innowacje. Działania kulturalne na terenie kompleksu LZT, takie jak organizacja wystaw, warsztatów i festiwali, a także wspieranie twórców i środowiska artystycznego, podejmuje Fundacja Tytonie.ART przy wsparciu Miasta Lublin. Inicjatywy te są częścią zwycięskiej aplikacji Lublina jako Europejskiej Stolicy Kultury 2029.

W festiwalu „Open Art. Tytonie” bierze udział sześć osób: cztery lokalne – Łukasz Majerowski, Natalia Bak, Paulina Garbiec, Izabela Popko oraz dwaj artyści z Ukrainy wybrani w ramach otwartego naboru zgłoszeń: Vitalii Hrekh i Serhii Hrekh. Opiekę kuratorską sprawuje Łukasz Kuzioła.

Z powodu trwającej wojny w Ukrainie Vitalii Hrekh i Serhii Hrekh nie będą mogli przyjechać do Lublina, jednak przygotują projekt muralu symbolicznie łączący CreArt oraz ideę Re:Union Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029, a także odnoszący się do miejsca jego realizacji – Lubelskich Zakładów Tytoniowych. Równolegle artyści z Ukrainy stworzą obraz, który prześlą do Lublina, aby zaprezentować go podczas wystawy towarzyszącej festiwalowi. Dzięki temu twórczość braci Hrekh będzie mogła zaistnieć w przestrzeni miejskiej oraz w formie ekspozycyjnej. Mural zostanie wykonany na terenie Lubelskich Zakładów Tytoniowych przez Łukasza Majerowskiego, lokalnego artystę i muralistę.

Prace lokalnych artystek wykonane w przestrzeni „Tytoni” będą inspirowane charakterem tego miejsca – dawną fabryką tytoniu, przestrzenią o bogatej historii przemysłowej, która dziś staje się kulturalnym punktem spotkań i działań twórczych. Artystki pokażą jak dobrze znane elementy mogą harmonijnie współgrać ze współczesnością, tworząc pomost między tym, co było, a tym, co jest. W ich dziełach i instalacjach przeszłość i teraźniejszość splatać się będą niczym wzory, z których każdy niesie echo minionych chwil, a jednocześnie otwiera się na nową interpretację.

Przygotowanie wizualno-performatywnych form przez artystki i artystów rozpoczęło się 23 sierpnia, a finał w postaci odsłonięcia muralu zaplanowany jest na 30 sierpnia w godz. 16.00-19.00. Na Skwerku na terenie dawnych Lubelskich Zakładów Tytoniowych (ul. Smoluchowskiego 1) urządzona będzie strefa kreatywna dla mieszkanek i mieszkańców obejmująca warsztaty artystyczne i kreatywne dla dzieci oraz dorosłych, wystawę prac lokalnych artystek, a także dyskusję o roli sztuki w dialogu międzykulturowym.

Z myślą o wygodzie mieszkanek i mieszkańców 30 sierpnia uruchomiony zostanie specjalny autobus, który bezpłatnie przewiezie chętne osoby z centrum miasta na teren byłych Lubelskich Zakładów Tytoniowych. Można z niego skorzystać dwukrotnie:
– o godz. 15.15 – przejazd z placu Zamkowego na teren Lubelskich Zakładów Tytoniowych (ul. Smoluchowskiego 1) – jeden przejazd w jedną stronę;
– o godz. 16.15 – przejazd z placu Zamkowego na teren Lubelskich Zakładów Tytoniowych (ul. Smoluchowskiego 1) – jeden przejazd w obie strony.

W ramach festiwalu, 29 sierpnia, odbędzie się spotkanie sieciujące „Biznes&Kreatywność”, organizowane z myślą o przedstawicielkach i przedstawicielach lubelskiego biznesu oraz twórców przemysłów kreatywnych. Stanie się ono okazją do networkingu, poszerzenia kontaktów zawodowych i rozmów oraz budowania relacji w środowisku ludzi przedsiębiorczych i twórczych. Inspirującym punktem programu będzie wystąpienie Agnieszki i Krzysztofa Michałowskich, którzy opowiedzą o tym, jak przestrzenie postindustrialne mogą stać się inkubatorem współpracy biznesu i środowisk twórczych. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, ale liczba miejsc jest ograniczona. Obowiązuje rejestracja przez stronę www.przedsiebiorczy.lublin.eu.

Działania związane z festiwalem „Open Art. Tytonie” są realizacją priorytetu „Twórczość i kreatywność” Strategii Kultury Lublin 2030+, który zakłada zaangażowanie Miasta w promocję twórczyń i twórców związanych z Lublinem czy rozwijanie działań na rzecz sektora kreatywnego, m.in. poprzez promocję produktów i usług lokalnych przedsiębiorstw oraz włączanie osób i firm kreatywnych w sieci biznesowe. Festiwal wpisuje się także w założenia zwycięskiej aplikacji Lublina jako Europejskiej Stolicy Kultury 2029.

Festiwal „Open Art. Tytonie” odbywa się w ramach projektu „CreArt 3.0 #stringing_together”, dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Kreatywna Europa. To trzecia odsłona projektu CreArt, w ramach którego powstała sieć zrzeszająca miasta oraz publiczne i prywatne instytucje kulturalne. Jego celem jest wspieranie działalności twórczej poprzez wymianę doświadczeń i dobrych praktyk oraz współpracę środowisk artystycznych z różnych państw i o różnych tradycjach kulturowych, w zakresie opracowywania wspólnych metod kształcenia poszczególnych grup odbiorców i ustanowienia stałego i profesjonalnego systemu wymiany i współpracy artystów oraz kuratorów sztuki. Więcej o projekcie: https://lublin.eu/kultura/creart-30-stringingtogether/.

Sylwetki twórczyń i twórców

Łukasz Kuzioła, kurator, wydawca i organizator wydarzeń artystycznych, od lat związany z kulturą graffiti i street artu. Jest pomysłodawcą i głównym organizatorem polskiej odsłony Międzynarodowego Festiwalu Meeting of Styles w Lublinie – jednego z najważniejszych cyklicznych wydarzeń w tej dziedzinie na świecie. Dzięki jego inicjatywie Lublin stał się miejscem spotkań artystów z Polski i Europy, którzy wspólnie tworzą monumentalne murale, redefiniując tkankę miejską i podkreślając jej kulturową tożsamość. Jako wydawca dokumentuje i popularyzuje to zjawisko, przygotowując albumy i publikacje poświęcone sztuce graffiti. Współpracuje z licznymi twórcami, instytucjami kultury i niezależnymi przestrzeniami, konsekwentnie budując most między sztuką ulicy a szerszym obiegiem artystycznym. Poza festiwalem angażuje się w projekty kuratorskie, które traktują sztukę jako narzędzie zmiany i krytycznego spojrzenia na przestrzeń publiczną. Jego wystawy, zrealizowana w industrialnych wnętrzach dawnych Zakładów Tytoniowych w Lublinie, ukazuje graffiti jako formę partyzanckiej walki o odzyskanie miasta i jego narracji. W swoich działaniach Łukasz podkreśla, że graffiti nie jest aktem wandalizmu, lecz formą dialogu, głosem mieszkańców i elementem miejskiego folkloru. Jako kurator i animator kultury stawia sobie za cel nie tylko prezentację sztuki, ale również prowokowanie do refleksji nad tym, czym jest przestrzeń publiczna i jaką rolę odgrywa w niej twórcza ekspresja.

Łukasz Majerowski, ur. w 1985 roku, mieszka i tworzy w Lublinie. Artysta wizualny zajmujący się malarstwem, muralem i sztuką w przestrzeni miejskiej. Tworzy również ilustracje cyfrowe oraz projekty z pogranicza sztuki wizualnej. Jego prace charakteryzują się dużą dokładnością, bogactwem detali i wyrazistym stylem, dzięki czemu wyróżniają się zarówno w przestrzeni publicznej, jak i w formach cyfrowych. Ma wieloletnie doświadczenie w pracy z artystami i środowiskiem twórczym. Laureat kilku konkursów artystycznych, nieprzerwanie aktywny w obszarze sztuki miejskiej.

Natalia Bak, ur. w 1999 roku w Lanowcach, współczesna artystka, która łączy różne techniki i style, tworząc dzieła pełne znaczeń inspirowane rodziną, naturą, kulturą i tradycjami. W jej twórczości szczególne miejsce zajmują wspomnienia z dzieciństwa. Poprzez sztukę podkreśla piękno prostoty i głębokie wartości ukryte w codzienności. Ukończyła Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, otrzymując tytuł magistra sztuk pięknych w zakresie malarstwa oraz Otwarty Międzynarodowy Uniwersytet Rozwoju Ludzkiego „Ukraina”(licencjat z projektowania-design); uczestniczka wielu wystaw indywidualnych i zbiorowych m.in.:„DyploMowa” w Galerii „LuCreate”, Lublin, Wystawa na ArtShow, „Ciepło/Zimno” w Galerii „Miniatura”, Lublin, „DUETY” w Galerii „Miniatura”, Lublin, „Ranne ptaszki” czy „Kwiaty piekieł” podczas festiwalu „Noc Kultury”, Lublin.

Paulina Garbiec, ur. w 1989 r. w Krasnymstawie, mozaicystka. Z wyróżnieniem ukończyła studia na kierunku architektura krajobrazu. Otrzymała wyróżnienie za wybitne osiągnięcia w Kole Naukowym Malarstwa, Rysunku i Mozaiki Artystycznej. Pasję do kreowania przestrzeni realizuje, wprowadzając sztukę w przestrzeń miasta. Jest współzałożycielką Społecznej Pracowni Mozaiki. Do największych realizacji, w których brała udział, należy mozaika na fontannie „Talerzyki” w Parku Niedźwiadków w Tychach (2021), rekonstrukcja mozaiki na Pomniku „Rodzina” autorstwa Jerzego Egona Kwiatkowskiego w Katowicach (2016), projekt i wykonanie mozaiki w stołówce bursy przy Zespole Szkół Transportowo-Komunikacyjnych im. Tadeusza Kościuszki w Lublinie (2021), renowacja i częściowa rekonstrukcja mozaiki w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym nr 4 w Lublinie autorstwa Barbary Pniewskiej (2024). Współpracowała między innymi z Narodowym Instytutem Architektury i Urbanistyki, Muzeum Miejskim w Tychach, Muzeum Osiedli Mieszkaniowych w Lublinie, Katowice Street Art Festival. Prowadzi warsztaty z mozaiki artystycznej i z edukacji architektonicznej.

Izabela Popko, ur. w 1999 r. w Tarnogrodzie, z wykształcenia etnolożka – ukończyła Etnologię ze specjalizacją Techniki Audiowizualne i Kultura Przekazu na UMSC w Lublinie oraz szkolenia z zakresu florystyki. Zajmuje się rękodziełem (tworzy m.in. świece sojowe w naczyniach z odzysku, dekorowane suszonymi kwiatami), tworzeniem kompozycji kwiatowych oraz od niedawna upcyklingiem ubrań. Nie określa się jako artystka w tradycyjnym sensie – bliżej jej do łączenia codziennych przedmiotów, natury i estetyki użytkowej w działaniach, które są zarazem praktyczne, jak i pełne znaczeń. Interesuje ją, jak można nadawać rzeczom nowe życie i nowe funkcje, z szacunkiem dla materiału, historii
i środowiska.

Vitalii Hrekh, (Dilk) ur. w 1992 roku w Drohobyczu, artysta samouk, którego droga twórcza rozpoczęła się w 2007 roku od graffiti i sztuki ulicznej. Stopniowo rozwijał swoje zainteresowania w kierunku różnorodnych form działań artystycznych, biorąc udział w licznych wystawach, festiwalach i rezydencjach. Współtwórca Kickit Art Studio (od 2012), realizował projekty w przestrzeni publicznej – od monumentalnych murali po kameralne interwencje. Brał udział m.in. w festiwalu graffiti Alarm (Użhorod, Lwów, Odessa, Dniepr) oraz w Lviv Street Gallery (2016). Obecnie skupia się na projektach studyjnych. Mieszka i pracuje w Ukrainie.

Serhii Hrekh, (Feros) ur. w 1992 roku w Drohobyczu, od dekady mieszka i tworzy we Lwowie. Zaczynał od graffiti i street artu, które nadały jego twórczości charakterystyczną energię i wizualny język. Obecnie pracuje głównie w dwóch nurtach: abstrakcji i figuratywnym surrealizmie. Równolegle realizuje murale oraz mniejsze interwencje w przestrzeni publicznej, zarówno w Ukrainie, jak i za granicą. Od trzech lat konsekwentnie rozwija oba kierunki, eksperymentując i reinterpretując swoje doświadczenia artystyczne.

(Źródło: UM Lublin)