Przejdź do treści
sobota, 10 października 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

23 sierpnia – Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu

Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu, obchodzony 23 sierpnia, przypomina o tragedii milionów osób dotkniętych totalitarnymi reżimami XX wieku oraz podkreśla konieczność pielęgnowania pamięci historycznej w Europie.

fot. MKiDN

Parlament Europejski ustanowił Europejski Dzień Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu 23 września 2008 roku, aby w sposób godny i bezstronny upamiętniać ofiary totalitarnych i autorytarnych reżimów XX wieku. W Polsce święto to znane także jako Międzynarodowy Dzień Czarnej Wstążki obchodzono po raz pierwszy w 2011 roku. Podczas polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej podpisano Deklarację Warszawską, w której sygnatariusze podkreślili znaczenie podtrzymywania pamięci o zbrodniczych konsekwencjach reżimów totalitarnych oraz wezwali Unię Europejską do wspierania badań i gromadzenia dokumentacji dotyczącej ich zbrodni.

23 sierpnia 1939 roku ministrowie spraw zagranicznych ZSRR i Niemiec – Wiaczesław Mołotow i Joachim von Ribbentrop – podpisali w Moskwie pakt o nieagresji wraz z tajnym protokołem dzielącym Europę Wschodnią na strefy wpływów. Porozumienie to umożliwiło Niemcom pod wodzą Hitlera oraz Związkowi Sowieckiemu Stalina dokonanie podziału znacznej części Europy, co doprowadziło do powstania systemu obozów koncentracyjnych, gułagów i krematoriów. Demonstracje „czarnej wstążki”, organizowane na Zachodzie przez emigrantów z krajów bloku sowieckiego, były symbolicznym gestem sprzeciwu wobec podziału Europy po II wojnie światowej.

W Polsce II Rzeczpospolitej niemieckie i sowieckie działania okupacyjne wiązały się z brutalną sowietyzacją, germanizacją oraz grabieżą mienia. Niemiecki Generalplan Ost przewidywał pozostawienie na terytorium Polski jedynie 3–4 mln osób do pracy przymusowej, podczas gdy pozostali mieli zostać eksterminowani lub wysiedleni. Już 7 października 1939 roku Hitler wydał „Dekret o umocnieniu niemieckości”. Z Wielkopolski wysiedlono ponad 250 tys. osób, z Pomorza do 150 tys., a z Zamojszczyzny – 120 tys. W ich miejsce osiedlano Niemców, a łączna liczba skonfiskowanych polskich gospodarstw przekroczyła 900 tys. Polacy byli ofiarami masowych rozstrzeliwań, łapanek ulicznych, pracy przymusowej w obozach koncentracyjnych oraz na terenie III Rzeszy. Po powstaniu warszawskim deportacjom poddano około 600 tys. osób.

Równie brutalne były deportacje prowadzone przez władze ZSRR. Już przed 1939 rokiem Polacy byli wywożeni na wschód, a po aneksji wschodnich ziem Rzeczypospolitej pierwsze transporty w bydlęcych wagonach miały miejsce w lutym 1940 roku – wówczas wywieziono 140 tys. osób. W kolejnych miesiącach deportowano setki tysięcy Polaków, w tym 60 tys. do Kazachstanu w kwietniu 1940 roku, z czego 80% stanowiły kobiety i dzieci. Transporty kontynuowano w 1941 roku, a sowiecka polityka represji objęła także Wilno i Lwów, sięgając do 1946 roku i dotykając kolejnych 150 tys. osób. Łącznie ofiarą deportacji w ZSRR padło od 800 tys. do 1,5 mln Polaków. W wyniku terroru niemieckiego i sowieckiego podczas II wojny światowej zginęło około 5,3 mln obywateli polskich.

Obchody Europejskiego Dnia Pamięci Ofiar Stalinizmu i Nazizmu służą upamiętnieniu ofiar masowych deportacji i eksterminacji, a także wspierają w Europie zakorzenienie wartości demokratycznych, pokoju i stabilizacji. Dzień ten jest nie tylko hołdem dla ofiar reżimów totalitarnych, lecz także przestrogą przed powtarzaniem się historii.

13 komentarzy

  1. Xxx
    Odpowiedz

    4dni świętowania niepodległości Ukrainy w tym roku w mieście lysego , czy podziękował za banderowsja flagę na stadionie i zniszczenie pomnika ofiar Wołynia?

  2. ja
    Odpowiedz

    Stalinizm rozumiem ale nazizm to system, który funkcjonował tylko w hitlerowskich Niemczech. Lepszym określeniem byłby faszyzm bo bardzo podobne systemy do nazizmu były we Włoszech czy w Hiszpanii. A najbardziej właściwe byłoby określenie: nacjonalizmów bo to była podstawa tych zbrodniczych systemów. Stalinizm wywodzący się z rosyjskiego komunizmu był przeciwieństwem nacjonalizmu, celem było niesienie swoich idei wszystkim narodom a likwidowano tylko przeciwników tego ustroju nieważne jakich byli narodowości. A, że Stalin w swojej paranoi i ze strachu likwidował wszystkich, których uważał za wrogów to całkiem inna sprawa.

  3. Ghj
    Odpowiedz

    A przecież w 1945 roku było „wyzwolenie” a tu o jakimś stalinizmie…

  4. Wyborca_konfederacji
    Odpowiedz

    A kiedy będzie uchwalony dzień pamięci o Wołyniu? W przeciwieństwie do UPAdliny Rosji zawdzięczamy bardzo wiele i w naszym interesie jest się pojednać i zrobić rozbiur ukrainy. Mam nadzieję że w kolejnych wyborach pogonimy PiS i PO a pan mentzen zrobi porzondek

    1. Znawca
      Odpowiedz

      Zainwestuj w słownik języka polskiego a następnie naukę historii, a na koniec pisz komentarze….mądre komentarze.

      1. Naukę historii
        Odpowiedz

        czyli co?Negujesz Wołyń?wróć do siebie

    2. redakcja
      Odpowiedz

      Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej – polskie święto obchodzone corocznie 11 lipca.

      1. Bo to polskie
        Odpowiedz

        święto, dlatego je obchodzimy,ale w mediach jakoś cicho tylko upaina i upaina,po co nam ich swieta

      2. lima
        Odpowiedz

        I wyborca tzw. konfederacji wyszedł na ćwoka – ruskiego ćwoka

        1. Wyborca PO
          Odpowiedz

          Za to ty wyszedłeś na niezbyt rozgarniętego wyborcę pisu

  5. kuba
    Odpowiedz

    Pamięci Ofiar stalinizmu i nazizmu – czy p. Bąkiewicz ze swoją świtą będzie manifestował?

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Lubelski biznes

Polityka

Społeczeństwo

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Eksperci: zanim zapytasz AI, pomyśl sam

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki zdobywamy wiedzę, podejmujemy decyzje i rozumiemy świat. Chatboty wyszukują informacje, piszą teksty, tworzą obrazy