Przejdź do treści
niedziela, 22 listopada 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

Lublin: nowa ortografia sobie, a Ratusz (też) sobie. Choć może nie do końca… 

W dużej mierze tak właśnie można sparafrazować słynne powiedzenie: „Wyście sobie, a my sobie. Każden sobie rzepkę skrobie” w odniesieniu do reakcji lubelskiego ratusza na obowiązujące od 1 stycznia br. zmiany w polskiej ortografii w kontekście użycia wielkich liter w nazwach własnych.

fot. Leszek Mikrut

Zapowiadana od maja 2024 r., a wdrożona właściwymi przepisami Rady Języka Polskiego od 1 stycznia br., największa od blisko 60 lat reforma naszej ortografii, przewiduje m.in., iż w nazwach obiektów przestrzeni publicznej wprowadzona została pisownia wielką literą wyrazu stojącego na początku (przy utrzymaniu małą literą pisowni rzeczownika „ulica”). Tak więc od prawie już 2 miesięcy zobowiązani jesteśmy do stosowania wielkich liter w początkowych słowach w nazwach spotykanych choćby na miejskich szyldach: aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor, pałac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz (ale wyraz „ulica” – po staremu, czyli małą literą), np. ulica Adama Mickiewicza,  Aleja Długosza, Brama Krakowska, Plac Wolności, Park Saski, Kopiec Wandy, Kościół Mariacki, Pałac Sobieskich, Zamek Książ, Most Poniatowskiego, Pomnik Ofiar Getta, Cmentarz Rakowicki.

W Lublinie szczególnie z rzeczownikiem „aleja” były duże problemy na ulicznych szyldach. Do tej pory, jak wiadomo, gdy wyraz ten występował w liczbie pojedynczej, to powinien być zapisywany małą literą (np. aleja Długosza, aleja Kraśnicka), zaś jeśli w liczbie mnogiej – to wielką (np. Aleje Racławickie, Aleje Zygmuntowskie). Jednak na danych ulicach można było spotkać owe nazwy w różnej wersji ortograficznej, a więc i w poprawnej, i błędnej. Ratusz jeszcze 4 lata temu, przyznając oczywistość występowania błędów, wyjaśniał ich zaistnienie pomyłkami bądź to na poziomie samych jeszcze uchwał Rady Miasta w danej sprawie, bądź już docelowego wykonawstwa napisów.

– Za montaż tablic ustawianych w pasach drogowych odpowiada Zarząd Dróg i Mostów w Lublinie. Dokonuje on weryfikacji poprawności nowych tablic  każdorazowo po ich zamontowaniu – tłumaczyła w styczniu 2022 r. Monika Głazik z Biura Prasowego w Kancelarii Prezydenta Miasta Lublin. – Przy wymianie tablicy na nową ZDiM stosuje pisownię zgodną z obowiązującą ortografią. (…) zdarza się, że w samych uchwałach rady gminy, zwłaszcza starszych, spotykamy błędy pisarskie np. „Al.” zamiast „al.” lub odwrotnie. Pojawiają się również błędy przy wykonywaniu nowych tablic, które nie zawsze zostaną wychwycone na etapie montażu tablicy. Jednak przy wymianie tablicy na nową Zarząd Dróg i Mostów, który odpowiada za to zadanie dopiero od 10 lat (od 2012 r. – red), stosuje już pisownię zgodną z obowiązującą ortografią, nie sugerując się tym, co zapisano w uchwale czy innym dokumencie, nawet jeśli sama uchwała podaje inny zapis niż obowiązujący w języku polskim. W przypadku „Al. Solidarności”, jak i „Al. Tysiąclecia” (…), które to arterie powstały już w dobie obowiązywania dzisiejszego (tzn. w 2022 r.) wariantu ortograficznego, mówimy o oczywistym błędzie pisarskim – wyjaśniała.

A jak dziś, pod auspicjami już nowej reformy ortograficznej, wygląda ta sytuacja w Lublinie, jaką strategię opracował i podejmuje Ratusz w kwestii dostosowania pierwszego składnika występujących w przestrzeni publicznej tablic/napisów z nazwami skwerów, placów, a przede wszystkim alej do obecnie obowiązujących norm? Będą zmieniane te elementy, czy pozostaną stare warianty?

– Zgodnie z ustaleniami z Zarządem Dróg i Transportu Miejskiego oraz Wydziałem Zieleni i Gospodarki Komunalnej – wyjaśnia Monika Głazik – tablice będą wymieniane na nowe stopniowo, w ramach bieżącego utrzymania, wyłącznie w sytuacji konieczności ich wymiany wynikającej ze zużycia lub zniszczenia.

Z tego krótkiego stwierdzenia wynika jednoznacznie, iż nie mamy co liczyć na gruntowną wymianę dotychczasowych tablic z błędnie zapisanymi nazwami na właściwe – te obowiązujące w myśl wytycznych nowych przepisów ortograficznych. No, chyba że dana stara, a więc już dziś z błędem ortograficznym tablica, ulegnie zniszczeniu, choćby w wyniku wybryku wandali, albo jeśli przy danej arterii powstanie nowy obiekt, na którym trzeba będzie akurat zainstalować nową tablicę. Jednak doświadczenie wskazuje na to, że konkretne tablice z nazwami w przestrzeni miejskiej funkcjonują przez wiele dziesięcioleci.

– Do nowych zasad ortograficznych zostaną dostosowane słowniki stosowane w systemach informatycznych, służących do prowadzenia baz danych przez Wydział Geodezji, tj. ewidencji gruntów i budynków oraz ewidencji miejscowości, ulic i adresów – nieco tylko uspokaja Monika Głazik. – Ze względu na brak orzecznictwa nie planujemy zmian w zakresie podjętych uchwał.

Lublin nie jest jednak pod tym względem miastem odosobnionym w skali kraju. Wymiany szyldów ulicznych w Polsce w kontekście zmian ortograficznych przebiegają zazwyczaj dwutorowo: jako systematyczne dostosowywanie nazw do aktualnych norm Rady Języka Polskiego lub w wyniku większych reform ortograficznych, z których kolejna właśnie weszła w życie. Proces ten jest inicjowany uchwałą rady gminy i realizowany przez zarządy dróg miejskich. Szyldy absolutnie nie muszą być wymieniane natychmiastowo. Wymiana odbywa się sukcesywnie, zazwyczaj przy okazji niszczenia się starych tablic, co jest bardziej ekonomiczne dla samorządów (rad miast), gdyż to właśnie one podejmują uchwały dostosowujące dotychczasowe nazwy do nowych norm językowych. Jednocześnie miasta często korygują błędne zapisy na tabliczkach, zgodnie z wytycznymi filologów – o czym również wspominała przedstawicielka Ratusza.

Wymiana zatem szyldów w kontekście ortograficznym jest procesem ciągłym, przyspieszanym przez reformy Rady Języka Polskiego i systematycznie realizowanym przez lokalne samorządy. To rada miasta lub gminy podejmuje uchwałę o zmianie nazwy albo o poprawie pisowni. Mieszkańcy nie muszą wymieniać dokumentów, jeśli zmiana dotyczy jedynie ortografii (a nie nazwy patrona, jak to było np. w efekcie dekomunizacji). Koszty produkcji tabliczek ponosi gmina.

A przy okazji powyższe ograny muszą pamiętać, że nawet w nazwach ulic obowiązują już inne nieco normy od dotychczasowych. Spotykana dotychczas pisownia choćby „ul. 1-go Maja”, „ul. Konstytucji 3-go Maja” muszą mieć już odpowiednio postać: „ul. 1 Maja”, „ul. Konstytucji 3 Maja”. A skrótowa forma „ul. Mickiewicza”, „ul. Skłodowskiej” powinna odzwierciedlać pełne brzmienie: „ul. Adama Mickiewicza” (lub  „ul. A. Mickiewicza”), „ul. Marii Skłodowskiej-Curie” (lub „ul. M. Skłodowskiej-Curie”). W drugim jednak przypadku w odniesieniu do naszej dwukrotnej Noblistki, może również zaistnieć wariant z odwrotną kolejnością występowania członów jej nazwiska (zgodnie z polską lub francuską normą): „ul. Marii Curie-Skłodowskiej” (lub „ul. M. Curie-Skłodowskiej”), ale na całej ulicy powinien występować jeden wariant pisowni nazwiska uczonej.

Najwięcej wątpliwych przypadków w kontekście małych i wielkich liter występuje w Lublinie w odniesieniu do „alei” (w liczbie pojedynczej). Ale dziwnym trafem, a niezgodnie z dotychczasowymi normami ortograficznymi, stosowano u nas pisownię przeważnie wielkimi literami nazw skwerów, placów. I choć do 31 grudnia ubiegłego roku były to warianty błędne, to od 1 stycznia 2026 r. stały się prawidłowe. Tu Ratusz okazał się „przewidujący”.

Tekst Leszek Mikrut

 

18 komentarzy

  1. Żuk = Żul
    Odpowiedz

    Naprawdę to jest istotne?
    A czy ktoś z Was jechał ostatnio ulicami Lublina i nie robił złomu między kraterami w asfalcie?
    Nie mam pretensji do ludzi na których nie głosuję, bo oni sami siebie nominują na stanowiska i wybierają…
    Ale w***wia mnie pozorowanie działań przez rzekomych włodarzy i urzędników…
    Codzienne Kom Eko zamiatają, odśnieżają i dbają o teren przed ratuszem…
    A co z resztą miasta?

  2. Pakistańskie Dziecko szczęścia
    Odpowiedz

    Serio nie macie się czym zajmować tylko pierdołami które niczego pożytecznego w nasze życie nie wnoszą? Jak napiszę z dużej litery „Ul.” na liście to poczta Polska nie wyśle do odbiorcy listu?
    Zajęli byście się bardziej istotnymi rzeczami takimi jak problem dziur na drodze. Bo jeszcze chwila i będziemy jeździć autem po chodniku. Bo to będzie jedyna pewna droga bez dziur i ubytków.
    A niestety mechanika samochodowa nie jest tania..

  3. 1111
    Odpowiedz

    Nie pisz głupot jeśli nie masz wiedzy. Studiów polonistycznych Bartoszewski nie ukończył z powodu konspiracji i aresztowania.

  4. Zenon
    Odpowiedz

    Zima w Lublinie, ŻADEN przystanek MPK nie odśnieżony, 30cm ubitego śniegu jak tor przeszkód żeby wejść do autobusu. Traktor przejedzie z pługiem jak dla CZTEROKOPYTNYCH i wio . Chłopu nie chce się wysiąść i ŁOPATĘ w rękę wziąć……tylko KASĘ zgarniać za nic , to się chce. Niepełnosprawni i mamy z wózkami są dyskryminowani w tym mieście, bo nie mogą przejść.DZIURY w drodze. To jest problem, a wy o literkach.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Parapet zamiast lodówki, krzesło do rehabilitacji. Ruszyła Szlachetna Paczka

Od soboty, 14 listopada, można wybierać rodziny, dla których darczyńcy przygotują Szlachetną Paczkę. Tegoroczna akcja zwraca uwagę na osoby, które z braku pieniędzy zastępują podstawowe wyposażenie domu i sprzęt rehabilitacyjny prowizorycznymi rozwiązaniami. Weekend Cudów odbędzie się 12 i 13 grudnia.

3 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Nowy klub sportowy w Lublinie. Sześć kortów do padla ma być gotowych już w grudniu

Lublin zyska nowe miejsce dla miłośników aktywności fizycznej. W dawnej Galerii Lubelskiej przy Al. Witosa 6 powstaje klub PROPADEL, w którym do dyspozycji graczy będzie sześć kortów do padla. Otwarcie zaplanowano na grudzień 2026 roku. W przyszłości obiekt może zostać rozbudowany, a jego twórcy chcą przyciągnąć zarówno doświadczonych zawodników, jak i osoby, które dopiero zamierzają spróbować swoich sił w tej dyscyplinie.

2 komentarzy
Lubelski biznes

Ściany już stoją. Tak powstaje dziesiąty McDonald’s w Lublinie

Ściany nowej restauracji McDonald’s przy SKENDE SHOPPING w Lublinie już stoją. Do naszej redakcji trafiły zdjęcia i nagrania z drona dokumentujące postępy budowy. Według wcześniejszych zapowiedzi lokal ma przyjąć pierwszych gości w grudniu 2026 roku.

25 komentarzy
Lubelski biznes

ZDiTM w Lublinie wyróżniony w konkursie „Pracodawca Roku 2025”

Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie otrzymał wyróżnienie w kategorii Instytucja Publiczna w konkursie „Pracodawca Roku 2025”. Doceniono działania związane z warunkami pracy, rozwojem zawodowym pracowników oraz aktywizacją zawodową mieszkańców.

17 komentarzy
Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

1 komentarz
Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

1 komentarz

Polityka

Polityka

Spór o kierowanie TK może zatrzymać płatności. Jest stanowisko NBP

Departament Prawny Narodowego Banku Polskiego uznał, że istnieją przesłanki do wstrzymania realizacji zleceń płatniczych Trybunału Konstytucyjnego. Stanowisko ma związek ze sprzecznymi dokumentami dotyczącymi osób uprawnionych do dysponowania pieniędzmi na rachunkach TK.

15 komentarzy
Polityka

Regiony przygraniczne mogą otrzymać 10 mld euro. Hetman o planach wsparcia

W nowym budżecie Unii Europejskiej po 2027 roku ma pojawić się propozycja przeznaczenia 10 mld euro na wsparcie regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą – poinformował europoseł Krzysztof Hetman. Zastrzegł, że opiera się na informacjach kuluarowych z Brukseli. Nie wiadomo jeszcze, jaka część tej puli mogłaby trafić do Polski i województwa lubelskiego.

4 komentarzy
Polityka

Surowsze kary za ataki na funkcjonariuszy i przemyt migrantów. Rząd przyjął projekt zmian w prawie

Nawet 20 lat więzienia za organizowanie nielegalnego przekraczania granicy, którego następstwem jest śmierć człowieka, oraz surowsze kary za niebezpieczne ataki na funkcjonariuszy publicznych. Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń. Nowe przepisy mają zwiększyć odpowiedzialność sprawców najpoważniejszych przestępstw.

23 komentarzy
Polityka

Czarzasty chce ukarania Telewizji Republika. Skierował oficjalny wniosek do KRRiT

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty wystąpił do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Telewizję Republika. Powodem są materiały dotyczące tragicznych wydarzeń w Krakowie z 7 listopada 2026 roku. W ocenie marszałka niektóre wypowiedzi emitowane przez stację naruszały dobre imię funkcjonariuszy Policji.

41 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

ZUS umorzy stare długi bez wniosku. Może to wpłynąć na przyszłą emeryturę

1 maja 2027 roku ZUS umorzy zaległości składkowe sprzed 1999 roku wraz z odsetkami i dodatkowymi kosztami. Nie trzeba składać wniosku. Część przedsiębiorców i osób z nimi współpracujących powinna jednak zwrócić uwagę na konsekwencje dla przyszłej emerytury lub renty.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Nowe obowiązki firm w walce z mobbingiem. Zmieniają się zasady ochrony pracowników

5 listopada br. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy, a wraz z nią zmiany dotyczące przeciwdziałania mobbingowi oraz nierównego traktowania w miejscu pracy. Dla pracodawców oznacza to nowe obowiązki, w tym m.in. wdrożenie formalnych procedur antymobbingowych. Z kolei pracownicy będą mieli ułatwioną ścieżkę dochodzenia swoich praw.

5 komentarzy
Społeczeństwo

Pieniądze po zmarłym w ZUS nawet po kilkunastu latach. Kto może je otrzymać i jak złożyć wniosek?

Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło 10, 15 lub więcej lat, pieniądze zapisane na jej subkoncie w ZUS mogą nadal przysługiwać uprawnionym. Co ważne, nie zawsze muszą to być członkowie rodziny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, kto ma prawo do tych środków, kiedy ich wypłata nie jest możliwa i jakie formalności należy załatwić.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Rośnie niechęć do Ukraińców w polskim internecie. Nowy raport ujawnia niepokojący trend

W polskim internecie przybywa negatywnych wypowiedzi na temat Ukrainy i Ukraińców. Najnowsza analiza ponad 37 tysięcy publikacji pokazuje wzrost wrogich treści, nasilający się antagonizm polsko-ukraiński i coraz słabszą obecność głosów sprzeciwiających się nienawiści. Największe emocje wywołały spory o UPA, działalność Natalii Panczenko oraz świadczenia dla obywateli Ukrainy. Obraz ten wyłania się z raportu „Cyfrowy dialog – monitoring i interpretacja wizerunku ukraińskiej społeczności w Polsce” zrealizowanego przez Fundację Res Futura oraz Press Club Polska.

22 komentarzy
Społeczeństwo

Obywatelstwo polskie na nowych zasadach. Rząd planuje test, wyższe wymagania i surowszą kontrolę

Uzyskanie polskiego obywatelstwa może stać się znacznie trudniejsze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje zmiany, które przewidują obowiązkowy test z wiedzy o Polsce, wyższe wymagania językowe oraz dokładniejszą weryfikację cudzoziemców. Projekt nowelizacji ustawy o obywatelstwie polskim został 27 października 2026 roku wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu.

11 komentarzy

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Deszczówka z dróg do podlewania i toalet. Nowe rozwiązania naukowców z Lublina

Woda spływająca z dróg i parkingów może zostać ponownie wykorzystana. Naukowcy z Politechniki Lubelskiej opracowali mobilne urządzenie do jej podczyszczania, a równolegle badają metodę usuwania soli i metali ciężkich. Pierwsze rozwiązanie zdobyło złoty medal na międzynarodowej wystawie wynalazków.

3 komentarzy
Nauka i technologie

Pokaz cyberataku i sztuczna inteligencja w praktyce. CyberLubelskie już we wtorek w Lublinie

Jak zabezpieczyć dane mieszkańców, reagować na cyberataki i bezpiecznie korzystać ze sztucznej inteligencji? Tym zagadnieniom będzie poświęcona konferencja CyberLubelskie 2026, która odbędzie się 17 listopada w Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Udział jest bezpłatny, ale wymaga wcześniejszego zgłoszenia i otrzymania potwierdzenia.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na Autopay. Nieuprawniony dostęp do danych dotyczących płatności

Autopay S.A. poinformowała o cyberataku i nieautoryzowanym dostępie do infrastruktury oraz części danych dotyczących przetworzonych płatności. Spółka bezpośrednio powiadamia klientów, których może dotyczyć zdarzenie, i zaleca sprawdzanie historii transakcji.

1 komentarz
Nauka i technologie

Nowoczesne Collegium Anatomicum otwarte w Lublinie. Studenci medycyny zyskali wyjątkową przestrzeń do nauki

Ponad 1630 m² zmodernizowanej przestrzeni, nowoczesne sale sekcyjne, wirtualny stół anatomiczny oraz specjalistyczne pracownie – tak wygląda odnowione Collegium Anatomicum Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 10 listopada. Inwestycja ma znacząco podnieść standard kształcenia przyszłych lekarzy i innych specjalistów medycznych.

4 komentarzy
Nauka i technologie

Cyberatak na państwowy system ePUAP. Zagrożenie zatrzymane, sprawą zajmuje się ABW

Państwowy system ePUAP stał się celem cyberataku. Jak poinformował wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, zagrożenie zostało wykryte i zatrzymane. Trwają prace nad przywróceniem pełnej funkcjonalności platformy, a w wyjaśnienie sprawy zaangażowano Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

2 komentarzy
Nauka i technologie

Fala dezinformacji po zamachu w Krakowie. Ponad 200 milionów wyświetleń fałszywych informacji

Po zamachu terrorystycznym w Krakowie internet zalała fala fałszywych informacji i teorii spiskowych. NASK zgłosił platformom społecznościowym ponad 2 tysiące kont rozpowszechniających dezinformację, w tym zautomatyzowane boty. Najpopularniejsze nieprawdziwe przekazy osiągnęły łącznie ponad 200 milionów wyświetleń. Ministerstwo Cyfryzacji i służby specjalne prowadzą działania mające ograniczyć skalę manipulacji.

16 komentarzy
Nauka i technologie

Europejski Dzień Radonu. Niewidoczny gaz może zagrażać zdrowiu, sprawdź, czy jest w Twoim domu

Radon jest niewidoczny, bezwonny i nie ma smaku. Może przenikać do budynków przez fundamenty oraz nieszczelności w instalacjach, a jego długotrwałe wdychanie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc. 7 listopada obchodzimy Europejski Dzień Radonu, który przypomina o zagrożeniu i sposobach ochrony przed tym promieniotwórczym gazem. Eksperci podkreślają znaczenie pomiarów, odpowiedniej wentylacji i zabezpieczenia budynków.

1 komentarz