Udostępniona kilka dni temu nowa ekspozycja zatytułowana jest „Heraclea Sintica. Tajemnice i zagadki. Podróż w czasie”. A przygotowana została przez Muzeum Historyczne w mieście Petricz w Bułgarii we współpracy z Ministerstwem Kultury Republiki Bułgarii. Te dwie jednostki we współpracy z Archiwum i Muzeum UMCS, Katedrą Językoznawstwa Słowiańskiego UMCS oraz Instytutem Archeologii UMCS spowodowały, iż to niecodzienne wydarzenie zaistniało w Lublinie.
Ekspozycja prezentuje najnowsze odkrycia archeologiczne Muzeum oraz archeologów Bułgarskiej Akademii Nauk z Heraclei Sintici – starożytnego miasta Traków-Syntów, powiązanego z kulturą grecką, wyprawami Aleksandra Wielkiego oraz okresem rzymskim.
Patricz jest miastem w południowo-zachodniej Bułgarii, położonym u podnóża gór Bełasica i Ograżden, niedaleko granic z Grecją i Macedonią Północną. To miejsce, w którym bałkańska codzienność spotyka się z historią sięgającą czasów starożytnych – okolice miasta były zamieszkane już przez plemiona trackie. Petricz jest także dobrym punktem wypadowym do zwiedzania pobliskiej Heraklei Syntiki – imponujących pozostałości rzymskiego miasta położonego u stóp dawnego wulkanu Kozhuh.
Niedaleko znajduje się również twierdza cara Samuela, związana z dramatyczną bitwą z Bizancjum w 1014 roku. Region rozsławiła także Baba Wanga, słynna bułgarska mistyczka, która ostatnie lata życia spędziła w pobliskiej miejscowości Rupite. Dziś Petricz pozostaje spokojnym, regionalnym ośrodkiem, którego największym atutem jest połączenie górskiego krajobrazu, wielowarstwowej historii i bliskości trzech bałkańskich państw.
A Heraclea Sintica, której poświęcona jest wystawa w „Trójce” była jednym z ważniejszych ośrodków starożytnej Macedonii, położonym na terenie dzisiejszej południowo-zachodniej Bułgarii (w pobliżu wsi Rupite i miasta Petricz). Miasto powstało w IV wieku p.n.e., najprawdopodobniej z inicjatywy macedońskiego władcy Filipa II, ojca Aleksandra Wielkiego. Jego nazwa – „Heraklea w krainie Sintów” – nawiązuje do Heraklesa oraz trackiego ludu Sintów zamieszkującego te okolice. Położenie na ważnym szlaku handlowym, w pobliżu rzek Strumy i Strumesznycy, sprzyjało rozwojowi miasta, które z czasem znalazło się w granicach rzymskiej prowincji Macedonia. Przez stulecia tętniło tu życie: działały warsztaty rzemieślnicze, rozwijał się handel, a reprezentacyjny plac z portykami stanowił centrum miejskiej aktywności.
Dziś można oglądać odsłonięte fragmenty forum, zabudowy mieszkalnej, fortyfikacji i nekropolii, które pozwalają wyobrazić sobie dawną świetność tego miejsca. Co ciekawe, lokalizację miasta potwierdziła dopiero inskrypcja odnaleziona w 2002 roku, a systematyczne wykopaliska rozpoczęto pięć lat później. Heraclea Sintica leży u stóp wzgórza Kożuch – pozostałości dawnego wulkanu, którego obecność nadaje okolicy niemal baśniową scenerię. To jedno z tych miejsc, gdzie historia nie jest zamknięta w muzealnej gablocie, lecz wciąż wyłania się spod ziemi, odsłaniając kolejne fragmenty zapomnianego świata.
Wydarzenie odbywa się pod patronatem JM Rektora UMCS prof. dra hab. Radosława Dobrowolskiego oraz Przewodniczącego rady Miasta Lublin Jarosława Pakuły.
Wstęp na wystawę jest bezpłatny.
Tekst i foto: Leszek Mikrut