Wczoraj w Radzyniu Podlaskim miało miejsce uroczyste odsłonięcie tablicy upamiętniającej Żydów zamordowanych w ramach akcji Reinhardt. Zawisła ona na budynku Miejskiej Biblioteki przy ul. Armii Krajowej. W wydarzeniu wzięli udział m.in. Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski, Burmistrza Miasta Radzyń Podlaski Jakub Jakubowski, Starosta Radzyński Szczepan Niebrzegowski, Wójt Gminy Radzyń Podlaski Daniel Grochowski, Ksiądz Dziekan Krzysztof Pawelec – proboszcz Parafii Świętej Trójcy, Symcha Krzysztof Keller – rabin i kantor Żydowskiej Gminy Wyznaniowej z Warszawy, Pastor Tomasz Mańko z Kościoła Chrześcijan Wiary Ewangelicznej oraz przedstawiciele samorządu.
Przed wojną miasto było zamieszkiwane przez 4 tysiące Żydów co stanowiło około 50 proc. społeczności. We wrześniu 1939 roku, po wkroczeniu wojsk niemieckich do miasta, zaczęły się prześladowania Żydów, w tym grabieże, przymusowe prace oraz ograniczenie swobód. W 1941 roku utworzono w Radzyniu Podlaskim getto, gdzie stłoczono tysiące Żydów, nie tylko miejscowych, ale także przesiedlonych z okolicznych miejscowości. Warunki życia w getcie były niezwykle trudne, panował głód, a choroby były na porządku dziennym.
Likwidacja getta nastąpiła w październiku 1942 roku, kiedy to większość jego mieszkańców została deportowana do obozu zagłady w Treblince. Podczas transportu wiele osób zginęło, a część z nich została rozstrzelana na miejscu. Tylko nielicznym udało się uniknąć śmierci, ukrywając się lub uciekając.
Zbrodnia w Radzyniu Podlaskim była jednym z wielu tragicznych epizodów Holokaustu, który doprowadził do niemal całkowitego wyniszczenia żydowskiej społeczności miasta. Szacuje się, że przeżyło tylko ok. 50 osób. Wspomnienia o tych wydarzeniach przetrwały w relacjach ocalałych oraz historycznych badaniach nad Zagładą.
– Kiedy byłem w waszym wieku, mieszkałem w Skierniewicach i nie wiedziałem, że w moim mieście, tak jak tutaj w Radzyniu, znaczną część mieszkańców przed wojną i w jej trakcie stanowili Żydzi – mówił do młodzieży zgromadzonej na uroczystości Burmistrz Jakub Jakubowski. – Zainteresowałem się ich kulturą, ich obecnością tutaj, gdy przyjechałem do Radzynia Podlaskiego ponad dwadzieścia lat temu. Dziś wiem, jak ważną częścią naszej tożsamości nadal są, w wielu aspektach: w kulturze, języku, czy tkance miejskiej, w której żyjemy. Cieszę się, że taka inicjatywa jak upamiętnienie naszych sąsiadów, Żydów z Radzynia Podlaskiego, ma miejsce i że pozostanie po nich ślad blisko miejsca, w którym kiedyś stała drewniana synagoga.
Po odsłonięciu tablicy odbyło się krótkie wirtualne spotkanie z Burmistrzem Miasta Kiryat Motzkin w Izraelu. Tziki Avisar mówił w trakcie połączenia: “Gromadzimy się tutaj zjednoczeni, wspólną historią i niezachwianym zaangażowaniem w pielęgnowanie pamięci. Ataki rakietowe i pociskowe na Izrael przez Hezbollah są brutalnym przypomnieniem, że nienawiść i przemoc wciąż istnieją we współczesnym świecie. Echa przeszłości łączą się z obecnymi wyzwaniami, przypominając, że walka ze złem i okrucieństwem trwa. W obliczu tych zagrożeń nie możemy pozwolić, aby strach przyćmił nasze zaangażowanie na rzecz pokoju i szacunku. Musimy pamiętać, że każde życie jest cenne i godne ochrony. Holokaust boleśnie przypomina o ludzkiej brutalności, ale także o odporności ducha i konieczności walki z nienawiścią i nietolerancją. Jesteśmy tutaj, aby oddać hołd Żydom z Radzynia Podlaskiego, których życie zostało przerwane”.
W swoim wystąpieniu Burmistrz Miasta Kiryat Motzkin wyraził również współczucie tym mieszkańcom naszego kraju, którzy borykają się obecnie ze skutkami powodzi, oraz podziękował za długoletnią współpracę między naszymi miastami. Na zakończenie złożył życzenia z okazji Żydowskiego Nowego Roku, życząc pokoju, zdrowia i nadziei na lepszą przyszłość.
W dalszej części uroczystości otwarto wystawę prac Geli Seksztajn, żydowskiej malarki, której dzieła ocalały dzięki jej mężowi, Izraelowi Lichtensteinowi, pochodzącemu z Radzynia Podlaskiego. Prace te zostały ukryte w tajnym archiwum Oneg Szabat w getcie warszawskim i odnalezione po wojnie. Obecnie znajdują się w Yad Vashem i Żydowskim Instytucie Historycznym. Równocześnie otwarto ekspozycję fotografii Tomasza Młynarczyka, przedstawiającą macewy, które zostały odnalezione podczas prac przy budynku dawnej policji w Radzyniu Podlaskim. Wcześniej używane jako materiał budowlany, po odnalezieniu zostały zabezpieczone i wyeksponowane na cmentarzu żydowskim, tworząc lapidarium pamięci.
Ostatnim punktem wydarzenia był wykład prof. Sabiny Bober pt. „Upamiętnienie społeczności żydowskiej na Lubelszczyźnie”. Następnie uczestnicy udali się na cmentarz żydowski. Tam mogli zobaczyć macewy, które zostały wystawione dzięki inicjatywie Radzyńskiego Towarzystwa Regionalnego oraz Tadeusza Pietrasa.
33 komentarze
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
wszędzie pełno żydów 🙁
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Jahwe im błogosławi
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Co dobrego żydzi zrobili dla Polski..?
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
normalnie byli społecznością zamieszkującą ziemie RP.
50-60 % populacji miasteczek polskich w II RP to byli Żydzi, rzemiosło, handel .
kupowali działki , budowali domy, Magnaci zachęcali wręcz do ich osiedlania w prywatnych
(standardy II RP ) miastach i miasteczkach) , bo rozwój był i podatki.
teraz jak nie ma Żydów w Polsce , to niektórzy mają problemy …
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Nic. Spowodowali tylko II Wojnę Światową.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Niech jeszcze zrobią zbiórkę na biednych Izraelczykówordujacych cywili na bliskim wschodzie
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
I po co tu informacja o kolejnej żydowskiej imprezie ?
Zydy tablice w Polsce odsłaniają (na koszt polskiego podatnika?), a jednocześnie sami przeprowadzają ludobójstwo i „holocaust” w Palestynie. To jest mentalność syjonistycznego zyda.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
W Polsce prezydentem jest pejs więc nie ma się co dziwić.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
jeszcze wołyń zawieście
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Widocznie w Radzyniu wszystko już mają, brakowało im tylko tablicy upamiętniającej Żydów zamordowanych w ramach akcji Reinhardt.
Proponuję jeszcze tablicę: ” w TYM MIEJSCU PAPIEŻ POLAK JAN PAWEŁ II NIGDY NIE BYŁ I NIE PLANOWAŁ BYĆ”
Będziecie mieć komplet.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Dlaczego jeszcze ryży nie jest aresztowany za śmierć powodzian?
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Trzeba być samobójcą, żeby mieszkać i budować domy w terenach zalewowych. Teraz ja zapytam: Kiedy będą rozliczeni pisowcy za zamknięcie szpitali w czasie kowidu i brak opieki medycznej? Jak wrócisz z kościoła to mi odpisz.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
A kiedy odsłonięcie tablicy rzeźni włyńskiej
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Okazja do imprezy.Smacznego.
Komentarz ukryty z powodu bardzo niskiej oceny.
Tfu!!!!!!