Przejdź do treści
sobota, 24 października 2026
Kontakt do redakcji: 690 680 960 [email protected]
Wiadomości z Lublina i regionu
Kontakt do redakcji 690 680 960 [email protected]

MPK-Mało Płacimy Kierowcom. Nietypowa akcja w walce o godne zarobki (zdjęcia)

Część kierowców lubelskiego MPK złożyła się na baner, za pomocą którego postanowili poinformować mieszkańców, jak mało zarabiają. Tymczasem odpowiedzialność ich jest ogromna, chodzi nie tylko o powierzony im pojazd, lecz przede wszystkim o pasażerów, których przewożą.

Przy ul. Wolskiej w Lublinie umieszczony został nietypowy billboard. Nie jest on reklamą żadnego produktu, lecz jak wyjaśniają jego autorzy, wskazuje na problem, który od lat istnieje w miejskiej spółce MPK. Z uwagi, że nic się w tej kwestii nie zmienia, jak też nic nie wskazuje, aby sytuacja się poprawiła, postanowiono sprawę nagłośnić. Chodzi m.in. o niskie zarobki wśród kierowców pojazdów komunikacji miejskiej.

Jak wskazują kierowcy, problemów jest więcej, jednak wszystkie z nich sprowadzają się właśnie do niskich zarobków. Problem ten jest ogólnopolski i występuje u większości przewoźników. To wszystko sprawia, że z roku na rok coraz mniej osób podejmuje się tego niezwykle odpowiedzialnego zawodu. Kierowca autobusu czy też trolejbusu odpowiada nie tylko za powierzony mu pojazd, lecz przede wszystkim za pasażerów, których przewozi.

– Z wielu serwisów informacyjnych możemy się dowiedzieć, że brakuje kierowców. Z tego powodu obcinane są kursy, kierowcy organizują protesty, czy też przechodzą na zwolnienia lekarskie aby wymóc na pracodawcach wzrost wynagrodzenia. Również w Lublinie są braki kadrowe wśród kierowców, a to wszystko z powodu właśnie niskich płac – wyjaśniają nam pracownicy MPK Lublin.

Dodają również, że to polityka spółki doprowadza też do niebezpiecznych sytuacji. Przypominają incydent, kiedy to kierująca autobusem nie zauważyła, że w pojeździe brakuje drzwi i wyjechała tak na trasę. Nikt z pasażerów nie zasygnalizował problemu, przez co wykonała niesprawnym pojazdem jeden kurs.

W tym przypadku chodzi o fakt, iż każdy z kierowców od rozpoczęcia pracy, czyli pobrania dokumentów, do wyjazdu z zajezdni ma tylko 4 minuty. Za tyle bowiem tylko ma płacone. W tym czasie musi przejść na plac postojowy, odnaleźć na nim pojazd, który nie zawsze stoi na przypisanym mu miejscu, a następnie wykonać jego obsługę codzienną. W jej zakres wchodzi sprawdzenie, czy pojazd ma kompletne wyposażenie, właściwy stan opon oraz odpowiedni poziom płynów eksploatacyjnych, a także, czy właściwie działają: kasowniki, biletomat, drzwi, oświetlenie zewnętrzne, lusterka, wycieraczki, sygnał dźwiękowy, układy kierowniczy i hamulcowy, jak też komputer pokładowy oraz wyświetlacze.

W praktyce jest to niewykonalne, dlatego też część kierowców przychodzi do pracy 20-30 min wcześniej i wykonuje nadgodziny za które nie dostaje wynagrodzenia. Inni po wykonaniu wszystkich czynności wyjeżdżają z zajezdni z opóźnieniem, przez co na pierwszych kursach pasażerowie muszą dłużej oczekiwać na przystanku. Są też tacy, którzy wyjeżdżają z zajezdni bez sprawdzania wozu i robią to dopiero na pętli po wykonaniu pierwszego kursu.

– Od kilku lat miasto mocno inwestuje w tabor kupując nowe pojazdy, jednak o kierowcach zapomniało, gdyż ich stawka wynagrodzenia jest na minimalnym poziomie. W wyniku takiej polityki dużo pojazdów stoi na zajezdni, gdyż nie ma kto nimi kierować. Starzy doświadczeni kierowcy odchodzą na emeryturę, a nowi nie chcą pracować za minimalną stawkę. Obecnie częstotliwość kursowania w roku szkolnym jest tylko minimalnie większa niż w wakacje. Jeśli to się nie zmieni to za dwa albo trzy lata pojazdy będą kursowały tak jak teraz w niedziele, czyli raz na godzinę – dodają kierowcy.

Z uwagi, na zbyt niskie stawki, które są całkowicie nieadekwatne do odpowiedzialności, jaka na nich ciąży, kierowcy lubelskiego MPK zrzucili się i wynajęli tablicę reklamową, na której informują o zarobkach w komunikacji miejskiej. Wyjaśniają, że nie mogą dłużej siedzieć cicho i udawać, że problem nie istnieje. Zwłaszcza w obecnych czasach, kiedy inflacja szaleje i w zastraszającym tempie rosną ceny podstawowych produktów, jak też opłaty w postaci rachunków za podstawowe media.

– Wierzymy, że polityka miasta się zmieni i kierowcy wykonujący bardzo odpowiedzialną pracę nie będą musieli pracować za minimalną stawkę. Z pewnością kierownictwo MPK będzie Was zapewniać, że zarobki w firmie są na przyzwoitym poziomie i kierowca może zarobić średnio nawet 5 tys. zł. Jednak, aby było to możliwe, trzeba przepracować 10 – 15 lat, wyrabiać nadgodziny, nie chodzić na urlopy oraz modlić się, aby wszyscy w rodzinie byli zdrowi. Wszystko dlatego, że w kwotę tą wchodzi stażowe, dodatki za nadgodziny, oraz premia uznaniowa. Wystarczy urlop, L4, opieka na dziecko, kwarantanna lub inna sytuacja losowa powodująca absencję i tej ostatniej już nie ma – podkreśla kolejny z kierowców.

Z zarzutami protestujących nie zgadzają się przedstawiciele spółki wskazując, iż obecnie średnie wynagrodzenie kierowcy wynosi 4920 zł brutto. Owszem, początkujący pracownicy zarabiają mniej, gdyż jest to 3900 zł brutto. Jednak do tego trzeba doliczyć dodatek stażowy oraz 5-proc. premię motywacyjną. Część pracowników wynagradzanych godzinowo jest też objęta Systemem Motywacyjnym, dzięki któremu może on otrzymać kolejne 700 zł. Przysługuje on m.in. za zaangażowanie w pracę, dyspozycyjność czy też ekonomiczną jazdę.

Weronika Opasiak z lubelskiego MPK podkreśla, że wszystkie kursy realizowane są normalnie, zaś komunikacja miejska kursuje bez problemów. Owszem duża część doświadczonych kierowców odchodzi na emeryturę, jednak braki mają być uzupełniane na bieżąco. Spółka zapewnia bowiem kandydatom wykonanie kursu prawa jazdy kat. D, czy też kurs kwalifikacji wstępnej. Wystarczy tylko zobowiązanie przepracowania minimum 3 lat.

– Jeśli chodzi o wzrost wynagrodzeń, Zarząd Spółki na bieżąco prowadzi dialog ze związkami zawodowymi. Oczywiście, Zarząd rozumie potrzebę podwyżek, dlatego w rozmowach podejmowany jest także temat przeszeregowań pracowników, w tym również kierowców. Z resztą są one prowadzone rokrocznie. W 2022 roku podwyżkami objęto wszystkich pracowników, w sumie 1190 osób. Dodatkowo, już są prowadzone rozmowy w sprawie przyszłorocznych przeszeregowań – dodaje Weronika Opasiak.

Jak zaznaczono, w każdej spółce podwyżki są uzależnione od możliwości finansowych. W tym przypadku obecna sytuacja gospodarcza i polityczna, a przy tym galopująca inflacja, niestety negatywnie wpływają na kondycję finansową spółek i zakładów komunikacyjnych. Chodzi tu głównie o niebywały wzrost cen energii i oleju napędowego, dramatycznie rosną pozostałe koszty m.in. części zamienne, oleje, materiały smarne czy też serwis. Mimo tego Zarząd MPK Lublin zapewnia, że robi wszystko, aby fundusze na podwyżki znaleźć, a także utrzymać obecny stan zatrudnienia.

Spółka wskazuje również, że pracownicy MPK Lublin oraz ich rodziny, mają prawo do bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską, działa też Pracownicza Kasa Zapomogowo-Pożyczkowa, kierowcy mają ubezpieczenie grupowe na życie, mogą też korzystać z prywatnej opieki medycznej, przysługują im świadczenia socjalne z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w tym dofinansowanie do urlopu i wypoczynku dzieci, pożyczki mieszkaniowe oraz tzw. dodatki świąteczne. Jeżeli zaś chodzi o „sprawę 4 minut”, to MPK przyznaje, że rano kierowca ma płacone właśnie za taki czas na czynności związane z przygotowaniem wozu. Dodaje jednak, że kolejne 4 minuty płatne jest po zjeździe, a na obsługę codzienną przypadka 5 minut płatnych.

Kierowców to nie przekonuje i wskazują, iż kwoty podane przez spółkę są „brutto” a więc w przypadku początkującego kierowcy od tego trzeba odliczyć podatki itp. i zostaje niekiedy niecałe 2,5 tys. zł. A jeżeli chodzi o o premie, to we wskazanej wysokości ma być ona niezwykle trudna do uzyskania. Przypominają też, że wskazana na plakacie kwota jest też najniższą krajową.

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Lublinie zatrudnia obecnie 663 kierowców – 461 autobusowych i 202 trolejbusowych.

(fot. lublin112)

93 komentarze

    1. lol
      Odpowiedz

      ja pytam o jazdę a ty o pracy idź się doszkolić bo ja bym ci podwyżki nie dal

  1. Gelo
    Odpowiedz

    Pobudka o 2:30 by na 4:00 być w robocie . I tak w świątek , piątek czy niedzielę . Potem 10 godzin jazdy w stresie . I to za najniższą krajową ? Szacun dla Was . A ciekawe ile przewodniczący związków zarabiają ? Mają dużo cięższą pracę od kierowców . Teraz te czujniki elektryczne robią takie ciężkie , a i kawa już nie taka .

    1. lol
      Odpowiedz

      wes pokaż powiedz na którym rozkładzie jazdy masz 10h jazdy ??

      1. Arur
        Odpowiedz

        161, 160,155,151, 156, 159 i wiele, wiele innych linii, na których są rozkłady 10-godzinne!

    2. Specjalistom jestem
      Odpowiedz

      Zawsze można było uczyć się np. na lekarza czy nauczyciela… Nie chciało się nosić teczki, dziś trzeba kręcić kółka…

      1. Kaczysta
        Odpowiedz

        Aleś Specjalista
        pojechał z tym nauczycielem, toż oni też ledwo zipią.

      2. uy
        Odpowiedz

        Wielu kierowców szczególnie młodszych ma wyższe wykształcenie więc argument nie na miejscu.

        1. Siwy
          Odpowiedz

          To Brava za chęci donpracy w mpk chyba nie po to się uczyli żeby kółeczka kręcić hahah

      3. Gelo
        Odpowiedz

        Ależ z Ciebie głąb specjalisto od 7 boleści . A co dała aż tak ścisła nauka np. nauczycielom ty uczciwie zarabiać w swoim zawodzie jeżeli też ich płace są na żenującym poziomie .

  2. kierowca
    Odpowiedz

    „Mimo tego Zarząd MPK Lublin zapewnia, że robi wszystko, aby fundusze na podwyżki znaleźć, a także utrzymać obecny stan zatrudnienia.” – dziwne, na spotkaniu z kierowcami pan prezes stwierdził że możemy zapomnieć o podwyżkach a jak chcemy więcej zarabiać to mamy brać nadgodziny

  3. Fifi
    Odpowiedz

    Jak Pani rzecznik wyliczyła 3.9brutto dla początkującego kierowcy??? Skoro etat w miesiącu wrześniu wynosił 176 godzin pracy (reszta to nadgodziny) a 176h * 19zł = 3340zł brutto. Ale Pani rzecznik nie po raz pierwszy udowadnia że raczej pracujemy w dwóch różnych MPK.
    Kolejne pytanie czy ja ze stażem 7 lat w MPK jestem kierowcą początkującym czy chodź trochę doświadczonym?? Bo wychodzi na to że mam wynagrodzenie zasadnicze niższe niż kierowca początkujący. Może napiszmy też coś o tym systemie motywacyjnym, którym tak Pani rzecznik się chwali, żeby nie było nie dopowiedzeń. Jest to nowy twór bo do września było 500zł brutto na które trzeba było stopniowo zapracować przez 3miesiące, jakakolwiek nie obecność (nawet urlop wypoczynkowy) przerywała bieg i zaczynało się od nowa pracować na 5 stówek brutto teraz będzie to 700brutto.
    Kolejna kwestia realizacji kursów. Oczywiście że je realizujemy bo brak obsady skutkuje dołożeniem kursów do rozkładów wydłużeniem czasu pracy, skróceniem przerw i skróceniem czasu przejazdu między przystankami. Taka mała dygresja: Kierowca komunikacji miejskiej może pracować do 10h dziennie w pełnym skupieniu w ruchu miejskim….

    1. Siwy
      Odpowiedz

      No i właśnie nastepny matoł co niezna czasów pracy. Dla takich ludzi nie ma podwyżek pracować możesz 15h to po pierwsze jazdy jest 10h to po drugie i tylko 2 razy w tygodniu . Jazda liczy się tylko wtedy jak się kręcą koła idź się doszkolić bo podwyżki dla ciebie nie ma !!!!! Zawodowy kierowca co niezna swojego czasu pracy

      1. Fifi
        Odpowiedz

        Proponuję zacząć rozróżniać Czas pracy kierowcy w komunikacji miejskiej od czasu pracy kierowcy…

    2. Pyk
      Odpowiedz

      Błąd. Możesz pracować dłużej. Twoja jazda nie może być dłuższa jak 10godzin. Co do reszty to wiadomo.

  4. Specjalistom jestem
    Odpowiedz

    Nie pasuje, to do biedrony czy lydla. Nikt was tam nie trzyma na siłę.

  5. Siwy
    Odpowiedz

    Kierowcy z rzeszowa dostali podwyżki po 2 tygodniowej walce maja jaja i sa solidarni to jest to czego wam brakuje ale jak już się idzie na spor to nie o 100zl tylko jakiś 1000zl . wasze myślenie ze ten bilboard cos zmieni jest mylne a objada was znowu ze jesteście niewolnikami i zielonymi ludkami którzy nie umieją powalczyć o swoje. Dobrze wiecie ze bez strajku nie będziecie zarabiać lepiej. problem to mieliście nawet z zebraniem środków na ten bilbord gdzie jakby każdy się złożył to po 2,5 jakieś by wyszło. Kolejna akcja typu protest wloski który się nie odbył mimo licznych zapowiedzi parę lat temu !!!

      1. Remonty
        Odpowiedz

        Zapraszamy na budowę minimalna płaca 4000zł.

  6. Lsw
    Odpowiedz

    Macie rządy pełowców w mieście inspiracji buchachha.

    1. Specjalistom jestem
      Odpowiedz

      Ale ZUS i podatki płacimy do budżetu państwa…

  7. Gello
    Odpowiedz

    Ta pani opasiak to zyje w swoim swiecie zacofanym a te jej argumenty są żenujące ale czego mozna sie spodziewać wiadomo ze bedzie klamać bo nie ma wstydu i za grosz honoru lepiej niech postawi kolejne zielone przystanki za 72tys zl co za chore rządy

    1. Wierna słuchaczka Radia Ma... wieprzową twarz
      Odpowiedz

      Pani Opasiak mówi to co jej szfowie każa i pozwolą powiedzieć.
      Przecież to niedorzecznik zdalnie sterowany.

Dodaj komentarz

Masz coś do dodania? Podziel się swoją opinią.

Dbaj o kulturę dyskusji. Publikując komentarz, akceptujesz regulamin komentarzy.

Z kraju

Kraj

Trwa bekowisko danieli. W lasach słychać chrapliwe odgłosy

Krótkie, chrapliwe dźwięki przypominające bekanie oznaczają, że daniele przeżywają okres godowy. Bekowisko zwykle przypada na czas od połowy października do połowy listopada. To okazja do obserwacji charakterystycznych zachowań tych zwierząt, pod warunkiem zachowania ciszy i odpowiedniego dystansu.

4 komentarzy
Kraj

Groźby wobec szkół. Blisko 258 tys. kontroli i 195 zatrzymanych

Blisko 258 tysięcy kontroli placówek oświatowych i 195 zatrzymanych osób — to bilans policyjnych działań prowadzonych w całej Polsce. Funkcjonariusze sprawdzają zgłoszenia dotyczące zagrożeń i kontynuują działania mające zapewnić bezpieczeństwo uczniom, nauczycielom oraz pozostałym pracownikom szkół.

3 komentarzy

Lubelski biznes

Lubelski biznes

Dziewięć firm z Lubelskiego na TechCrunch Disrupt 2026. Szansa na inwestorów i kontrakty

Dziewięć małych i średnich przedsiębiorstw z województwa lubelskiego uczestniczy w TechCrunch Disrupt 2026 w San Francisco. Rozpoczynające się dziś, 13 października, targi dają firmom z branż nowoczesnych technologii, IT i sztucznej inteligencji szansę na pozyskanie inwestorów oraz nawiązanie międzynarodowej współpracy.

Lubelski biznes

Nowy TK Maxx w Lublinie. Otwarcie z Karoliną Gilon już 22 października

22 października o godz. 9 w Centrum Handlowym Felicity w Lublinie zostanie otwarty nowy sklep TK Maxx. Wydarzenie poprowadzi Karolina Gilon, a na klientów czekać będzie m.in. konkurs „Czerwony Wieszak” z kartami upominkowymi o wartości do 700 zł.

Lubelski biznes

Trzy medale dla Perły. Lubelskie piwa znów docenione przez ekspertów

Lubelska Perła znów ma powody do świętowania. Piwa z Browaru Perła - Browary Lubelskie zdobyły trzy medale w konkursie Good Beer International 2026. Wśród nagrodzonych znalazły się zarówno tegoroczna nowość, jak i piwa dobrze znane miłośnikom lubelskiego browaru.

27 komentarzy

Polityka

Polityka

Adam Olejniczak nowym prezesem Ruchu Narodowego w Zamościu

Adam Olejniczak stanął na czele zamojskich struktur Ruchu Narodowego. Działacze wybrali go podczas zebrania wyborczego w niedzielę, 18 października. Nowy prezes jest liderem Klubu Konfederacji Zamość, a dotychczas pełnił funkcję pełnomocnika koła powiatowego RN.

Polityka

Mateusz Morawiecki odwiedzi Lubelszczyznę. Trzy przystanki na trasie „Naprzód Polsko!”

Kraśnik, gmina Serniki i Biała Podlaska znalazły się w programie wizyty Mateusza Morawieckiego na Lubelszczyźnie. Były premier przyjedzie do regionu w piątek, 16 października, w ramach ogólnopolskiej akcji „Naprzód Polsko!”. Organizatorzy zapowiadają rozmowy o problemach mieszkańców, gospodarce i przyszłości kraju.

21 komentarzy

Społeczeństwo

Społeczeństwo

Sąd orzekł przepadek samochodu. RPO wskazuje na niewyjaśnioną kwestię własności

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w sprawie przepadku auta należącego — według ustaleń ujawnionych po wyroku — do ojca skazanego. Zdaniem RPO sąd przed wydaniem orzeczenia nie sprawdził dostatecznie, kto był właścicielem pojazdu, mimo sprzecznych deklaracji oskarżonego.

11 komentarzy
Społeczeństwo

ZUS wykrył nieprawidłowości w 88 proc. kontroli w Lubelskiem

Prawie 1,2 tys. kontroli i ponad tysiąc spraw z nieprawidłowościami — to wyniki działań ZUS w województwie lubelskim od stycznia do sierpnia 2026 roku. Łączny skutek finansowy wykrytych błędów wyniósł 11,1 mln zł. Zakład coraz skuteczniej wskazuje płatników, u których ryzyko naruszenia przepisów jest największe.

6 komentarzy
Społeczeństwo

Składki ZUS opłacisz w telefonie. Nowa funkcja w mZUS dla Płatnika

Przedsiębiorcy mogą już opłacać składki bezpośrednio w aplikacji mZUS dla Płatnika. Nowa funkcja umożliwia przekazanie należności z kont w obsługiwanych bankach, a koszt pojedynczego przelewu wynosi 55 groszy. ZUS zapowiada także kolejne możliwości płatności.

3 komentarzy
Społeczeństwo

Ponad 42 proc. pracujących Polaków opiekuje się bliskimi. GUS pokazuje codzienność rodzin

Praca zawodowa, wychowanie dzieci i pomoc krewnym wymagającym wsparcia — tak wygląda codzienność znacznej części Polaków. W 2025 roku obowiązki opiekuńcze sprawowało 35,9 proc. osób w wieku 18–74 lata. Badanie Głównego Urzędu Statystycznego pokazuje również, że kobiety znacznie częściej niż mężczyźni dostosowywały życie zawodowe do potrzeb rodziny.

2 komentarzy
Społeczeństwo

Pierwsze efekty nowych przepisów widoczne na drogach. Coraz więcej dzieci jeździ na rowerach i hulajnogach w kaskach

Coraz więcej dzieci i młodzieży korzysta z kasków podczas jazdy rowerem i hulajnogą elektryczną – wynika z pierwszych obserwacji Policji po wejściu w życie nowych przepisów w czerwcu. Obowiązek używania kasków przez osoby do 16. roku życia ma zwiększyć bezpieczeństwo najmłodszych. PZU przekazało policjantom w całym kraju 3,6 tys. kasków, które są rozdawane dzieciom podczas kontroli i spotkań profilaktycznych.

19 komentarzy

Nauka i technologia

Nauka i technologie

Resort chce granicy 15 lat w mediach społecznościowych. Gawkowski żąda skuteczniejszej ochrony dzieci

Skuteczna weryfikacja wieku, szybsze usuwanie szkodliwych treści i sprawniejsza współpraca z polskimi służbami — takich działań od platform cyfrowych oczekuje wicepremier Krzysztof Gawkowski. Ministerstwo Cyfryzacji dąży również do wprowadzenia granicy 15 lat dla dostępu do serwisów społecznościowych. Podczas spotkania z przedstawicielami firm wskazano na niewystarczającą ochronę najmłodszych użytkowników.

11 komentarzy
Nauka i technologie

Atak hakerski na FELG. Firma zakończyła analizę i powiadamia placówki medyczne

FELG Software poinformowała o zakończeniu analizy zdarzenia bezpieczeństwa i zidentyfikowaniu placówek, których ono dotyczyło. W aktualizacji z 7 października spółka przekazała, że rozpoczyna wysyłkę indywidualnych powiadomień. Placówki objęte zdarzeniem mają otrzymać także pakiet dokumentów i rozwiązań umożliwiających zgłoszenie naruszenia oraz poinformowanie pacjentów.

Nauka i technologie

Rekord Politechniki Lubelskiej. 29 naukowców w World’s Top 2% Scientists

Politechnika Lubelska osiągnęła najlepszy wynik w swojej historii w rankingu World’s Top 2% Scientists. W dziewiątej edycji międzynarodowego zestawienia znalazło się 29 badaczek i badaczy z uczelni. Wyróżnienia dotyczą zarówno całego dorobku naukowego, jak i osiągnięć za 2025 rok.

Nauka i technologie

Treści terrorystyczne w internecie. Godzina na usunięcie po otrzymaniu nakazu

Dostawcy usług hostingowych mają obowiązek usunąć treści terrorystyczne lub zablokować dostęp do nich najpóźniej w ciągu godziny od otrzymania nakazu. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przypomina, że odpowiednie narzędzia prawne już funkcjonują, a właściwe służby mogą z nich korzystać bez oczekiwania na nowe rozwiązania związane z Aktem o usługach cyfrowych.

8 komentarzy
Nauka i technologie

Eksperci: zanim zapytasz AI, pomyśl sam

Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki zdobywamy wiedzę, podejmujemy decyzje i rozumiemy świat. Chatboty wyszukują informacje, piszą teksty, tworzą obrazy i coraz częściej doradzają w sprawach osobistych - wskazali eksperci podczas Festiwalu Przemiany w Centrum Nauki Kopernik. Zwrócili uwagę, że zdobywanie określonych umiejętności oraz sprawczości wymaga wysiłku intelektualnego, a nie bezkrytycznego przyjmowania odpowiedzi i rozwiązań dostarczanych przez algorytmy.