Słup świetlny i „diamentowy śnieg” nad Roztoczem. Rzadkie zjawiska na zimowym niebie

Roztoczański Park Narodowy poinformował w sobotę wieczorem o wystąpieniu rzadkich zjawisk świetlnych widocznych na niebie. Jak przekazano w komunikacie, obserwatorom towarzyszył „diamentowy śnieg”, a całość dopełnił słup słoneczny. Zwrócono również uwagę, że przy sprzyjających warunkach istnieje szansa na ponowną obserwację tych zjawisk.

Należą one do grupy atmosferycznych efektów optycznych, które pojawiają się wyłącznie w ściśle określonych warunkach pogodowych — przede wszystkim przy bardzo niskiej temperaturze powietrza, wysokiej przejrzystości atmosfery i obecności mikroskopijnych kryształków lodu unoszących się w powietrzu.

Czym jest słup świetlny

Słup świetlny (często nazywany słupem słonecznym lub słupem świetlnym, w zależności od źródła światła) to pionowa smuga światła widoczna nad lub pod tarczą Słońca, a czasem także Księżyca lub silnych źródeł sztucznego oświetlenia. Nie jest to fizyczna kolumna światła, lecz złudzenie optyczne powstające w wyniku odbicia promieni świetlnych od płaskich, sześciokątnych kryształków lodu obecnych w powietrzu.

Kryształki te unoszą się poziomo, działając jak miliony mikroskopijnych lusterek. Gdy światło pada pod odpowiednim kątem, odbija się w kierunku obserwatora, tworząc wrażenie pionowej świetlistej kolumny. Zjawisko to najczęściej widoczne jest podczas silnych mrozów, przy bezwietrznej pogodzie i bardzo czystym powietrzu. Słupy świetlne mogą mieć barwę zbliżoną do koloru źródła światła — w przypadku Słońca odcienie złota i czerwieni są szczególnie wyraźne o wschodzie i zachodzie.

Na czym polega „diamentowy pył”

„Diamentowy śnieg”, określany również jako diamentowy pył, to zjawisko polegające na unoszeniu się w powietrzu drobnych kryształków lodu, które iskrzą się w świetle niczym rozsypane drobiny kryształów. W odróżnieniu od typowych opadów śniegu, kryształki te są bardzo małe i często opadają tak wolno, że sprawiają wrażenie zawieszonych w powietrzu.

Zjawisko to występuje najczęściej przy silnym mrozie i bezchmurnym niebie. Kryształki lodu powstają bezpośrednio z pary wodnej w powietrzu, bez udziału chmur. Gdy są oświetlane przez Słońce lub inne źródło światła, intensywnie błyszczą i migoczą, co daje efekt przypominający unoszące się w powietrzu diamenty. Właśnie obecność takiego pyłu lodowego sprzyja powstawaniu dodatkowych zjawisk optycznych, w tym słupów świetlnych.

Rzadki obraz w pełni zimowego miesiąca

Według informacji przekazanych przez park, obserwowane zjawiska zbiegły się z okresem wyjątkowo zimowej aury. Długotrwałe utrzymywanie się niskich temperatur sprzyja tworzeniu się kryształków lodu w dolnych warstwach atmosfery, co zwiększa prawdopodobieństwo pojawienia się efektów świetlnych.

Widok słupa świetlnego w połączeniu z diamentowym pyłem należy do rzadko obserwowanych w Polsce, zwłaszcza w ostatnich latach, gdy łagodne zimy nie sprzyjały tego typu zjawiskom. Dlatego każda taka obserwacja stanowi cenne i widowiskowe doświadczenie zarówno dla miłośników przyrody, jak i fotografów krajobrazu.

Specjaliści podkreślają, że do obserwacji najlepiej wybierać miejsca oddalone od silnych źródeł sztucznego światła, z odsłoniętym widokiem na horyzont. Największe szanse na dostrzeżenie słupa świetlnego pojawiają się o wschodzie lub zachodzie Słońca, gdy promienie świetlne przechodzą przez grubszą warstwę atmosfery pod małym kątem.