„Pomagaliśmy z serca, bezinteresownie – nie dla medali”. Prezydent Chełma reaguje na decyzję Wołodymyra Zełenskiego

Decyzja władz Ukrainy o uhonorowaniu jednej z jednostek wojskowych nazwą odwołującą się do UPA spotkała się z krytyczną reakcją w Polsce. Szczególnie bolesny wymiar ma ona dla rodzin ofiar ludobójstwa wołyńskiego oraz osób, które przeżyły dramat tamtych wydarzeń.

Do sprawy odniósł się prezydent Chełma Jakub Banaszek. W swoim stanowisku przypomniał, że od początku rosyjskiej agresji mieszkańcy polskich miast, w tym Chełma i Przemyśla, aktywnie wspierali Ukrainę oraz jej obywateli.

— Pomagaliśmy z serca, bezinteresownie – nie dla medali czy orderów — podkreślił Jakub Banaszek.

Pomoc udzielana od pierwszych dni wojny

Chełm, podobnie jak Przemyśl, odegrał istotną rolę w pierwszych tygodniach wojny, stając się jednym z ważnych punktów pomocy dla osób uciekających przed rosyjską agresją. Za tę postawę miasta zostały uhonorowane tytułami Miast Ratowników.

Jak zaznaczył prezydent Chełma, było to dla mieszkańców wyjątkowe wyróżnienie i powód do dumy. Jednocześnie podkreślił, że takie gesty mają znaczenie wyłącznie wtedy, gdy są oparte na szczerości, prawdzie i wzajemnym szacunku.

— Pomagaliśmy z potrzeby serca, po sąsiedzku, po ludzku, bezinteresownie — wskazał Banaszek.

W jego ocenie obecna decyzja strony ukraińskiej stoi w sprzeczności z wartościami, które towarzyszyły polskiej pomocy dla Ukrainy.

— Dzisiejsza gloryfikacja UPA jest zaprzeczeniem tych wartości. Jest zaprzeczeniem prawdy historycznej, uczciwości i wzajemnego szacunku między narodami — napisał prezydent Chełma.

Pytania o tytuły Miast Ratowników

Jakub Banaszek poinformował, że do władz miasta trafiają pytania od mieszkańców i dziennikarzy dotyczące tego, czy Chełm i Przemyśl powinny zwrócić tytuły Miast Ratowników. Taki gest miałby być formą sprzeciwu wobec decyzji prezydenta Ukrainy oraz próbą zwrócenia uwagi opinii międzynarodowej na problem gloryfikacji UPA.

Prezydent Chełma zaznaczył jednak, że tak istotna decyzja nie może zostać podjęta bez udziału mieszkańców.

— Takiej decyzji nie możemy podejmować ponad głowami mieszkańców. To nie my odpowiadamy za decyzję podjętą przez Prezydenta Ukrainy, ale naszym obowiązkiem jest zapytać Państwa o zdanie — podkreślił Jakub Banaszek.

Sprawa ma wymiar nie tylko polityczny, ale także historyczny i społeczny. Dotyka pamięci o ofiarach ludobójstwa wołyńskiego, relacji polsko-ukraińskich oraz granic symbolicznych gestów w czasie trwającej wojny.

Decyzja Wołodymyra Zełenskiego wywołała szczególne poruszenie wśród tych, którzy od początku rosyjskiej agresji aktywnie wspierali Ukrainę. W ocenie prezydenta Chełma pomoc ta była udzielana bez oczekiwania nagród, lecz w duchu solidarności, sąsiedzkiej odpowiedzialności i człowieczeństwa.

Wizyta prezydenta Ukrainy w Chełmie

W 2023 roku, w nocy z 5 na 6 kwietnia Chełm stał się miejscem ważnego spotkania o wymiarze symbolicznym i dyplomatycznym. Do miasta przybył prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, któremu towarzyszył ówczesny premier Mateusz Morawiecki. Wizyta miała związek z oficjalnymi rozmowami prowadzonymi w Polsce oraz podkreśleniem znaczenia pomocy udzielanej Ukrainie od początku rosyjskiej agresji. Spotkanie zorganizowano w Pałacu Kretzschmarów, gdzie prezydent Ukrainy uhonorował przedstawicieli samorządów, które odegrały szczególnie istotną rolę w niesieniu wsparcia obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną.

Tytuły Miast-Ratowników otrzymały Chełm, Przemyśl, Rzeszów i Lublin. Wyróżnienia odebrali prezydenci tych miast: Jakub Banaszek, Wojciech Bakun, Konrad Fijołek i Krzysztof Żuk. Dla Chełma było to szczególne uznanie za działania podejmowane na rzecz uchodźców oraz zaangażowanie lokalnego samorządu i mieszkańców w pomoc humanitarną.

Grafika zamieszczona przez prezydenta Chełma w mediach społecznościowych 

Źródło: Jakub Banaszek