Można ją łatwo dostosować do polskich warunków, trzymając się kilku podstawowych zasad. Eksperci kampanii „Akcja Kardioprotekcja” podkreślają, że jednym z filarów skutecznej kardioprotekcji i rehabilitacji kardiologicznej jest zbilansowana dieta.
Według badań opublikowanych w „The British Medical Journal” codzienne stosowanie diety śródziemnomorskiej przynosi korzyści zdrowotne osobom z podwyższonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych. Naukowcy wykazali, że ten sposób żywienia może zmniejszyć u nich prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca, udaru mózgu lub przedwczesnej śmierci. Jest to kluczowa informacja szczególnie dla osób, które borykają się z otyłością , cukrzycą, wysokim ciśnieniem krwi czy wysokim cholesterolem.
W badaniu przeanalizowano siedem różnych diet pod kątem ich skuteczności w zapobieganiu chorób układu krążenia. Autorzy stwierdzili także, że programy diety niskotłuszczowej mogą również zmniejszyć prawdopodobieństwo zawału serca u osób ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Najbardziej rekomendowana dieta w chorobach układu krążenia
Dieta śródziemnomorska jest uznawana za najbardziej zdrowy model żywienia i styl życia przez liczne środowiska naukowe i organizacje międzynarodowe, takie jak Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Co więcej, dieta śródziemnomorska ze względu na swój wielowymiarowy, pozytywny wpływ na środowisko i społeczeństwo, w tym na zdrowie publiczne i odżywianie, została wpisana w 2010 r. na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Ekspert kampanii „Akcja Kardioprotekcja” prof. Piotr Jankowski podkreśla, że:
– Warto włączyć do swojego codziennego menu zasady diety śródziemnomorskiej, która dostarcza wielu korzyści dla zdrowia ludzkiego, w tym ochronę przed chorobami sercowo-naczyniowymi. W szczególności polecana jest osobom, które chorują m.in. na nadciśnienie tętnicze, miażdżycę, zaburzenia lipidowe czy chorobę niedokrwienną serca. Nawet, jeśli nie jesteśmy w grupie podwyższonego ryzyka, powinniśmy zadbać o zdrowy styl życia, aby zapobiec rozwojowi chorób serca i układu krążenia.
Zastosowanie zasad diety śródziemnomorskiej po polsku
Okazuje się, że Polki i Polacy wciąż kojarzą dietę śródziemnomorską w większości z produktami typowymi dla kuchni krajów Europy Południowej. Z badania Kantar Public z 2023 r. zainicjowanego przez Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw wynika, że mieszkańcy Polski jako elementy zdrowej diety śródziemnomorskiej wciąż najczęściej wskazują owoce morza, ryby typu łosoś, oliwę z oliwek oraz owoce i warzywa południowe. Jedynie 15% respondentów uznało polskie warzywa i owoce za produkty pozwalające realizować ten rodzaj diety.
Jak przekonują dietetycy i dietetyczki, śródziemnomorski model żywienia można łatwo i z powodzeniem wdrożyć również w Polsce.
– Trzeba pamiętać, że dieta śródziemnomorska opiera się na produktach pochodzenia roślinnego i zazwyczaj oznacza dietę bogatą w owoce i warzywa, bogate w tłuszcze ryby i pełnoziarniste zboża, z umiarkowaną ilością mięsa i niskotłuszczowego nabiału. Ten rodzaj diety zachęca szczególnie do korzystania z sezonowych i lokalnych produktów, których w Polsce również nie brakuje. Mniej popularne w Polsce produkty, takie jak owoce morza, awokado, bakłażan, granaty czy oliwę z oliwek można wymienić na przykład na cukinię, kabaczka, buraki, jagody, gruszki i olej rzepakowy – dodaje ambasadorka kampanii „Akcja Kardioprotekcja” i dietetyk kliniczna Klaudia Wiśniewska, która na co dzień dzieli się także swoimi zdrowymi przepisami m.in. na Instagramie.
Dobrze zbilansowany posiłek zgodnie z zasadami diety śródziemnomorskiej można skomponować w kilku krokach:
- Dbaj o urozmaicenie w swojej diecie. Różnorodność to jedna z podstawowych zasad zdrowego odżywiania. Każdego dnia warto sięgać po różne produkty, unikając zbędnych eliminacji. W codziennym menu powinny znaleźć się źródła białka, tłuszczów i węglowodanów złożonych.
- Wybieraj odpowiednie produkty. Dobierając odpowiednie produkty, możemy skomponować zbilansowany posiłek, który dostarczy nam niezbędnej energii oraz składników odżywczych. Posiłek taki powinien zawierać również związki korzystne z punktu widzenia prewencji chorób układu krążenia.
- Przełóż teorię na praktykę i skomponuj swój talerz zdrowego żywienia. Znasz już zasady komponowania zbilansowanego posiłku. Możesz przygotować go samodzielnie, dobierając ulubione składniki lub skorzystaj z przepisów na stronie https://kardioprotekcja.pl/kardiorehab/.
Poniżej przepis na pełnowartościową sałatkę z pieczonych warzyw z orzechami włoskimi i tofu.
Składniki na 2 porcje:
- buraki – 1 sztuka (ok. 200 g)
- marchew – 1 sztuka (ok. 100 g)
- ziemniaki – 2-3 sztuki (ok. 200 g)
- tofu – 1 opakowanie (180 g )
- szpinak – 2 garście
- mięta liście – 1 pęczek
- ogórki kiszone – 2 sztuki
- cebula – 1 sztuka
- orzechy włoskie – 2 łyżki pokrojonych
- oliwa z oliwek – 2 łyżki
- musztarda francuska – 2 łyżeczki
- sok z cytryny – 2 łyżki
- sól, pieprz – szczypta
Sposób przygotowania:
- Wszystkie warzywa obieramy i dokładnie myjemy.
- Warzywa oraz tofu kroimy w równą kostkę.
- Blaszkę wykładamy papierem do pieczenia.
- Układamy na niej kawałki tofu, marchew, ziemniaki, buraki.
- Skrapiamy całość oliwą z oliwek, doprawiamy odrobiną pieprzu i solą.
- Wstawiamy do nagrzanego do temperatury 180 stopni piekarnika na ok. 20 minut. Pieczemy całość do miękkości.
- W międzyczasie siekamy zieleninę: szpinak i miętę lub inne zielone warzywa.
- W kosteczkę kroimy ogórki kiszone i cebulę. Orzechy siekamy.
- Szykujemy dressing do sałatki: oliwę mieszamy z musztardą i sokiem z cytryny.
- Wyjmujemy warzywa i tofu z piekarnika, przekładamy do miski, dodajemy wszystkie pozostałe składniki i dokładnie mieszamy.
- Pełnowartościowa sałatka gotowa! Smacznego!
Zachęcamy również do odwiedzenia strony www.kardioprotekcja.pl, na której znajduje się wiele przydatnych informacji na temat prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Oprócz porad dietetycznych w zakładce KardioRehab dostępny jest dla wszystkich bezpłatny zestaw ćwiczeń fizycznych opracowany z fizjoterapeutką Dominiką Rosińską oraz podcasty, w których psycholożka dr Adrianna Sobol wraz z wybitnymi kardiologami prof. Piotrem Janowskim i prof. Ryszardem Piotrowiczem podkreślają rolę wsparcia psychologicznego dla osób, które przeszły incydent sercowo-naczyniowy.
